с. 1. (настойчивость) дьаныар; 2. (упрямство) өсөһүү.

хадьардас диэнтэн хай
аата. Ол күнтэн ыла үс уокурук мунньахтара сабыллыар диэри хадьардаһыы, мөккүһүү уурайбакка улаатан испитэ. П. Ойуунускай
«Миэхэ аһыныы наадата суох», — детдомҥа иитиллибит тулаайах кыыс куолаһыгар өсөһүү, хадьардаһыы иһиллэр. Э. Соколов
Павел Харлампьев аҕата Пётр Харлампьев бэйэтэ балачча баай киһи этэ, онон уолун кытта утарсыылара, хадьардаһыылара элбэҕэ. «ХС»

ытас-соҥос диэнтэн хай
аата. Дьиэ аайы өй-мэйдээх тулуйбатынан ытаһыы-соҥоһуу буолбут. Эрилик Эристиин
Онтон сылтаан ытаһыы-соҥоһуу, тыл аахсыыта, өсөһүү саҕаламмыт. В. Яковлев
Маннык халлааҥҥа, бөһүөнэх хаарга уолаттар күннээччилэр, эпчиргэлэһэн бырахсыы, ол сылдьан уйан сиргэ таптаран ытаһыы-соҥоһуу да ханна барыай. С. Маисов

аат.
1. Сутуругунан киирсии, отунан-маһынан кырбаһыы. ☉ Драка
Охсуһуу буолла дуу — Оройум чуҥкунаата, Табыйсыы буолла дуу — Чабырҕайым чыбырҕаата. П. Ойуунускай
Оттон ханна абарыы да, онно охсуһуу, өсөһүү. В. Яковлев
Сиидэрэп иккиһин охсон эрдэҕинэ, Малыыкаан хардары сырбатта. Охсуһуу баран эрдэҕинэ дьоннор быыһаан ыллылар. Күндэ
2. Тугу эмэ олоххо киллэрэр, сүһүөҕэр туруорар иһин дьулуһуу. ☉ Борьба за что-л. Биһиги сэрии сылларыгар курааны утары охсуһууга дьоһуннаах үлэни ыыппатахпыт. М. Доҕордуурап
Бурдук иһин охсуһууга норуот бүтүннүүтэ турунар буоллаҕына, бурдук хайаан да үүнүөҕэ. П. Егоров
Тыын былдьаһыга, Олох иһин охсуһуу. Т. Сметанин

аат.
1. Ким эмэ киһи быһыытынан ис санаата, быһыыта, майгыта. ☉ Совокупность психических и нравственных качеств человека, его нравственный облик, нрав, характер. Сигилитэ куһаҕан
□ Өлбүт уонна бааһырбыт саллааттарын мээнэ хааллартаан баран, куоталларын эрэ дьылҕалыыллар диэн өстөөх аармыйаларын куттаҕастарыттан, сидьиҥ сигилилэриттэн бу табаарыстар кэлэйэллэр-сиргэнэллэр. Амма Аччыгыйа
Баай диэн олус да күүстээх буолар эбит, киһи сигилитин тиэрэ эргитэр, кубулутар. А. Сыромятникова
Харыйаны таҥнары соспут курдук өсөһүү — туохха да махтанары билбэт, тоҥ, хабараан сигили. В. Яковлев
Никифор олус оҕомсох киһи этэ. Кини оҕо аймаҕы таптыыра, оҕо сигилитин, быһыытын-майгытын үчүгэйдик билэрэ. Г. Нынныров
2. кэпс. Туох эмэ быһыыланар үөрүйэҕэ, быһыыта. ☉ Обычное поведение кого-л., обычное проявление чего-л. (напр., животного или какой-л. стихии)
Бачча сааһын тухары кини тыа кыылларын сигилилэрин биллэ ахан. И. Федосеев
[Хаппытыан] сылгылары, сигилилэрин табан, хара маҥнайгыттан үчүгэй көлө оҥортуур. А. Сыромятникова
[А. Кулаковскай] «Өрүс бэлэхтэрэ» поэмаҕа, аҕыйах да устуруока буоллар, Хаандыга [үрэх аата] сигилитин, сүүрүгэ дохсунун, уоҕун-кылынын бэрт сөпкө ойуулаабыт эбит. Н. Заболоцкай
«Сүөһү сигилитин билэр хайаан да наада», — диир Коля. «ХС»
3. Дьон бэйэ-бэйэлэрин ыккардыларыгар уонна уопсастыбаҕа сыһыаннарыгар тутуһар олоҕурбут сиэрдэрэ-майгылара. ☉ Совокупность принципов и норм поведения людей по отношению друг к другу и к обществу, мораль
Онон Баһылай быраатын кытта өстөспүтүн бу бириэмэ сигилититтэн туораабыт курдук көрбөт, буолуох буоллаҕа дии саныыр этэ. П. Ойуунускай
Кинилэр конституцияларынан, Кинилэр хараҥа сокуоннарынан Бигэргэтиллэр кыыллыы сигили, Бэйэ-бэйэни тутуһан сиэһии. А. Абаҕыыныскай
Саахымат күрэхтэһиилэрин ыытыы уонна күрэхтэһиилэр кыттыылаахтара бэйэ-бэйэлэрин кытта сыһыаннаһыыларын быраабылалара спортивнай сигилигэ олоҕураллар. ПВН СБК