Якутские буквы:

Якутский → Русский

аҕыраа=

утихать, приостанавливаться; самыыр аҕыраабат дождь не утихает; аҕыраабат күүс перен. неиссякаемая сила; ср. аҕырый =.

Якутский → Якутский

аҕырыыр

даҕ. Сыыйа мөлтөөн, аҕыйаан, симэлийэн барар (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Уменьшающийся, ослабевающий и исчезающий (обычно употр. в отриц. ф. и отриц. оборотах)
Куорат аҕыраабат тыаһаууһа кыайыы гимнэ буолан ньирилии ньиргийэр. А. Федоров. Кэрис бараан дьүһүннээх Киэҥ түөлбэ алаастарбыт Аҕыраабат илгэнэн угуттанан Арыысүөгэй аллан Ача күөҕүнэн арылыйдылар. С. Зверев
Албан ааттаах аармыйа Аҕыраабат күүстээх этиҥэ, Көҥүлү күүтэр дойдулар Күннэрин таһаарар этиҥ эн. С. Тимофеев

аҕыраа

туохт. Сыыйа мөлтөөн, аҕыйаан, ханнан, симэлийэн бар. ☉ Постепенно уменьшаясь, ослабевая, исчезать, свестись на нет
Ардах былаастаах силбик ити икки ардыгар арыый аҕыраан, чуумпуран хаалла. Н. Заболоцкай
Күлсүү, кэпсэтии, айдаан аҕыраан барабара хат-хат күөдьүйэн, сата буолан салгыҥҥа дуораһыйда. Эрилик Эристиин
Поэт кэлин суруйталаабыт айымньылара кини айар талаана аҕыраабатын, этэр тыла энчирээбэтин дьэҥкэтик кэрэһэлээтилэр. ОГГ СМ. Тэҥн. аҕырымнаа, аҕырый

Еще переводы:

аҕырый=

аҕырый= (Якутский → Русский)

утихать, приостанавливаться; этиҥнээх ардах аҕырыйда гроза утихла; ср. аҕыраа =.

аҕырат=

аҕырат= (Якутский → Русский)

побуд. от аҕыраа = уменьшать, умерять; утихомиривать; уоргун аҕырат умерь свой гнев.

аҕырыа

аҕырыа (Якутский → Якутский)

көр оҕуруо
Ааҕан сиппэт аҕырыа тохтор үһү (тааб.: ардах). Абааһы кыыһа кийииттэрэ сыыҥтаабыт сиригэр күөх аҕырыа тохтубут, хаампыт сириттэн сур кырынаас сүүрбүт. Саха фольк. Айыы киһитин Арылхай хара хараҕа Аһыйыах курдук тыалырҕаан Аҕырыа уунан ардаан истэ. С. Васильев

оҕуруо

оҕуруо (Якутский → Английский)

cf. аҕырыа n. glass beads

тэтимнэн

тэтимнэн (Якутский → Якутский)

тэтимнээ диэнтэн бэй
туһ. Үлэ хаһааҥҥытааҕар да ордук тэтимнэнэр, аҕыраабат-уостубат күүстэнэр. А. Фёдоров
Билиҥҥи тустуу олус түргэн тэтимнэннэ. Е. Неймохов

неукротимый

неукротимый (Русский → Якутский)

прил. 1. сыһыйбат, сыһый-батах; неукротимый зверь сыһыйбат кыыл; 2. аҕыраабат, хараабат; неукротимое веселье аҕыраабат көр-нар.

стихнуть

стихнуть (Русский → Якутский)

сов. 1. (о звуках, шуме и т. п.) чуумпур, тохтоо, уурай; песня стихла ырыа тохтоото; 2. (перестать кричать, замолкнуть) чуумпур, тохтоо, ах бар; птицы стихли көтөрдөр чуумпурдулар; пулемёт стих пулемёт тыаһа тохтоото; 3. (о стихийных явлениях) чуумпур, аҕыраа; ветер стих тыал чуумпурда.

аҕырат

аҕырат (Якутский → Якутский)

аҕыраа диэнтэн дьаһ
туһ. Сорук Боллур обургу Ахсым сырыытын аҕыраппакка, ааһа түһэн Айманан, бара турда. Н. Ефремов
Аҕыс ыйга адаҕыйар Ахсым тымныы аҕыратыа, Тоҕус ыйга тоҕуоруйар Дохсун тымныы уҕарытыа. Болот Боотур
Ити санаата кинини улаханнык долгуппута, үөрбүт санаатын аҕыраппыта, кэҕиннэрбитэ. Н. Якутскай

тыалырҕаа

тыалырҕаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тыаллаах күн ордук сэргэх буол (кыыл туһунан этэргэ). ☉ Становиться более чутким при ветреной погоде (о звере). Бүгүн куобах тыалырҕаан, булпут мөлтөх
2. Тыалтан мэһэйдэт, тыалы сөбүлээмэ. ☉ Испытывать неприятное ощущение от дуновения ветра
Ат сылгы Аргыардаахтык айаннаата, …… Айыы киһитин Арылхай хара хараҕа Аһыйыах курдук тыалырҕаан Аҕырыа уунан ардаан истэ. С. Васильев

аарах

аарах (Якутский → Якутский)

аат.
1. эргэр. Ымдааҥҥа эбэтэр быырпахха эбии кутуллар чөчөгөйдөөх ыаммыт эбэтэр кыыймыт үүт тума. ☉ Приправа из парного или кипяченого молока и сливок к ымдаану и быырпаху
Арыы үрдүгэр Аараҕы дагдатыма, Үчүгэй үрдүгэр Мөкүнү көбүтүмэ, Кырдьык үрдүгэр Сымыйаны ытыарыма. Өксөкүлээх Өлөксөй
2. Чөчөгөйдөөх кымыс. ☉ Кумыс со сливками
[Биэ] аҕырыа көмүс эмиийиттэн аһыы курас амтаннаах аарах кымыс айыллар аналлаах эбит. Саха нар. ыр. I
ср. п.-монг. айираҕ ‘кумыс’