и. д. от аралдьыт =.

1) диал. менять, подменивать; үтүлүкпүн аралдьыппыттар мне подменили рукавицу; 2) отвлекать (напр. от мрачных мыслей); утешать; ытыыр оҕону аралдьыт = утешить плачущего ребёнка.

аралдьыт диэнтэн хай
аата. Айбыт айыахсыт бэйэтин оҕолорун харах уутун соттуута суох, санаа аралдьытыыта суох төттөрү илдьэрэ тоҕо сүрэй. Дьүөгэ Ааныстыырап

туохт.
1. Ким эмэ болҕомтотун атыҥҥа тардан, тугу эмэ гынарын умуннар, үлэтиттэн, дьарыгыттан араар, тэйит. ☉ Обращать чье-л. внимание на другое и тем самым отвлечь его от работы, занятий
Оҕонньор кыыһын сааһа ситэ илик, онон халыымын биирдэ көрдүө суоҕа, онон-манан аралдьытыма, хата сөбүлэн, сөп дуо? А. Софронов
Күнүс үлэспит болдьохпут кэлэн, проекционнай аппарааты көтөҕөн киирбит Миитэрэй үлэлии олорбут үлэбититтэн тута аралдьытта. Т. Халыев
«Бэйэ, аралдьытыма. Ону-маны саныыбын», — диэн күдээринэ хоруйдуур. М. Доҕордуурап
Кэбис, эн миигин аралдьытыма. Аата, бары-бары аайыттан куттаныах сир барамматаҕын. И. Федосеев
2. Кими эмэ санаатын чэпчэт, көнньүөрт. ☉ Отвлекать кого-л. (напр., от мрачных мыслей); развлекать, утешать
Харытыана эрэйдээх бу курдук үксүн курутуйа, үксүн санаарҕыы олордоҕуна, хата Настаа эмээхсин аралдьытта. П. Ойуунускай
[Маркс] адьас өлүөр диэри балаҕыран барбатаҕа, күлүү-элэк тылларынан биһигини аралдьытара. ЛВ МТА
Костя кинини кэпсээнинэн-сэһэнинэн аралдьытан, соҕотох онон да Марыынаҕа уонна Доропуун оҕонньорго улаханнык көмөлөстө. Н. Заболоцкай
△ Кими эмэ саатат. ☉ Развлекать кого-л.. Ити оҕону оонньуурунан аралдьыт эрэ
□ Аллара түһэн ыалдьыттары аралдьыт
Чаас аҥаара буолан баран кэлээр. Н. Островскай (тылб.)
3. Кэпсэтэр, сэһэргэһэр тиэмэҕин уларыт. ☉ Переменить, изменить тему разговора
Онтон уол, аҕа киһиэхэ куруубайдаабытын кэмсинэн, күлүүгэ-оонньууга аралдьытан кэбиһиэн баҕарда быһыылаах. Амма Аччыгыйа
«Тоойуом, сөмөлүөт кэлэрин-барарын төлөпүөнүнэн этээччилэрэ суох», — Слепцов кыыһы өһүргэтимээри, атыҥҥа аралдьытар. Н. Якутскай
«Бу сэриигэ кыайдарбыт, эйэ уһуннук, үчүгэйдик олохсуйуох этэ», — диэн Мичил убайа, кэпсэтиини атыҥҥа аралдьытан, саҥата элбээн барда. Г. Колесов
♦ Санааҕын аралдьыт көр санаа
Кини [Суоппуйа] куттанара. Санаатын аралдьытаары табах уурунан тардар, иһиллээн көрдөҕүнэ им-дьимҥэ дылы. Д. Таас
[Уйбаачаан] санаатын аралдьытаары, киэһэ аайы Таняҕа киирэн бириэмэтин атаарар үгэстэммитэ. М. Доҕордуурап
Ким да кэлэн санаабын аралдьытыа, сүрэхпин үөрдүө дии санаабат этэ [Ньургуһун]. Дьүөгэ Ааныстыырап