сущ
бултааһын, булуу-талыы

гл
булар-талар; бултуур

гл
атыылаһар, тэринэр, булар-талар

тамадалаа диэнтэн дьаһ
туһ. Тыллаах-өстөөх, лоп бааччы киһини Николай Никитиһи тамадалатыахпыт. Олоххо уопута да сыттаҕа, булан-талан салайыаҕа. Н. Босиков

1. аат. Киэһэ им сүтүөн иннинэ, сарсыарда халлаан сырдаан эрдэҕинэ сырдык-хараҥа былдьаһыыта, болоорон эрэ көстөр сырдык. ☉ Слабый, полутемный, сумрачный свет (напр., вечером до наступления полной темноты и утром до рассвета), сумерки
   Муҥур сүүсчэкэ эрэ саһаан сиргэ нэһииччэ тиийэн баран сарсыардааҥҥы борук-сорукка ол хараара сытар этэ. Н. Заболоцкай
   Миичээн ити курдук бултаан, киэһэ борук-сорук түһүөр диэри уон биэс тииҥи өлөрдө. А. Кривошапкин (тылб.)
   2
   даҕ. суолт., көр боруҥуй. Сайыҥҥы былыттаах борук-сорук киэһэ. П. Ойуунускай
   Дьиэ иһэ борук-сорук хараҥа. А. Софронов
   Хараҥаран баран эрэр борук-сорук хонуулар, аргыый аҕай түүҥҥү чуумпуга симэлийэн, улам сүтэн иһэр курдуктара. Ч. Айтматов (тылб.)
2. сыһ. суолт. Көстөр-көстүбэт ыккардынан, бүдүк-бадык. ☉ Сумрачно, неясно (освещать(ся))
   Түннүк бастаан көҕөрөн баран, борук-сорук сырдатан барда. Н. Заболоцкай
   Бугул саҕа оргулу Борук-сорук көрбүтэ, Булуу-талыы — бу дьолу, Бойборуйан тиийбитэ, Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ, Кыһыл тылын таһааран Кыҥыһахтыы кирийдэ. Т. Сметанин

1. аат.
2. Сааскы халаан уутугар ордон хаалар кыра томтор сир. ☉ Небольшое возвышение, не затопленное водой (во время весеннего разлива)
   Балтийскай муораны туораан, бэрдьигэс тыанан бүрүллэ үүммүт оргулга чугаһыыбыт. Н. Якутскай
3. Сааһыламмакка, түбэһиэх мунньуллубут ол-бу бытархай сээкэй чөмөҕө. ☉ Куча, кучка каких-л. мелких вещей, предметов
   Максим утуйар таҥаһа соҕотохто оронун үрдүгэр оргул буола түстэ, остуолун өрө-таҥнары туттулар. П. Филиппов
4. Кымырдаҕас уйата. ☉ Муравейник
   Айаннаабытым иккис күнүгэр, ыраахтан тыа быыһыгар бугул саҕа кымырдаҕас оргула лөглөйөн олорорун көрдүм. Тумарча
   Бугул саҕа оргулу Борук-сорук көрбүтэ, Булуу-талыы …… бу дьолу, Бойборуйан тиийбитэ, Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ. Т. Сметанин
5. даҕ. суолт. Бөлөҕүнэн өрө кыынньан тахсар (хол., үөлэстэн тахсар кыымнар); кытыаста умайар (кутаа туһунан). ☉ Выходящий из трубы в виде снопа (об искрах); пламенеющий (о костре)
   Күһүҥҥү хара түүҥҥэ көмүлүөк оһох оргул кыыма түүтэхтии өрө уһууран тахсыбыт. А. Фёдоров
   Отой билбэтэх дьикти дойдубар Биирдэ баар буолан хаалбыт курдугум: Ордук суостаахтара оргул кутаалар, Чаҕыл күөхтээхтэрэ алар, тыа, хонуу. В. Миронов
   ср. монг. оргил ‘вершина, пик’

тохтор хороммот тоттон фольк. — быстыбат астаах-үөллээх буол. ☉ Иметь еду в изобилии
Бастар бараммат баайданыҥ, Тохтор хороммот тоттонуҥ. Эллэй
Бултаан-алтаан, Булан-талан, Бастар бараммат баайдаммыттар, Тохтор хороммот тоттоммуттар. С. Васильев

туохт. Күүс өттүнэн киирэн, туура тутардыы ыл. ☉ Взять что-л. силой, вырвать из рук
Доҕотторо кини, чооруос чобоото, булан-талан аҕалбыт аһын былдьаһантарыһан аһаатылар, тарҕаһа сырыстылар, холбоһо оҕустулар. Амма Аччыгыйа
Оҕонньор, былдьаспыт-тарыспыт курдук, харчыны киһи илиититтэн эһэ охсон, кумааһынньыгар ньимис гыннаран кэбистэ. Күннүк Уурастыырап
Дьаамсык бэрэмэдэйиттэн хаһыат төргүүлэрин хостоон, былдьаһа-тарыһа үллэстибиппит. Софр. Данилов

аат. Кими, тугу эмэ сирэ, сэмэлии санаан сөбүлээбэти биллэрии. ☉ Неодобрение, осуждение, порицание кого-чего-л.
Сокуоннай сааһын туола илик эдэр кыыс, кэргэннэммэккэ сылдьан оҕолонноҕуна, улахан сааккасуукка, сиилээһиҥҥэ түбэһэрэ. Тумарча
«Дьэ, кини өрүөл, булан-талан сылдьар буолуохтаах», — Гриша куолаһыгар сөҕүү дуу, сиилээһин дуу баарын Толя өйдөөбөтө. «ХС»

гл
1. Булар-талар. 2. Уунан тиийэр (илиитинэн, маһынан эҥин)

гл.
ылар (ыл), булар (бул)