1. там, в стороне; туда, в сторону; антах бар отойди в сторону; антах анньан кэбис оттолкни в сторону; 2. послелог, упр. исх. п. с; от; после; бу күнтэн антах с этого дня; эбиэттэн антах после обеда; мантан антах отныне; онтон антах оттуда; с того места.

туда-сюда, то туда, то сюда # антах-бэттэх сирэй буол = лицемерить.

1. сыһ.
2. Бу диэки буолбатах, ол диэки; киэр, тэйэ, туора. ☉ Не здесь, там дальше; подальше, в стороне
   Антах уулусса баһын диэки эмиэ харабыл сылдьара көстөр. Эрилик Эристиин
   Антах, алаас кэтэҕинээҕи ыркый иһигэр, Саһылыкаан быталанан олорор. Н. Якутскай
   Антах көрүдүөргэ көбүөр устун учууталлар уонна иитээччилэр тыаһа суох төттөрү-таары хаамаллар. И. Данилов
   Антах сайылык оҕолоро аймалаһан, ньамалаһан иһэннэр эмискэччи ах баран хааллылар. А. Бэрияк
3. Ханнык эрэ объектан, предметтэн, туохтан эрэ анараа диэки. ☉ Дальше от какого-л. предмета, от чего-л.
   Көр, ити оройтон үс көс антах сис ортотуттан уһулу үүнэн тахсыбыт соҕотох очуос хайа баар эбээт. Амма Аччыгыйа
   Өстөөх сүрүн күүһэ Бэс арыыттан биэс километр антах, дэриэбинэ иннигэр обороналанан сытара биллибитэ. М. Доҕордуурап. Утар. бэттэх
   др.-тюрк. анда
   ♦ Аан антах бар (түс) — тугунан эрэ сөп буолбакка, дуоһуйбакка өссө аһара бар. ☉ Не довольствуясь чем-л., требовать дальше (больше) чего-л., сверх нормы
   Уолаттар муҥ кыраайдарынан таһаллара, тиритэллэрэ да, каменщик санаата биирдэ да сиппэт этэ. Кини дьэ эбии аан антах баран иһэрэ. А. Сыромятникова
   «Ээ, миэхэ туох буолуой», — диэн эмиэ аан антах түһэн ылла. М. Доҕордуурап. Антах хайыс — туох эрэ биричиинэнэн кими эмэ кытта бодоруһаргын, кэпсэтэргин-ипсэтэргин тохтот. ☉ По какой-л. причине перестать общаться, порвать отношения с кем-л. (букв. отвернуться, повернуться к нему спиной)
   Миигин Тоҕус халлаан иччитэ Тобулу кыраатын, Дьолбун тохтун! Ахтар айыы хотун ийэм Антах хайыстын Алгыһыттан матардын! А. Софронов
   Этэр эҥин тылбын Энчирэтэр буоллахпына, Кытаанах кырдьык тылбын Сыыһар буоллахпына, — Айыҥат хаан аймаҕа Аһынар санааларын аралдьытан Антах хайыстыннар. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Сүҥкэн далайым, Сүдү байҕалым, Антах хайыһыма миигиттэн, Ааттаһар аһаах киһиттэн. Күннүк Уурастыырап
4. сыһ. дьөһ.
5. Чопчу уонна абстрактнай миэстэ сыһыанын көрдөрөр, хайааһын предмет анараа өттүгэр буоларын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ Выражая конкретно-абстрактные пространственные отношения, употребляется при обозначении предмета, за которым совершается действие (дальше)
   Мин маҕаһыыҥҥа прилавоктан антах хаһан да бара илик буолан, чугуҥнуу-чугуҥнуу иһирдьэ атыллаатым. Софр. Данилов
   Ол түһүүттэн антах таба аһылыга суох буолан, ыт көлөнөн олорор дойду эбит. А. Софронов
   Ыт эһэни кытта охсуһа-охсуһа, сыыһа-халты харбата, кыылы дьонуттан антах улам тэйитэ сырытта. Н. Заболоцкай
   Онтон антах — сир уһуга, Бүтэр быыһа, сураҕа, дьэ саҕаланар. П. Тобуруокап
6. Бириэмэ сыһыанын көрдөрөр, хайааһын ханнык эрэ кэм, событие кэнниттэн буоларын, саҕаланарын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ Выражая временные отношения, употребляется при указании на срок, время, событие, после которых совершается, начинается действие (отныне)
   Бу күнтэн антах Боппуолдьа айах Буоларыҥ тохтуур! Эллэй
   Мантан антах олохпут тигинэс буолуоҕа. П. Ойуунускай
   Дьадаҥы киһиэхэ онтон антах барар кыах көстүбэтэҕэ, онуоха эбии саас даҕаны ыраатан хаалбыта. Н. Заболоцкай
   Баччааҥҥа диэри эйигин өйөөбөккө кэлбитим. Мантан да антах миигиттэн өйөбүлү күүтүмэ! В. Яковлев. Утар. бэттэх

сыһ. Ол-бу диэки, онно-манна. ☉ То туда, то сюда; туда-сюда
[Сибиинньэ оҕото] өс киирбэх мултуруйан кэлэн, сиикэй хортуоп-пуйу быһан баран, икки быыкаа хайа-ҕастаабыт курдук муннун оҕотунан антах-бэттэх анньыалаамахтаата, сы-тырҕалыы түстэ. «ХС»
[Бэс] хатыа, кумаланыа, быһыта сынньыллыа, антах-бэттэх быраҕыллыа, абырҕал буолуо турдаҕа. «ХС»
Үөһээ бөҕө үтүөлэ-рэ, Үөгүлэспитинэн, үрэл гына түстү-лэр, Аллараа бөҕө ааттаахтара, Аймам-мытынан, антах-бэттэх буоллулар, Орто дойду уолаттара Онно-манна ойон биэрдилэр. П. Ойуунускай
♦ Антах-бэттэх сирэй буол көр икки сирэй буол. Антах-бэттэх сирэй буолума

ситим холб. Бу кэмтэн ыла, инники өттүгэр. ☉ С этих пор, с этого момента
Мантан антах олохпут тигинэс буолуоҕа. П. Ойуунускай
Мантан ыла уолаттар бу бэлиэ чыычаахха «Трифон Трифоныч» диэн аат иҥэрэн кэбистилэр. Амма Аччыгыйа
Мантан ыла Саһыл Эһэлиин кыр өстөөх буолтара үһү. Суорун Омоллоон
Мантан ыла Хонуу буорайда. Даачам тулата Наһаа куруйда. Күннүк Уурастыырап