Якутские буквы:

Якутский → Якутский

үөрдүс

туохт.
1. Үөргэ холбос, үөрүнэн сырыт. Собираться, сходиться в стадо, табун, сбиваться в стаю
Кустар үөрдүстүлэр, соҕуруу бараары тэриннилэр. И. Гоголев
Үс ынаҕа атын сүөһүлэри кытта үөрдүспэттэр, үһүөн эрэ сылдьаллар. А. Фёдоров
Атыыр үөрэ сылгылар үмүөрүһэ үөрдүһэн сылдьаллара. В. Протодьяконов
Уу түллэх гына түстэ — Ити тууччах оонньоото. Кыра балык үөрдүстэ, Кынат иннин оймоото. И. Чаҕылҕан
2. көсп. Элбэх буолан бииргэ сырыт; доҕордос, бодорус (дьон туһунан). Собраться в группу; сдружиться, сплотиться
Үчүгэй үчүгэйи кытта үөрдүһэр. И. Гоголев
Биир оройуонтан [үөрэнэ] киирбит оҕолор үксүн үөрдүһэн сылдьааччылар. Софр. Данилов
Уулуссаҕа күөх, кыһыл маайкалаах эмдэйсэмдэй оҕолор, бадаҕа, сөтүөлүү бараары, үөрдүһэн эрэллэр. Н. Габышев
Үгүс буолан күргүөмүнэн, аймах-билэ дьонунан үөрдүһэн сылдьартан, олорортон ордук туох баар буолуой? В. Титов
3. көсп. Элбэх буолан биир сиргэ баар буол (тугу эмэ этэргэ). Собраться в большом количестве где-л. (о чём-л.)
Үгүс сиртэн, суут дьиэттэн, Үрдүк сиргэ, хонууга, Үмүөрүһэ үөрдүстүлэр Үөрүү былаахтара. С. Данилов
Сайдан иһэр Сахалыы саҥа Үрүмэччи буолан, Үгүс тыллыын үөрдүстэ. И. Федосеев
Кини эрэһээҥки олбуорун иһигэр аҕыйах мөдөөт аптамабыыл үөрдүспүт. Н. Габышев
Күүстээх күн уота …… сыа хаарбытын, тоҥ мууспутун уулларан, куоһахтарга чалбахтар килэстилэр, силээннэргэ сүүрүктэр үөрдүстүлэр. И. Сосин

Якутский → Русский

үөрдүс=

1) собираться в стадо, стаю, табун; бөрөлөр табалары кытта үөрдүс-пэттэр волки не стадятся с оленями; 2) перен. присоединяться; үрдүк дьол биһиэхэ үөрдүстэ к нам пришло большое счастье.


Еще переводы:

үөгүлээхтээ

үөгүлээхтээ (Якутский → Якутский)

үөгүлээ диэнтэн атаах. [Иккис кыыс:] Үөрүүлээҕин кытары Үөрдүһэн барарыгар Үрүҥ күн үтүөтүнэн Үөгүлээхтээн хаалыаҕыҥ. А. Софронов

үөрдүһүү

үөрдүһүү (Якутский → Якутский)

үөрдүс диэнтэн хай
аата. Сылгы үөрдүһүүтэ эмиэ сөптөөх буолуохтаах… Сатаан үөрдэммит атыыр үөрүн бэйэтэ салайан ыраах илдьэ барыахтаах. Сылгыһыт с. Ону туһанан аны уопсайга киирэн, ыҥырыалыы үөрдүһүү олоҕо баар, онно киһи хайаан даҕаны эрдэттэн ыйыллар сокуоннары толорор. Л. Толстой (тылб.)

роиться

роиться (Русский → Якутский)

несов. 1. (образовать рой) үөрдүс, бөлөхтөс; 2. (летать роем) үөрүнэн көт; З. перен. ытылын; в голове роятся разные мысли төбөбөр араас санаалар ытыллаллар.

иһиирис

иһиирис (Якутский → Якутский)

иһиир диэнтэн холб. туһ. Уулуссаҕа күөх, кыһыл, араҕас маайкалаах эмдэй-сэмдэй оҕолор, бадаҕа, сөтүөлүү бараары, үөрдүһэн эрэллэр, хаһыытаһаллар, иһиирсэллэр. Н. Габышев

үөрдүһээхтээ

үөрдүһээхтээ (Якутский → Якутский)

үөрдүс диэнтэн атаах. Үрүҥ туллук кэриэтэ Үөрдүһээхтээн туруоҕуҥ! П. Тулааһынап
Үүнэнтыллан иһэммит, Үөрдүһээхтээн сылдьаммыт, Үрэллибэккэ эрэммит, Үөрэнкөтөн иһиэҕин! Саха нар. ыр. III

мэндэл

мэндэл (Якутский → Якутский)

даҕ. Уйаара-кэйээрэ биллибэт, киэҥ-куоҥ. Необозримый, бескрайний, безграничный
Күөх мэндэл х а ллааҥҥа чараас таҥалай былыттар куба кынатыныы сараадыспыттар. Н. Габышев
Ыраас мэндэл толооҥҥо кыһыл көмүс ураһалар кылбачыспыттар, үрүҥ көмүс дьиэлэр үөрдүспүттэр. Д. Апросимов

өрөҕө

өрөҕө (Якутский → Якутский)

аат. Хамсыыр харамай иһин тириитэ. Брюшко, брюшина (животного)
Үүс кыыл өрөҕөтүн көрдүк Үрүҥ былыттар Үөрдүһэн кэллилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Түгэххэ соболор өрөҕөлөрө көстөллөр. Амма Аччыгыйа
Ойон тура эккириибин — биир кус тиэрэ түһэн, өрөҕөтө туртайа сытар эбит. Н. Якутскай

үөрдүһүннэр

үөрдүһүннэр (Якутский → Якутский)

үөрдүс диэнтэн дьаһ
туһ. Хахыйах хатыҥнары Ханыылаан хамыйан, Үөрдүһүннэрэн үүннэрэн, Үҥкүүлэтэн көрдөрүөм. А. Софронов
Баайдыы олох киһи аймаҕы үөрдүһүннэрбэт, эйэтин чиҥэппэт. Суорун Омоллоон
Араарыллыбыт убаһалары үс-түөрт күн устата далга хаайан бэйэ-бэйэлэрин кытта билиһиннэрэн бодоруһуннарабыт, үөрдүһүннэрэбит. АПН ӨСС

күлгэрий

күлгэрий (Якутский → Якутский)

көр күлгэдий
Күрдьүк хаарым көтөҕүллүбүт, Сойуо хаарым солбонуйбут, Күр муус күлгэрийбит, Үрүйэ уута үөрдүспүт, …… Үрэх уута үмүөрүспүт. Саха фольк. «[Кулаактары] кытта охсуһартан хаһан да туора турбаппын, — Сиэнчэ мүчүк гыммыта, — ол гынан баран, киһи кыһыйыах, күүс-күдэх күлгэрийэн эрэр». Б. Лунин (тылб.)

кыдьык-кыыбаҕа

кыдьык-кыыбаҕа (Якутский → Якутский)

аат. Ыарыы-сүтүү (сыстыганнаах ыарыыттан сүөһү үгүстүк өлүүтэ). Болезнь, эпизоотия (повальная болезнь, падеж скота)
Үөн-күрдьэҕэ үөрдүспүт. Кыдьыккыыбаҕа кыттыспыт …… Ап-хомуһун ааҥнаабыт Амырыыннаах дойду буолан биэрдэ. Күннүк Уурастыырап
Босхо бастаах Бороҥ урааҥхай обургу Хара хапсык курдук Хастыы хамыйда, Кыдьыккыыбаҕа курдук Кыайан туран кыдыйда. Өксөкүлээх Өлөксөй