1) показной; көрүнньүк үлэ показная работа; 2) бесполезный, никчёмный; көрүнньүк үлэһит бесполезный работник.

зря, напрасно, бесполезно || напрасный, бесполезный; халтай хаамтым я зря ходил; халтай хаамыы бесполезная ходьба; халтай хааман тахсар он бродит бесцельно.

полезный; выгодный; туһалаах дьарык полезное занятие; тупата суох бесполезный, напрасный; тупата суох кэпсэтии бесполезный разговор; тупата суох үлэ напрасный труд # сир туһалаах баайдара полезные ископаемые.

полезный; годный на что-л.; көдьүүһэ суох үлэ бесполезный труд; туохха көдьүүстээҕэ биллибэт какая от него польза, (ещё) неизвестно.

1) полый, пустой; көҥдөй туруупка полая трубка; көҥдөй мас дуплистое дерево; дьиэ көҥдөйө коробка здания; 2) перен. никчёмный, бесполезный, пустой; көҥдөй ороскуот бесполезная трата# көҥдөй көхсө а) туша (без конечностей); б) никчёмный, физически слабый (о человеке, к-рый выглядит рослым и здоровым); в) предмет, не имеющий необходимых дополнительных принадлежностей (напр. ружьё без патронов).

1) сухой || сухое место; суша; кураанах от сухое сено; кураанахха таҕыс = выйти на сухое место; 2) пустой, порожний; кураанах иһит пустая посуда; кураанах хамыйах айахха баппат погов. сухая ложка рот дерёт; 3) перен. пустой, бессодержательный; бесполезный; кураанах тыл пустые слова # кураанах чэй пустой чай.

даҕ., кэпс.
1. Туох да улахан туһата, көдьүүһэ суох, мээнэ. ☉ Бесполезный, невыгодный
Холкуос үллэһиллибит пуондата ситэри угуллубатах, хата, ол оннугар икки сүүс биэс уон тыһыынча солкуобай ылыллан, марай-сарай туттууга ыһыллыбыт. В. Протодьяконов
2. Киһини умсугуппат, олус боростуой. ☉ Непривлекательный, незатейливый, при митивный
[Оҕонньор:] Ким билэр, ол эһиги сөбүлүүргүт курдук [ыскаабы] оҥорорум саарбах. Кулуупкут саҥа буолбаат, марай-сарай оҥоһугу туруорбат ини гит. «ХС»

ньэгирэ суох — туох да туһата, көдьүүһэ суох. ☉ Бесполезный, не приносящий пользы
Түөрт харахтаах ыт, эдэригэр тэптэрэн, туох да ньэгирэ суох баҕайы быһыылаах. Тугу да өйдөөбөккө мээнэ кулахачыйар. Н. Лугинов
Туох эмэ чопчу сорудаҕы толор диэтэххэ, тугу да сатаабат ньэгирэ суох дьон буолан хаалаллар. П. Аввакумов
Бырааттарым, балыстарым олус кыралар, дьиэҕэ-уокка ньэгирэ суох дьон. «ЭК»

даҕ.
1. Күрүөнү, хаарчаҕы үрдүнэн көтөн киирэр-тахсар идэлээх (сүөһү). ☉ Имеющий привычку перескакивать через изгородь (о домашнем скоте). Көтүгэн сүөһү. Көтүгэн атыыр
2. Салгыҥҥа көтөн хаалар свойстволаах (бэссэстибэ). ☉ Летучий (о веществе)
Ньиэп баар сиригэр гаас көстөөччү. Гаас чэпчэки уонна көтүгэн буолан, сир халыҥ араҥатын быыһылаан үөһэ тахсар. ИА КЛ
3. көсп. Солуута суох, чэпчэки, көрүнньүк (олох, киһи). ☉ Бесполезный, никчемный, легкий (о человеке, жизни)
Хомолто курдук чып-чычааһы, көтүгэн көрүнньүк олоҕу, Кубулҕат харахтар уоттарын Тумнаҥҥын, чугдаарый, хомуһуом! В. Алексеев

I
сыһ., кэпс. Туһата, наадата суохха, мээнэҕэ: таах, сыыһа (итинник буоларын билбэккэ). ☉ Никчемно, зря, бессмысленно, неправильно
Онон бостуой санааҕын алдьатыма, ол-бу куһаҕан дьоҥҥо сөрүөстүмэ диир. Н. Неустроев
«Хаарыан дьоммуттан, доҕотторбуттан бостуой арахсаммын. Манна миигин атаҕастыыллар», — дии-дии ытыы олорор эбит. Суорун Омоллоон
Мин эйиэхэ сип-сибилигин кинээс иэнин хайдах хастыыры көрдөрүөм. Бостуой хамсыы, куота сорунума. Н. Заболоцкай
Көрдүү да сатаамаҥ бостуой! Баал Хабырыыс
ср. русск. пустой ‘бесполезный, никчемный, напрасный’
II
сыһ. сыһыан т. Саҥарааччы сэрэниитин, сэрэтиитин көрдөрөр. ☉ Выражает опасение, предупреждение говорящего (а то)
Бостуой Клим баттыы кэлэн, кыыһырсыы буолуо. Суорун Омоллоон
Бостуой улуус быраабатыгар иһитиннэрэрбэр тиийиэм. Амма Аччыгыйа
Бостуой бүгүҥҥү нуормабын толорбокко хаалыам. В. Яковлев