даҕ. Адарай тэлгэтиилээх, адарай мастаах. ☉ Имеющий деревянный настил
Ираклий хаптаһын адарайдаах тимир кырабаакка сымнаҕастык тэлгии оҕуста, сыттык уурда. Болот Боотур
Хабырыыс Уулаахтыын алдьаммыт адарайдаах кураанах сыарҕаҕа түбэстилэр. Эрилик Эристиин

аат. Хаптаһынтан оҥоһуллар мас орон. ☉ Топчан
Интэринээт арай ачаахтыы атахтаах адарай тапчааннары эрэ биэрэрэ. Г. Колесов
Түннүктэрин таастара кырыарбыт обургу хоско мас тапчааннар кэккэлэһэ тураллара. Н. Абыйчанин

сыһ. Ачаах курдук. ☉ Подобно стойке из двух скрещенных палок
Үүтээн уҥа өттүгэр сиргэ ачаахтыы батары саайыллыбыт мас эрбиир аттыгар хаппыт дүлүҥнэр өрөһөлөнө сыталлар. С. Никифоров
Интэринээт арай ачаахтыы атахтаах адарай тапчааннары эрэ биэрэрэ. Г. Колесов

сыһ. Көһүйэн хаалбыт курдук, көһүйбүттүү. ☉ До полной неподвижности
Адарай сэриилээх От тэллэх, Нэк күөдэл Ороҥҥо Муннукка чэҥ муустан Көһүччү Тоҥуоҕа Атаҕым. С. Васильев
Көлүкэ күөл Көһүччү тоҥмутун курдук Күндүл маҥан остуол Саргылаах таһаатыгар Талыы ас тардыллыбыт. П. Ядрихинскай

аат. Кус түүтүн уһун таҥас хааҕа симэн оҥоһуллубут сымнаҕас тэллэх көрүҥэ. ☉ Перина
Сүөдэргэ тэлгээбит сымнаҕас, сылаас бэриинэлэрэ, кини урут утуйар кулун тириитэ тэллэҕинээҕэр кытаанах, чарааска, өттүгүн ыарытыннарарга дылы. Н. Якутскай
Ампаар истиэнэтин кыйа тиһэ оҥоһуллубут адарай ороҥҥо саҥатык таптаах кус түүтэ бэриинэ, сыттык, баата суорҕан суулуу тутан хомуллубут. М. Доҕордуурап
Хатыҥ мастан чочуллубут атахтардаах, бастыҥалаах кырабаатыгар көп бэриинэҕэ оҕонньор умса түһэн сытара. Л. Попов

аат. Кыра хаптаһыннарынан, билииккэлэринэн ойуулаан, үчүгэйдик ыпсаран, лаахтаан бүрүллүбүт дьиэ муостата. ☉ Паркет
Катя бу паркыат муоста устун чэпчэки баҕайытык хааман сэгэлдьийэн кэлэн кууһа түһэрэ. Н. Лугинов
Килбэлдьигэс, саахымат ойуулаах паркыатынан дугунарыҥ оннугар түөрэҥэлии сытар адарай курдук аҥаар өттө суоруу муосталарынан, биитэр тэпсиллибит буор устун хаамаҕын. П. Филиппов

туохт. Уһуккунан соноон, модьураан таҕыс, модьу тэллэгэрдээх буол. ☉ Представлять собой округлённую, припухлую, вздутую конечность; утолщаться, вздуваться на конце
Кинилэр аттыларыгар, адарай анал уйаҕа биир боросуонак утуйан сэлтэйэн сытар. В. Миронов
Хааннааҕынан кытарчы көрбүт, сэлтэйбит эбириэн муруннаах саадьаҕай оҕустан сүрдээҕин куттанарбыт. «ББ»
ср. сой. сеглей ‘колыхаться, обвисать, быть развесистым’, бур. һэлхэрхэ ‘припухнуть’

1. көр силээгэ. «Чэ, көтөҕөн көрөрбүт дуу, кыайар инибит. Сэлээгэ бэлэмнээбитим онно баар», — Мэхээскэ ити аата үлэҕэ соруйдаҕа. В. Яковлев
   Хотон арҕаа өттүгэр хас да киһи сэлээгэ мас устун суоруллубут бэрэбинэни быанан тардан таһаараллар. «ХС»
2. От тиэйэр сыарҕаны кэтирэтэр эрэһээҥки, титирик адарай. ☉ Решётчатый настил из лиственничных жердинок для расширения поверхности саней при перевозке сена
   «Татыйык, дьэ кытаат, охсуоххунан оҕус. Сэлээгэ маста уонна төһүүлэрдэ булуҥ», — диэн сүбэлээбитэ. Далан
   Мин сыарҕабар сэлээгэ оҥорон бараммын, төһөҕө бүтэрэбин, бугуллуоҕум. «Чолбон»
   ср. русск. слега ‘лесины, используемые для подъёма строительного материала на верх строящегося здания’

сыһ. Тилэри, биир субурҕа, кэккэ буола. ☉ В одну линию, в один ряд, без промежутка, вплотную друг к другу (устанавливать)
Тиһэ тардыллыбыт остуоллары тула олорон, бары чэйдээн бардылар. Эрилик Эристиин
Хаптаһынынан тиһэ оҥоһуллубут ыскаамыйаҕа киирэн олордулар. В. Чиряев
Ампаар истиэнэтин кыйа тиһэ оҥоһуллубут адарай ороҥҥо саҥатык таптаах кус түүтэ бэриинэ, сыттык, баата суорҕан суулуу тутан хомуллубут. М. Доҕордуурап
♦ Тиһэ көт — үргүлдьү, кими, тугу да көтүппэккэ ааҕа кэрий. ☉ Обходить всех без исключения, подряд (напр., соседей)
Тэһэҕэс ыаҕас сэттэ ыалы тиһэ көппүт диэбиккэ дылы (өс хоһ.). Илья Иванович кэллэ да, дьону тиһэ көттө. А. Сыромятникова

I
даҕ. Үрүт-үрдүгэр кыстаммыт, даркыламмыт. ☉ Сложенный друг на друга слоями
Кулут дьон дьаргыл уҥуоҕунан дьаарыстаммыт, тутуллубут Куораттары ылаттыыллар Куйахтаах колонналар. Л. Попов
Дохсун сүүрүктээх дьаргыл таас үрэхтэр ол тыалары тоҕута силэйтэлээн кэбиспиттэрэ, онон-манан синньээн-кэҥээн, киэҥ дьуура толооттор буолан сиэлэн-хааман иһэллэр эбит. Н. Заболоцкай
Кыыс оҕо оһуор анньа олорор. Кыыс уус тарбаҕын анныттан Московскай государственнай университет таас дьаргыл мэндиэмэннэрэ дьаарыстанан тахсан иһэллэр. М. Доҕордуурап
II
даҕ. Ньиргиэрдээх, дуорааннаах. ☉ Звонкий, гулкий
Хатан дьаргыл саҥа. ПЭК СЯЯ
Дүҥүр дьаргыл дорҕоонун Тыыннаах олох истибэт. Кини халыҥ кулугутун Саатыыр рок дирбиэнэ. Умсуура
[Тыаһааны удаҕан:] Дьаргыл былаайах оонньуур дьалыҥнаах киэһэтэ үүннэ! «Чолбон»
III
аат., түөлбэ. Сыарҕа адарайа, сэриитэ. ☉ Настил из досок или палок в санях. Оту тиэйэргэ дьаргыла суох сатаммаккын