туохт.
1. поэт. Киэҥи, ырааҕы, уйаара-кэйээрэ биллибэти биирдэ хабан көр, бэйэҕэр иҥэрин. ☉ Враз охватить своим взглядом, понятием, впитать в себя необозримое, далекое, необъятное
Орто дойдуну очуос үрдүттэн бүтүннүү анаардарбын диэх курдук, тайаҕар тирэнэн баран, чинэллэн олордо. Суорун Омоллоон
Мин мантан, Ньурба орто оскуолатын түннүгүн анныттан, аан ийэ дойдубун анаара одуулуу турабын. С. Федотов
Ырыанан былыкка ытынным, — Ырааҕы эргитэ анаардым, — Туруйа турууктуур суолунан Дуорайда хоһоонум тобуллан. Н. Габышев
2. Өйдөөн-дьүүллээн, болҕойон көр. ☉ Изучать, внимательно, вдумчиво постигая, познавая всю суть
Биир итинник айан кэнниттэн табаларын аһата туран айанныахтаах хайысхатын анааран көрбүтэ — халлааннаах сирэ хара тумарыкка муммуттар. С. Федотов
Маннык баай төрөөбүт айылҕатын Маппыр, аан маҥнай көрбүттүү, анаарда. Л. Попов
Аттыгар бэл туох баарын Адьаһын да анаарбат. М. Ефимов
△ Бил-көр, ырыҥалаа. ☉ Познавать, понимать, постигать суть
Оттон араадьыйаны истэн, хаһыаты ааҕан аан дойдугун анаар ээ. С. Федотов
Көрөр хараҕым сабыллыбыта, истэр кулгааҕым бүөлэммитэ, уһуну-ырааҕы анаарбат буолтум өр буолла. Болот Боотур
ср. монг. аҥхар ‘смотреть, всматриваться’
Якутский → Якутский
анаар
анаа
туохт.
1. Ханнык эмэ үлэҕэ, дуоһунаска ыыт. ☉ Назначить на какую-л. работу, должность
Ол Хоодуотабы мин үлэҕэ анаан турабын. С. Ефремов
Катяны киниэхэ көмөлөһөөччүнэн анаатылар. Н. Заболоцкай
2. Кимиэхэ эмэ тугу эрэ өлүүлээ, хааллар. ☉ Выделять, оставлять, предназначать кому-л. определенную долю
Отут сүөһүнү, ол иһигэр биир бастыҥ атыыры чаас аныыр. Суорун Омоллоон
Туох баар баайбытын барытын балтым кыыска анаан баран, атах балай барбытым, онтон ыла бу сылдьабын. А. Софронов
3. Кимиэхэ эмэ тугу эмит туһаай, аадырыстаа. ☉ Посвящать, адресовать кому-л. что-л. Эйиэхэ ол ыраах бырааппар Бу ыллыыр ырыабын аныыбын. С. Данилов
Мин уубуттан уйгууран, Инникини санаатым, Ол туһунан суруйан, Ааҕааччыбар анаатым. Күннүк Уурастыырап
Оҕо сааспыттан эн миигин Доҕор туттаҥҥын таптыырыҥ, Онон сүрэҕим итиитин Күндү атаспар аныыбын! Эллэй
4. Ханнык эрэ улахан дьыалаҕа, үлэҕэ биэр, туһаай (олоххун, күүскүн). ☉ Предназначать, отдавать какому-л. большому делу свою жизнь, работу
Сергей Иванович туох баар олоҕун, билиитин өрөбөлүүссүйэ дьыалатыгар анаабыта. И. Федосеев
Ян Райнис сүҥкэн айар талаанын бүтүннүүтүн көлөһүннээччи кылаастар батталларын утары охсуһууга анаабыта. Софр. Данилов
Ис сүрэҕиттэн сөбүлээн туран олоҕун бүтүннүүтүн аныырыгар сөптөөх дьыаланы булуохтааҕа. Н. Лугинов
ср. тюрк. арна ‘назначать’
Якутский → Русский
анаа=
1) назначать, определять; үлэҕэ анаа = назначить на работу; 2) завещать; маны өлөрүгэр анаабыта он завещал это перед смертью.
анаар=
поэт. зреть, созерцать.
Якутский → Английский
анаа=
v. to appoint, set, fix
Еще переводы: