Якутские буквы:

Якутский → Якутский

аҥаардаа

туохт. Тугу эмэ ортотунан быһан араар, икки чаас гына үллэр. Делить пополам что-л., разделять на две части
Оҕолор киниэхэ [Сыллай Лухаҕа] «балабыына буорсуйа» биэрэр иэстэн хаһан да тахсыбаттар. Ол аата, өлүү астарын аҥаардаан баран киниэхэ таллараллар. Амма Аччыгыйа
[Дьиэлээхтэр] үөрүүнэн бэркэ сөбүлэнэллэр, баайдарын лэп гына аҥаардаан биэрэллэр. Суорун Омоллоон


Еще переводы:

аҥаардан

аҥаардан (Якутский → Якутский)

аҥаардаа диэнтэн бэй., атын. туһ. Сүрдээх халыҥ дии санаабыт мууһум аҥаарданан хаалла. Кэбиһиилээх от аҥаардаммыт.Хайыта турар дүлүҥүм нэһиилэ аҥаарданна

аҥаардыы

аҥаардыы (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Икки гыммыт бииригэр диэри, ортотугар диэри. Наполовину
    Кини [Киппэ Кирилэ] бэйэлээх сирэйэ-хараҕа тоҕо эрэ арбы-сарбы буолбут, баһын аҥаардыы куобах өрөҕөтүнэн саба бааммыт. Н. Неустроев
    «Ээх диэ. “Бэрт” ыччат эбиккин», — аҥаардыы бааммыт былааттаах киһи элэктиирдии, кистии сатаабакка да эрэ, сыыгынаата. Софр. Данилов
  2. даҕ. суолт., көр аҥаар
    2
    [А.И. Софронов] дөрүн-дөрүн дириҥник үөһэ тыыммахтыыр уонна тоҕо эрэ аҥаардыы илиитинэн хардарыта ньилбэгиттэн тайанан баран, иккис илиитин тарбахтарынан ыыраахтарын быыстарын сууралаамахтаан ылыталыыр. Амма Аччыгыйа
    Мастар аҥаардыы өттүлэрэ сырдаан, аҥаардыы өттүлэрэ хараҥаран, маҥан-күрүҥ солко таҥастары нээлбилии түһэрэн бараннар, долгулдьуһа хамсыы турар курдуктар. Амма Аччыгыйа
аҥаардаан-чиэппэрдээн

аҥаардаан-чиэппэрдээн (Якутский → Якутский)

сыһ. Кыра-кыралаан (хол., биэр). Понемногу, не сразу (напр., давать)
Сорох ардына кини [олох] бэйэтин быйаҥын киһиэхэ аргыый, улам-улам сыыйансыппайан, аҥаардаан-чиэппэрдээн биэрэр. Н. Заболоцкай

дьабдьыгырат

дьабдьыгырат (Якутский → Якутский)

дьабдьыгыраа диэн курдук
Сүөдэр Бэһиэлэйэп, аҥаардыы дьабадьытын ыртах гыннара, саҥаран дьабдьыгыратар. Амма Аччыгыйа
Тугу эрэ олуйсан-моһуйсан ыйыталлар быһыылаах да, уоллара иҥиннэрбэккэ хардары дьабдьыгыратар саҥатын дорҕооно иһиллэр. Е. Неймохов

дьалтаҕар

дьалтаҕар (Якутский → Якутский)

даҕ. Киэҥ (үксүн сылгы, киһи таныытын туһунан). Широкий, расширенный (обычно о ноздрях лошади, человека)
Мунна хортуоппуйу аҥаардаан баран умса уурбут курдук лаппаҕар, таныылара дьалтаҕардар, иэдэһин уҥуоҕа биллэр. Н. Габышев

балтараалыы

балтараалыы (Якутский → Якутский)

үлл. ахс. аат. Биир аҥаардыы. По полтора
[Соноҕос ат] сиэллэҕинэ, балтараалыы ыллар харыһы хардарар. Амма Аччыгыйа
Сэрии иннигэр Ньурба МТС-һа баара суоҕа уон тоҕус тыраахтардааҕа, түөрт хамбаайыннааҕа, балтараалыы тонналаах төрдүөйэх массыыналааҕа. П. Егоров
Күөллэрэ улахаттар: сахалар кээмэйдэринэн балтараалыы көс, ол аата уон биэстии килэмиэтир туоралаахтар. С. Курилов (тылб.)

быһаҕастаа

быһаҕастаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ортотунан быс, аҥаардаа. Делить пополам, на две части. Быаны быһаҕастаа. Эти быһаҕастаа
Уол туран иккиэннэригэр хаан өһөҕүн быһаҕастаан биэрэр. Саха ост. I
Хаһааҕа аһыы турар убаһалартан, биири тутан, ортотунан быһаҕастаан, икки бааллан турар ыттарга эр-биир быраҕаттаан биэрбитин ыттар саҥата суох сии турбуттар. Саха ост. II

куҥур-хаҥыр

куҥур-хаҥыр (Якутский → Якутский)

сыһ., түөлбэ. Сөбүлээбэттик, абааһы көрөрдүк (кэпсэт). Недружелюбно, неприязненно (разговаривать друг с другом)
Икки аҥаардыы иһиллибит курууска, бачча эйэлээх иччилэрбит хайдах куҥур-хаҥыр тыллаһан бардылар диэбиттии, …… тулаайахсыйбыттыы сукуһан турдулар. Н. Заболоцкай
Уол өс киирбэх тиийэн куҥурхаҥыр саҥарса түһэн баран, киһитэ аһаабытын кубулуппатаҕыттан саҕатыттан ылла. «ХС»

саакырым

саакырым (Якутский → Якутский)

аат. Хранилищеҕа хортуоппуйу эбэтэр ыскылаакка бурдугу кутар туспа быыһаммыт уйа, сүһүөх. Отгороженное место в хранилище для закладки картофеля или зерна, закром
Көрүҥ, оол дьааһык-дьааһык курдук саакырымнар тураллар, ыскылаат аҥаардыы өттүгэр түөртүү, барыта аҕыс. В. Яковлев
Үс сүүс туонна хортуоппуй киирэр истээх хранилищетын оһоҕо сууллубут, хортуоппуй кутуллар саакырымнара күөрэ-лаҥкы барбыттар. «Кыым»

сиэл-хаамп

сиэл-хаамп (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Түргэн-түргэнник хардыылаан хаамп. Шагать, часто перебирая ногами
Витя ынаҕын көрдүү, сиэлэ-хаама былаастаан бэйбэкэччийэ турда. Н. Заболоцкай
Толль киһититтэн хаала соҕус сиэлэрхаамар аҥаардаан батыһан истэ. П. Филиппов
Билиҥҥи кырдьаҕастар, битийэн-таһыйан, атыттар — Сэттэ даҕаны уоннаахтар сиэлэн-хааман олустар. «ХС»