сущ
бултааһын, булуу-талыы

гл
булар-талар; бултуур

гл
атыылаһар, тэринэр, булар-талар

тамадалаа диэнтэн дьаһ
туһ. Тыллаах-өстөөх, лоп бааччы киһини Николай Никитиһи тамадалатыахпыт. Олоххо уопута да сыттаҕа, булан-талан салайыаҕа. Н. Босиков

тохтор хороммот тоттон фольк. — быстыбат астаах-үөллээх буол. ☉ Иметь еду в изобилии
Бастар бараммат баайданыҥ, Тохтор хороммот тоттонуҥ. Эллэй
Бултаан-алтаан, Булан-талан, Бастар бараммат баайдаммыттар, Тохтор хороммот тоттоммуттар. С. Васильев

туохт. Күүс өттүнэн киирэн, туура тутардыы ыл. ☉ Взять что-л. силой, вырвать из рук
Доҕотторо кини, чооруос чобоото, булан-талан аҕалбыт аһын былдьаһантарыһан аһаатылар, тарҕаһа сырыстылар, холбоһо оҕустулар. Амма Аччыгыйа
Оҕонньор, былдьаспыт-тарыспыт курдук, харчыны киһи илиититтэн эһэ охсон, кумааһынньыгар ньимис гыннаран кэбистэ. Күннүк Уурастыырап
Дьаамсык бэрэмэдэйиттэн хаһыат төргүүлэрин хостоон, былдьаһа-тарыһа үллэстибиппит. Софр. Данилов

аат. Кими, тугу эмэ сирэ, сэмэлии санаан сөбүлээбэти биллэрии. ☉ Неодобрение, осуждение, порицание кого-чего-л.
Сокуоннай сааһын туола илик эдэр кыыс, кэргэннэммэккэ сылдьан оҕолонноҕуна, улахан сааккасуукка, сиилээһиҥҥэ түбэһэрэ. Тумарча
«Дьэ, кини өрүөл, булан-талан сылдьар буолуохтаах», — Гриша куолаһыгар сөҕүү дуу, сиилээһин дуу баарын Толя өйдөөбөтө. «ХС»

гл
1. Булар-талар. 2. Уунан тиийэр (илиитинэн, маһынан эҥин)

гл.
ылар (ыл), булар (бул)

аат.
1. кэпс. Харчыга, бэчээккэ хотой ойуулаах гиэрбэ. ☉ Изображение орла (на монетах, печатях)
Аҕабыыт эрээсэтин сиэбиттэн өрүөл бэчээттээх кумааҕыны таһааран тэнитэ тутта. Амма Аччыгыйа
2. кэпс. Дохсун, хорсун киһи. ☉ Орёл (о смелом, молодецкого вида человеке)
Дьэ өрүөл дии! Маладьыас! Иккис уордьаҥҥын Берлиҥҥэ ыларгар баҕарабын… Көрсүөххэ диэри, өрүөллэр! С. Никифоров
Өрүөллэр бойобуой аттарын миинэннэр, ыллаабыт гиимнэрин салҕааннар, бүгүҥҥү ыччаттар ыллыыллар. Эллэй
Манна тэҥэ суох сэриигэ Хас да өрүөл өлбүтэ. Баал Хабырыыс
△ элэк. Кими эмэ күлэн-оонньоон ааттыыр тыл. ☉ Орёл (насмешливое обращение к кому-л)
Үрүйэни өрө сыыйан Барбахтаһан бараннар «өрүөллэрбит» тохтоотулар. Күннүк Уурастыырап
Дьэ кини, өрүөл, булан-талан сылдьар буолуохтаах. «ХС»

1. аат. Киэһэ им сүтүөн иннинэ, сарсыарда халлаан сырдаан эрдэҕинэ сырдык-хараҥа былдьаһыыта, болоорон эрэ көстөр сырдык. ☉ Слабый, полутемный, сумрачный свет (напр., вечером до наступления полной темноты и утром до рассвета), сумерки
   Муҥур сүүсчэкэ эрэ саһаан сиргэ нэһииччэ тиийэн баран сарсыардааҥҥы борук-сорукка ол хараара сытар этэ. Н. Заболоцкай
   Миичээн ити курдук бултаан, киэһэ борук-сорук түһүөр диэри уон биэс тииҥи өлөрдө. А. Кривошапкин (тылб.)
   2
   даҕ. суолт., көр боруҥуй. Сайыҥҥы былыттаах борук-сорук киэһэ. П. Ойуунускай
   Дьиэ иһэ борук-сорук хараҥа. А. Софронов
   Хараҥаран баран эрэр борук-сорук хонуулар, аргыый аҕай түүҥҥү чуумпуга симэлийэн, улам сүтэн иһэр курдуктара. Ч. Айтматов (тылб.)
2. сыһ. суолт. Көстөр-көстүбэт ыккардынан, бүдүк-бадык. ☉ Сумрачно, неясно (освещать(ся))
   Түннүк бастаан көҕөрөн баран, борук-сорук сырдатан барда. Н. Заболоцкай
   Бугул саҕа оргулу Борук-сорук көрбүтэ, Булуу-талыы — бу дьолу, Бойборуйан тиийбитэ, Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ, Кыһыл тылын таһааран Кыҥыһахтыы кирийдэ. Т. Сметанин