атылын диэнтэн хай. аата. Сылгы маска атыллыыта быйыл аҕыйах

даҕ. Күөрэ-лаҥкы буолбут. ☉ Нагроможденный, хаотический, беспорядочный; труднопроходимый
Эҥин араас адаар-будаар курдук арбахтаах мастары сороҕун сүгэн, сороҕун соһон, Тогойкин ааһан эрэр эбит. Амма Аччыгыйа
[Марба] адаар-будаар силистэри атыллыы-атыллыы, кур көмнөх тэллэхтээх үрдүк сис суолун устун баран истэ. Күндэ
Адаар-будаар муустаах Ала-Таайы, быраһаай! Эллэй

туохт.
1. Туох эмэ нөҥүө өттүгэр үктэн, үрдүнэн хардыылаа. ☉ Перешагивать, переступать через что-л. Икки саллаат, ааны атыллаат, охтубуттар. Амма Аччыгыйа
Арба, оһоҕостоох дьахтар булт тэрилин таарыйыа да, атыллыа да суохтаах. Болот Боотур
Түүлээх оту кыбыммыт ийэм оргууй аҕай атыллаан киирбитэ. П. Аввакумов
2. Хардыыта оҥор, хаамп. ☉ Шагать, делать шаг
Ньургуу аҥаар атаҕын атыллаабытынан охтон түһэр, илиитинэн далбаатаммахтанан баран, хамсаабат буолан хаалар. Суорун Омоллоон
Аҕыйахта атыллыырбын кытта, эһэм сыыр анныттан субу былтас гына түстэ. Н. Заболоцкай
Аласов, таҥас ыйыыр сир диэки атыллыах курдук гынан иһэн, эргиллэ биэрдэ. Софр. Данилов

сыһ. Биир-икки төгүл; аҕыйахтык. ☉ Один-два раза; всего несколько раз
Соҕуруу биирдэ-иккитэ сылдьыбыттааҕым. — Байбааскы биирдэ-иккитэ Харытыана диэки үчүгэйдик көрөн кэбистэ. П. Ойуунускай
Киһи киирэн биирдэ-иккитэ атыллаат, тохтоон ол-бу диэки көрө турда. Н. Заболоцкай

бокуй диэнтэн дьаһ
туһ. Атаххын бокута сыт. ПЭК СЯЯ
Тобуктарын бокуппакка дьоролдьуйан иккитэ-үстэ атыллаат, кини тохтуу түһэр. Амма Аччыгыйа
Аппыт икки илин атахтарын бокуппутунан, суол хаба ортотугар сытынан кэбистэ. Н. Заболоцкай

дырай диэнтэн көстө түһүү. Тогойкин хайыһардарын утары ууммутунан, иккитэ-үстэ киэҥник атыллаат, аттыларыгар дырас гына түстэ. Амма Аччыгыйа
Уол оптуобус кэлин аана аһыллыбытыгар, таһырдьа ойон дырас гынна. П. Аввакумов

туохт., эргэр. Сүөмүнэн мээрэйдээ. ☉ Измерять, мерить пядью
Үөһээ хаптаһыны сыҕарыҥнатта, сүөмнээтэ уонна өлүөр тобугунан хам баттаан олорон, бирииппэнэн таҥнары суруйан тырылатта. Амма Аччыгыйа
Күүстээх Көстөкүүн, саҥата суох аргыый аҕай сылдьан, кыыл атылын хардыылаталаан ылар, үктэммит сирин сүөмнээн көрөр. Л. Попов

тигээрдээ диэн курдук
Биир тиҥэһэ сүүрэрдии сылдьан маска атыллан өлбүт. Далан
Үөр сүөһү сүүрэрдээн, кутуругун хороччу туттан баран, төттөрү-таары сырса, өрө кулахачыйа сылдьар буолан хаалар. Н. Заболоцкай
Билигин куйааһа сүрдээх, онон ынахтар сүүрэрдииллэр. БТТ

тэмтэрий диэнтэн төхт
көрүҥ. Сортуохап уһун киһини уун-утары көрбүтүнэн, тэмтэрийтэлээн, кэннинэн чинэрийтэлээн ылла. А. Сыромятникова
Аҕыйахтык атыллаат, тэмтэрийтэлээн ыллым, охто сыстым. И. Данилов
Ол турдахпына, кини өссө улаханнык тэмтэрийтэлээн ылбыта. «ХС»

сыһ. Кырыктаахтык, киһи этин сааһа аһылларын курдук (көр, саҥар). ☉ Пронизывающим холодом взглядом (смотреть), злобно (говорить)
Боруогу атыллаат, [Мила] ааныттан Дьыбардаахтык тыынан, эригэр Кыйыдыйа сыһыаннаспыт, Кыыдааннаахтык тылласпыт. Р. Баҕатаайыскай. [Моҕой кыыл] хара дириҥ, чыпчылыйбат харахтарынан Куралай Кустук түөһүн тылын дьыбардаахтык, өһүөннээхтик тобулу көрөн, …… уһуктаах кутуругун куймаҥнатан ылла. Д. Апросимов
Дьылҕалаах андаҕар ылынаммын Дьыбардаахтык эттим-тыынным. С. Васильев