Якутские буквы:

Якутский → Якутский

аргый

I
туохт. Үргүй, үр (тымныы, тымныы тыал туһунан). ☉ Дуть, продувать (о холоде, холодном ветре)
Үрдүк булгунньах уҥа өттүгэр тыбыстымныынан аргыйар, аппа харааран сытар үһү. Софр. Данилов
Кута анныттан иҥсэлээх тымныы аргыйар, Антону тардан ылаары эҕирийэргэ дылы гынар. Т. Сметанин
Тыал сайынын муораттан, кыһынын материктан аргыйар. Н. Якутскай
[Кытаанах кыһын этэ.] Күөрэ-лаҥкы муоста, тымныынан аргыйа турар бүгүйэх истиэнэ, эргэ оһох. Н. Лугинов
II
туохт., кэпс. Күүскэ тоҥсуй, дирбий. ☉ Громко стучать, барабанить
Ийэбит, сарсыарда сүрдээх үчүгэйдик утуйа сыттахпытына, аргыйан туруортуур. И. Федосеев
Кэнники Харалаампый кинээс соҕотоҕун олордоҕуна, биир түүн дьиэтигэр кэлэн, аанын хаһыытыы-хаһыытыы аргыйбыттар. Саха сэһ. II. Тэҥн. арбый

Якутский → Русский

аргый=

I дуть, продувать; аллараттан аргыар аргыйбатын фольк. снизу да не подует сквозной ветер.
II сильно стучать, барабанить.

Еще переводы:

ааһыы-туоруу

ааһыы-туоруу (Якутский → Якутский)

аас-туор диэнтэн хай
аата. Арай баран хааллаххына, Ааһыы-туоруу буоллаҕына, Алаһабыт сабыллыаҕа, Аал уоппут умуллуоҕа. Эллэй
Олохпут уруккута уурайбыта, ааһыы-туоруу ааннарбытын аргыйан барбыта. Ч. Айтматов (тылб.)

аргыт

аргыт (Якутский → Якутский)

аргый диэнтэн дьаһ. туһ. Дьиэ аанын сап, аргытыма
□ Ыысбыдааны аргытан, Ынахтарын таһаардылар. Күннүк Уурастыырап
Ааны аһан, аргытан, Борооскуну киллэрэн сыҥаһа иннигэр сытыаран кэбистилэр. Болот Боотур

кэхтир

кэхтир (Якутский → Якутский)

көр тэхтир
Үс түһүмэх бииһин ууһуттан Үргүөр үргүйбэккэ, Аргыар аргыйбакка, Очур охсубакка, Кэхтир кэппэккэ, Эриэккэс бэйэлээхтик Айыллан үөскээн олордохпут. П. Ядрихинскай

эрэкэпчи

эрэкэпчи (Якутский → Якутский)

аат. Эмискэ үөскүүр кыһалҕа, эрэй. ☉ Неожиданно возникающая проблема, трудность, повод к беспокойству. Атахпыт анныттан түүлгэ да суох баай-дуол аргыйан тахсан, сөллүбэт эрэкэпчигэ ыллардыбыт. «Саха с.»

понести

понести (Русский → Якутский)

сов. 1. кого-что илт; больного понесли на носилках ыалдьааччыны наһыылканан илтилэр ; 2. кого-что (помчать) элээрт; лошади понесли нас с горы аттарбыт биһигини сыыры таҥнары элээртилэр; 3. безл. (о холоде, ветре) үр, аргый; к вечеру понесло холодом киэһэнэн тымныынан үрдэ; 4. что (потерпеть) сук, толор; понести наказание буруйу сук.

аам-дьаам

аам-дьаам (Якутский → Якутский)

көр аам-даам
Ахсынньы аам-дьаам тымныыта, Аргыйан-чыскыйан түһэҥҥин, Аата тоҕо сүрдээххиний? С. Васильев
Тиит чоҕунуу итиинэн сирэлийэн Аҕыс ыйдаах аам-дьаам кыһыны сыһытабыт, Күн улууһун, айыы аймаҕын үксэтэн, Үйэлэр ыар мискиирдэрин уйабыт. Н. Босиков
Бүтүннүү — тоҥ хаар! Бүтүннүү — күр муус! Кырдьык, бадаҕа, Аам-дьаам кыһата манна эбит. Суорун Омоллоон

аный

аный (Якутский → Якутский)

туохт. Тымныы салгынынан күүскэ үр, аргый. ☉ Сильно дуть, веять холодом
Ардахтаах хаарынан ыһыахтаан, Арҕааттан аныйбат да буолан! Айанныыр көтөрү намтатан, Астына ыттарбат да буолан! Күннүк Уурастыырап
Аллараа бөҕө Аҕыс уон аҕыс Ааһар албастара Аныйбыт эбит, Соҕуруу сорсуннаахтарын Соллоҥ илбис мэнэгэйдэрэ Сотуун өлүү курдук Салбанан түһэн Сатыылаабыт эбит. П. Ойуунускай
ср. кирг. аҥкы ‘исходить, распространяться’

намтал

намтал (Якутский → Якутский)

аат. Киэҥ дэхси хаптал сир. ☉ Низина, низменность, широкое ровное место
Өрүс кытылын нүөл намтала хоту диэкиттэн аргыйар тымныы тыалтан үрдүк таас хайаны хахха оҥостубут. Я. Семёнов
[Индигиирим] От тон Полярнай эргимтэни ааһан, И ндигир намталыгар кэлэн сындалыйбыттыы бытаараҕын. Н. Абыйчанин
Чараҥнары аннынан Намталынан ааһа быт Онно үүнэр күөх мастар Кү лүктэрин сайҕыыбын. К. Кулиев (тылб.)
ср. эвенк. напта ‘низина, низкий’

өксүөннээ

өксүөннээ (Якутский → Якутский)

туохт. Хаар былаастаах ардахтаах, тыаллаах, тымныы буол (күһүҥҥү күн-дьыл туһунан). ☉ Быть ненастным, холодным (об осенних днях); идти (об осеннем дожде с мокрым снегом)
[Күһүҥҥү халлаан] арыт ардаан кутар, арыт кылбайа халлар, арыт өксүөннээн табыгыратар. Н. Якутскай
Хонон турдах аайы халлаан хаҕыстык тыалырар, сотору-сотору ардыыр, эмиэ да өксүөннүүр буолла. В. Сыромятников
Сороҕор хайа былытыран, түүппэҕирэн туруо, өксүөннүө, анысхан тыал аргыйыа. Умнуллубат к.

боп-

боп- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, бо-, боо- диэн саҕаланар олохторго сыстар, боп-бокур, боп-бороҥ, бору-боллоҕор. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слогов бо-, боо-: боп-бокур ‘очень кривой’, боп-бороҥ ‘совсем серый’, боруболлоҕор ‘пухленький (напр., о губах ребенка)’
Алларанан аргыйбатын диэн бору-богдоччу иһин түгэҕинэн, тирбэҕэнэн ыга тардынан, курдуу бааммыт этэ. И. Федосеев
Бору-бостуой манна кэлэммин, төһө эмэ дойдубар ыҥыра сатаабыттарын үрдүнэн. И. Находкин