нареч. үөрүүлээхтик; торжественно отпраздновать үөрүүлээхтик бырааһынньыктаан аһар.

сыһ. Үөрүүлээхтик-көтүүлээхтик, кыайыылаахтыкхотуулаахтык. ☉ Торжественно, успешно, триумфально
Өрөгөйдөөхтүк сылдьарга алгыыр сылаас сымнаҕас хаһыылар унаарыстылар. Амма Аччыгыйа
Кини [Сметанин] баһархай айар талаана өрөгөйдөөхтүк сайдар суолугар дьэ саҥардыы киирэн иһэн, 1947 сыллаах сайын ыалдьан өлбүтэ. Софр. Данилов

сүпсүй диэнтэн холб. туһ. Өрөпкүөм икки чилиэнэ оҕонньору көрдүү бараары сүпсүһэн эрдэхтэринэ, дьиэ таһыттан биир киһи быга түһэн: «Оҕонньор иһэ-эр!» — диэн үөрүүлээхтик үөгүлээтэ. Амма Аччыгыйа
Уулусса муҥунан Умнаһыт бөҕө сүпсүспүт, Халҕаһа тэҥинэн Хамначчыт бөҕө аалсыспыт, Хаанынан ытаабыт. С. Зверев

үөмэхтэс I диэнтэн хай
аата. Грузовиктар үрдүлэригэр эмиэ үөрүүлээхтик өрүтэ үөмэхтэһии буолла. Амма Аччыгыйа
Күн орто ааспытын кэннэ бараары үөмэхтэһии буолла. Р. Кулаковскай
Күөгү тула балыктар устан сундулуһуу, чиэрбэни былдьаһан үтүрүйсүү, үөмэхтэһии бөҕө. «Чолбон»

аат. Кими, тугу эмэ үөрэн-көтөн өрө күүрдүүлээхтик хайҕааһын; арбааһын; үрдүк үөрүүлээхтик туойуу, хоһуйуу. ☉ Торжественное приветствие, прославление, воспевание кого-чего-л.
Бүгүн дьиэ кэргэн аҕаларын ситиһиитинэн, кыайыытынан эҕэрдэлээһин, айхаллааһын буолла. «ХС»
Миша доҕотторун, уруккутун курдук, күүркэтиилээх соҕус айхаллааһынынан көрсүбүтэ. Н. Лугинов
— Куриль, буой эрэ дьоҥҥун. — Тохтотор кыаҕым суох. Дьон имэҥэ киирбит. Ити Киристиэс таҥараны айхаллааһын. С. Курилов (тылб.)

сыһ. Үөрүүлээхтик, өрө күүрүүлээхтик. ☉ Торжественно, вдохновенно, воодушевленно
Нуучча литературатын, искусствотын …… киэһэлэрэ үрдүк өрө көтөҕүүлээхтик аастылар. Суорун Омоллоон
«Табаарыстар, эрэниҥ, итэҕэйиҥ: биһиги дьолбут күнэ тахсыаҕа, хайаан да тахсыаҕа», — диэн өрө көтөҕүүлээхтик эппитэ. И. Федосеев
Кини бииргэм санаа көтөҕүүлээхтик, үөрэ-көтө, эйэҕэстик кэпсэтэ сылдьарын көрөҕүн. И. Федосеев

туохт.
1. Ыалдьыбыт, мөлтөөбүт көрүҥнэн. ☉ Иметь болезненный вид
[Кинээс] хараҕын көрүүтэ хайдах эрэ умуллубут, өлүгүрбүт курдук, бэйэтэ чахчы баҕарарын да үрдүнэн, хараҕа үөрүүлээхтик, сэргэхтик чаҕылыҥнаабат буолбут. Л. Толстой (тылб.)
[Егор] сирэйэ букатын хамсаабакка мастыйан, мээнэ өлүгүрэн хаалбыкка дылы. М. Горькай (тылб.)
2. көсп. Айар эрчимҥин, кыаххын сүтэр. ☉ Утратить, потерять творческую активность, энергию
Тус бэйэ кэмин иннинэ педагогическай өттүнэн муҥутахсыйан, тыыннаах сылдьан өлүгүрэн, уостан хаалбыт буоллаҕына, педагогическай үлэ дьиҥ-чахчы дьоллоох түмүккэ тиэрдэр үһү дуо? «ХС»

1. сабырый II диэнтэн б. тэҥ. көстүү. [Биир элиэ] …… көтөн тэлбиҥнии, сабырыҥныы сылдьар эбит. Р. Кулаковскай
2. Өрө тахса-тахса түһүөлээ, сабыллаҥнаа (хол., киһи хааһын, халтаһаларын этэргэ). ☉ Быстро подниматься и опускаться, закрывая, заслоняя собой что-л. (напр., о густых бровях и тяжёлых веках человека)
   Оҕонньор ыксаата, халыҥ халтаһата, хааһа таҥнары сабырыҥнаата, убахтыы олорор саппыйатын мүччү тутан кэбистэ. Болот Боотур
   [Кырдьаҕас кинээс] таҥнары сабырыспыт хойуу хаастарын аннынан уолун диэки үөрүүлээхтик сиэлийэ көрбөхтүүр. Л. Толстой (тылб.)

аат. Кэргэннии буолууну бэлиэтиир уруу (элбэх дьону ыҥыран, остуол тардан аһаталлар). ☉ Свадьба
Сыбаайбаҕар миигин ыҥыраар эрэ, доҕор. Амма Аччыгыйа
[Барахсаанап:] Архыып Уйбаанабыс, хата, сарсын биһиги сыбаайбабытыгар сырыт. С. Ефремов
Аныгы олох сиэринэн уруу-тарыы тардыһан сыбаайба оҥордулар. Н. Кондаков
◊ Кыһыл көмүс сыбаайба көр комүс II
Бу сохсоллубут хара биэни икки сыллаахха Лэгиэн сэттэ уонун туолуутугар, кыһыл көмүс сыбаайбатыгар, сопхуоһа бэлэхтээбитэ. Н. Босиков
Сэлиэнньэ общественноһа Иннокентий Николаевич уонна Анна Николаевна Скрябиннар олохторун биир кэрэ-бэлиэ түгэнин, кыһыл көмүс сыбаайбаларын, үөрүүлээхтик бэлиэтээн аһардылар. «Кыым». Үрүҥ көмүс сы- баайба калька. — сүүрбэ биэс сыл кэргэннии буолан олорууну бэлиэтээһин. ☉ Серебряная свадьба. Петровтар үрүҥ көмүс сыбаайбаларын оҥордулар

прил
үөрүүлээх

прил.
үөрбүт, үөрүүлээх