Якутские буквы:

Якутский → Английский

аҕырыа

cf. оҕуруо n. glass beads

аҕырыа=

v. to be moderate

Якутский → Якутский

аҕырыа

көр оҕуруо
Ааҕан сиппэт аҕырыа тохтор үһү (тааб.: ардах). Абааһы кыыһа кийииттэрэ сыыҥтаабыт сиригэр күөх аҕырыа тохтубут, хаампыт сириттэн сур кырынаас сүүрбүт. Саха фольк. Айыы киһитин Арылхай хара хараҕа Аһыйыах курдук тыалырҕаан Аҕырыа уунан ардаан истэ. С. Васильев

аҕыр

туохт. Ахтый, киһи күөмэйин үрэр аһыы амтаннан (арыы, сыа, балык, көтөр эҥин туһунан). Горкнуть, прогоркнуть (о вкусе масла, жира, рыбы и нек-рых других продуктов, появляющемся от долгого хранения)
Кырдьыга, сааскы анды аҕырбыт, балык мастыйбыт этэ гынан баран, бары да сирбэтэхпит. Далан
Астаахтыыр астарым Аһыахха тиийбэккэ Аҕыра сытыйан Амтана тупсара. П. Ойуунускай
Эт уонна балык мээккэлэрэ аҕырбыт сыттара суох, букатын кураанах буолуохтаахтар. ЛЕВ ССКИиС

аҕыраа

туохт. Сыыйа мөлтөөн, аҕыйаан, ханнан, симэлийэн бар. Постепенно уменьшаясь, ослабевая, исчезать, свестись на нет
Ардах былаастаах силбик ити икки ардыгар арыый аҕыраан, чуумпуран хаалла. Н. Заболоцкай
Күлсүү, кэпсэтии, айдаан аҕыраан барабара хат-хат күөдьүйэн, сата буолан салгыҥҥа дуораһыйда. Эрилик Эристиин
Поэт кэлин суруйталаабыт айымньылара кини айар талаана аҕыраабатын, этэр тыла энчирээбэтин дьэҥкэтик кэрэһэлээтилэр. ОГГ СМ. Тэҥн. аҕырымнаа, аҕырый

Якутский → Русский

аҕыр=

горкнуть; арыы аҕырбыт масло прогоркло.

аҕыраа=

утихать, приостанавливаться; самыыр аҕыраабат дождь не утихает; аҕыраабат күүс перен. неиссякаемая сила; ср. аҕырый =.


Еще переводы:

оҕуруо

оҕуруо (Якутский → Английский)

cf. аҕырыа n. glass beads

горкнуть

горкнуть (Русский → Якутский)

несов. аһый, аҕыр.

прогоркнуть

прогоркнуть (Русский → Якутский)

сов. аһый, аһыйан хаал, аҕыр.

аҕырый=

аҕырый= (Якутский → Русский)

утихать, приостанавливаться; этиҥнээх ардах аҕырыйда гроза утихла; ср. аҕыраа =.

аҕырат=

аҕырат= (Якутский → Русский)

побуд. от аҕыраа = уменьшать, умерять; утихомиривать; уоргун аҕырат умерь свой гнев.

прогорклый

прогорклый (Русский → Якутский)

прил. аһыйбыт, аҕырбыт; прогорклое масло аҕырбыт арыы.

тыалырҕаа

тыалырҕаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тыаллаах күн ордук сэргэх буол (кыыл туһунан этэргэ). Становиться более чутким при ветреной погоде (о звере). Бүгүн куобах тыалырҕаан, булпут мөлтөх
2. Тыалтан мэһэйдэт, тыалы сөбүлээмэ. Испытывать неприятное ощущение от дуновения ветра
Ат сылгы Аргыардаахтык айаннаата, …… Айыы киһитин Арылхай хара хараҕа Аһыйыах курдук тыалырҕаан Аҕырыа уунан ардаан истэ. С. Васильев

хахсык

хахсык (Якутский → Якутский)

даҕ., түөлбэ. Буорту буолан хос амтаннаммыт, аҕырбыт. Прогорклый; протухший, затхлый
Аһыы буруонан аҥкыйар хахсык сыт. «ХС»

аарах

аарах (Якутский → Якутский)

аат.
1. эргэр. Ымдааҥҥа эбэтэр быырпахха эбии кутуллар чөчөгөйдөөх ыаммыт эбэтэр кыыймыт үүт тума. Приправа из парного или кипяченого молока и сливок к ымдаану и быырпаху
Арыы үрдүгэр Аараҕы дагдатыма, Үчүгэй үрдүгэр Мөкүнү көбүтүмэ, Кырдьык үрдүгэр Сымыйаны ытыарыма. Өксөкүлээх Өлөксөй
2. Чөчөгөйдөөх кымыс. Кумыс со сливками
[Биэ] аҕырыа көмүс эмиийиттэн аһыы курас амтаннаах аарах кымыс айыллар аналлаах эбит. Саха нар. ыр. I
ср. п.-монг. айираҕ ‘кумыс’

аҕырыыр

аҕырыыр (Якутский → Якутский)

даҕ. Сыыйа мөлтөөн, аҕыйаан, симэлийэн барар (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). Уменьшающийся, ослабевающий и исчезающий (обычно употр. в отриц. ф. и отриц. оборотах)
Куорат аҕыраабат тыаһаууһа кыайыы гимнэ буолан ньирилии ньиргийэр. А. Федоров. Кэрис бараан дьүһүннээх Киэҥ түөлбэ алаастарбыт Аҕыраабат илгэнэн угуттанан Арыысүөгэй аллан Ача күөҕүнэн арылыйдылар. С. Зверев
Албан ааттаах аармыйа Аҕыраабат күүстээх этиҥэ, Көҥүлү күүтэр дойдулар Күннэрин таһаарар этиҥ эн. С. Тимофеев