Якутские буквы:

Якутский → Русский

аппайыы

и. д. от аппай =.

аппай=

1) приоткрываться; аан аппайда дверь приоткрылась; күлэн аппайар он весело смеётся, широко раскрыв рот; 2) перен. ротозейничать, зевать; не замечать; аппайан хаал = прозевать.

Якутский → Якутский

аппайыы

аппай диэнтэн хай. аата

аппай

дьүһ. туохт.
1. Бэрт кыратык аһылын, сэгэй эбэтэр ситэри сабыллыбакка хаал. ☉ Приоткрываться, закрываться не вплотную
Ити курдук саныы олордоҕуна, хос аана аппайда — «пятиминуткаҕа, начаалынньыска» диэн саҥа дуораана иһилиннэ. М. Попов
Үүтээн аана ситэ сабыллыбакка аппайан турар. Барыта күөдэл-таһаан буолбут. В. Протодьяконов
2. сөбүлээб. Туох да солуута суох айаххын киэҥник аллаччы ат. ☉ Беспечно широко разевать рот
Мин куорат сонунуттан саамай туустааҕын кэпсии турдахпына, кини биэстэ-алтата сыҥааҕырдаан айаҕа аппайда. «ХС»
Көлөппүнэ [киһи аата] тыыллаҥнаата, дьааһыйан аппайда. «Айаҕа тугун киэҥэй, туох этин тулутуох баҕайыный», — дии санаатым. Н. Заболоцкай
△ Туохха да кыһаммакка аллайан тур эбэтэр олор. ☉ Ротозейничать, не обращать ни на что внимания. Уол аны тэлэбиисэр көрөн аппайда
ср. хак. аҥмай ‘держать рот открытым’


Еще переводы:

аппаҥнаа=

аппаҥнаа= (Якутский → Русский)

мерно-кратн. от аппай =.

приоткрыться

приоткрыться (Русский → Якутский)

сов. сэгэй, аппай; окно приоткрылось түннүк сэгэйдэ.

аппас

аппас (Якутский → Русский)

аппас гын = момент, от аппай = внезапно, вдруг приоткрыться.

аппайан

аппайан (Якутский → Якутский)

аппай диэнтэн -ан сыһыар-х сыһ. суолт. тут-лар. Тугу да гыммакка, таах. ☉ Приоткрыв рот, бесцельно, понапрасну
Мин көмөлөспөтөхпүнэ, аппайан олорууһуккут дии? Сэриилэһэн абырыах дьон эбиккит. Софр. Данилов
Бу кыыс эмиэ улахан дьон кэпсэтэрин истэн аппайан олордо. В. Гаврильева

аппат=

аппат= (Якутский → Русский)

побуд. от аппай =; айаххын аппат открой рот шире; ааны аппат приоткрой дверь.

аппараҥнаа

аппараҥнаа (Якутский → Якутский)

аппай диэнтэн б
тэҥ көстүү. [Абааһы] сулларах-сулларах эккирээмэхтээн, саҥалаах буолан аппараҥныы турда. ПЭК ОНЛЯ III

ротозейство

ротозейство (Русский → Якутский)

с. аппайан хаалыы (сэргэҕи сүтэрии).

атыччы

атыччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Атар гына, аппайар гына. ☉ Так, чтобы раздвинулось, разомкнулось
Оҕо алын халтаһатын сэрэнэн атыччы тардыллар уонна, хараҕын уутун таарыйбакка эрэ, эми таммалатыллар. Дьиэ к.

аппах гын

аппах гын (Якутский → Якутский)

аппай диэнтэн көстө түһүү. Үс күннээх түүнү мэлдьи таһыйдаххына — Саар булгунньах саҕа Сараччы үллэн тахсан Айаҕын аппах гынан Аһан биэриэҕэ. П. Ойуунускай
Убайдара пинцетинэн үөнү-көйүүрү кэҕэ оҕотугар ылан биэрэн иһэрэ, анарааҥҥыта айаҕын аппах гыннара-гыннара, ыйыстан иһэрэ. И. Федосеев

лэглэгэр

лэглэгэр (Якутский → Якутский)

д аҕ. К ыра, л аппайбыт соҕус намыһах көстүүлээх. ☉ Небольшой, аккуратный, словно усечённый
Лэглэгэр бугул.  Манна бары стройдааннар тура ллар Өлбүт геройдары к эриэстээн: Чоруун дууп мастар, лэглэгэр липалар, Лоскуй таас кэрчиктэр кэккэлээн. И. Эртюков