Якутские буквы:

Якутский → Якутский

баламаттыҥы

даҕ. Баламат соҕус, толоостуҥу. Довольно дерзкий, нагловатый
«Кыратыык-кыратык уоспун, хааспын оҥостуом уонна хоппуруон чулку кэтиэм», – диэн быһаарынна Нина уонна кини сааһыгар ити сонун, баламаттыҥы санааттан үөрэн кэллэ. Н. Габышев

баламат

  1. даҕ.
  2. сөбүлээб. Кэрээнэ суох, сиэргэ баппат, толоос. Наглый, выходящий за рамки приличия
    [Наара Суох:] Мин ити бастаах ааттаахтар [баайдар] баламат майгыларын, ньүдьү-балай быһыыларын көрөкөрө испэр хачыгыраччы хабырынабын. И. Гоголев
    Ол кэм баламат балыырдара, Ол кэм хатааһыннаах хааччахтара – Ол күн уустуга суох ырыалара Тугунан эрэ эйигин умсугутан Өрүү ыҥыраллар. Ол өрдөөҕү хонуктарга. С. Данилов
    [Империализм] үлэһит дьон өйүөлэрин мэлиттэ, Аһаҕас сытар астары да илтэ. Маннык баламат барбыт ыттары Хантан булабыт сууттуур суттары. Л. Попов
  3. көсп. Киһи сөҕөр, сөҕүмэр. Необычный, исключительный
    Аргыстайдар баламат барыыһы киллэрэллэрин, киэҥ сирдэринэн эргийэн-урбайан сылдьалларын истэр буолан испитим. И. Никифоров
    Сахалар бу улуу сирдэрэ Бу маннык баламат баайдааҕын, Бу маннык ураты таастааҕын Билбэтэх эбиттэр дииллэрэ – Дуол сыыһа. С. Данилов
  4. Дохсун, хорсун, харса суох. Смелый, отважный, дерзкий
    Кини [өстөөххө] баламат артиллерийскай уоту аспыта. И. Федосеев
    Гавриил иһигэр олус кыһыйда, баламат санаата тиирэ киэптээтэ. А. Данилов
    Маннык үлэҕэ [«Евгений Онегины» тылбаастыырга] сорунар Баламат быһыы да буоллар, Сахаларга бааллар аан аспыт Өксөкүлээх, Соппуруонап Угуйар уоттаах тыллара. Дьуон Дьаҥылы
  5. аат суолт. Сиэри таһынан хорсуна, харса суоҕа. Дерзость, наглость
    Оҕолор Юра баламатыттан саллан, бэркиһээн, учуутал уордайан, мөҥүөэтиэ диэн ах бара түстүлэр. Софр. Данилов
    Айдаар түргэн, күүстээх санаалаах, уопсайынан туохха барытыгар баламатынан, харса суоҕунан аатырар. Н. Лугинов
    Кыыс баламатыттан улаханнык саллаллар. Н. Габышев
    монг. балмад, п.-монг. баламут

Якутский → Русский

баламат

1) нахальный; дерзкий (о человеке); 2) диал. нахальный и жадный (о собаке).


Еще переводы:

резкость

резкость (Русский → Якутский)

ж. (грубое слово) баламат тыл, холуе тыллапыы.

самонадеянность

самонадеянность (Русский → Якутский)

ж. бэйэҕэ наһаа эрэнии, баламат санаалаах буолуу.

самонадеянный

самонадеянный (Русский → Якутский)

прил. бэйэтигэр наһаа эрэ нэр, баламат санаалаах.

дерзкий

дерзкий (Русский → Якутский)

прил. 1. (грубый, наглый) баламат; дерзкий ответ баламат харда; 2. (смелый) чобуо, хорсун, дохсун.

нахальный

нахальный (Русский → Якутский)

прил
1. Саата-суута суох. 2. Кэрээнэ суох, баламат

дерзость

дерзость (Русский → Якутский)

ж. 1. (грубость, наглость) бала-мата; баламат быһыы; говорить дерзости ба-ламаты саҥар, баламаттык тыллас; 2. (смелость) чобуота, хорсуна, дохсуна.

ложь

ложь (Русский → Якутский)

ж. сымыйа; наглая ложь баламат сымыйа; уличить кого-л. во лжй ким эмэ сымыйатын тут.

эксплуатация

эксплуатация (Русский → Якутский)

ж. 1. көлөһүннээһин; жестокая эксплуатация баламат көлөһүннээһин; 2. туһаныы, туттуу; эксплуатация недр земли сир аннынааҕы баайы туһаныы.

киэбиримтиэ

киэбиримтиэ (Якутский → Якутский)

даҕ. Киэбирэр идэлээх. Заносчивый, спесивый
Акаары ахсым, киһиргэс киэбиримтиэ (өс хоһ.). Баай оҕолоро үгүстэрэ баламат, толоос, киэбиримтиэ майгылаах этилэр. «ХС»

баламаттык

баламаттык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Сиэри таһынан, аһара, наһаа. Слишком, чересчур, чрезмерно
Баҕар, таһы мэлий, быста сылай, аччыктаа, тоҥ, баҕар, баламаттык бултуй – төһөлөөх күндүнүй, эн булчут, кытыастар кутаата. Далан
Ийэтэ, аҕата Саапканы, ардыгар, олус баламаттык сыстахтарына, Симон туораттан хаана хамсыыра. Д. Таас
2. Толоостук, сүөргүтүк. Неприлично, непристойно, предосудительно
Надя, били кини [Сергей] Надята, ама итинник холуоннук, ааргытык, итинник баламаттык быһыыламмыт буолуо дуо? Софр. Данилов
[Нүһэр Дархан] Миигин өбүгэлэр үгэстэрин Баламаттык кэһэн, ытык ыһыаҕы Сөбүлүүрүнэн сүнньүн салайда диэйэҕит, Билиҥҥи оонньуубут саҥа оонньуу. И. Гоголев
3. Хорсуннук, эрдээхтик, чобуотук. Храбро, смело, дерзко
Саха саллаата Гавриил Протодьяконов: «Бу да сырыыга [өстөөххө] киирсимэхтиир инибин»,– диэн баламаттык сананара. А. Данилов
Бары хапсыһыыларын көхтөөхтүк, баламаттык ыытыы, утарылаһааччыга өйү-төйү биэрбэт курдук харса суох атаакалааһын – бу кини тактиката уонна буочара. Хапсаҕай