хим. Аһытыыны үөскэтэр кыахтаах бэссэстибэ. ☉ Окислитель.

даҕ. Буоскаҕа маарынныыр. ☉ Воскообразный
Спермацет — буоскатыҥы дьүһүннээх, баттаан көрдөххө сыалаах курдук бэссэстибэ. ХОДь

туохт. Көмөр буол. ☉ Превратиться в черный древесный уголь
Үүнээйи кураанах бэссэстибэтигэр углерод баарын кини күүскэ умайдаҕына көмөрдөнөрүттэн кэбэҕэстик билиллэр. СОТ

аат. Эми, дьааттаах бэссэстибэни тутарга бүтэй иһит. ☉ Ампула
Көҕөрүмтүйэ, кытарымтыйа көстөр убаҕастаах дьоҕус ампуланы туппутунан өр да өр олордум. Г. Угаров

даҕ. Паарга майгылыыр, паар курдук. ☉ Парообразный.
◊ Бэссэстибэ паардыҥы туруга — ханнык эмэ эттик эбэтэр убаҕас итии дьайыытыттан паар курдук буолара. ☉ Парообразное состояние вещества.

уулун диэнтэн хай
аата. Саас хаар ууллуута. Амма Аччыгыйа
Ханнык баҕарар ыраас бэссэстибэ анал уулларар тэмпэрэтиирэлээх эбэтэр ууллуу туочукалаах. КДМ Х

даҕ.
1. Киһини чугаһаппат, ыраахтан көтөн хаалар (көтөр). ☉ Пугливая, не подпускающая близко охотника (о дичи)
Охсуһуулаах анды көтүмтүөтэ суоҕун билэрим. «ХС»
2. Салгыҥҥа чэпчэкитик көтөн хаалар свойстволаах (бэссэстибэ). ☉ Имеющий свойство быстро улетучиваться, испаряться, летучий (о веществе)
Салгын тэмпэрэтиирэтэ төһө итии да соччонон ити бэссэстибэлэр көтүмтүөлэр. МКББ
Холбоһугу ханнык эмэ түргэнник көтүмтүө суурайааччыга суурайаллар, ол кэнниттэн оҥоһуу ол суурадаһынынан эбэтэр лааҕынан сотуллар. НЛА ПКТ

туохт., кэпс. Тугу эмэни (хол., үлэни) айгырат, сатарыйыыга тиэрт; сытытан аҥыы-аҥыы араар (хол., бактыарыйалар — органическай бэссэстибэни). ☉ Приводить что-л. в беспорядок, расстраивать (напр., работу); вызывать гниение, приводить к распаду (органического вещества — напр., о бактериях)
Сааскы паар үлэтин [борогууллаан] Сатайдыыр бэйэтин, Ааҕааччы, эн көрүүй! Абатын, дьэ, сөҕүүй! Эрилик Эристиин
Бактыарыйалар органическай бэссэстибэни бары элэмиэннэрэ толору минерализацияланыахтарыгар диэри сытытан сатайдыыллар. ВВР СОТ

аат. Киһи-сүөһү сорох уорганнарын быччархайдара таһаарар ньолҕорхой ураты бэссэстибэлэрэ эбэтэр киһи-сүөһү, үүнээйи килиэккэлэрин быыстарынааҕы убаҕас бэссэстибэ. ☉ Вещество, вырабатываемое клетками различных желёз организма, или жидкость, содержащаяся в клетках растений и животных, сок
Муннунан, айаҕынан симэһин былаастаах күүгэн кэлэ сытара. Күннүк Уурастыырап
Куртах эркиннэрэ куртах симэһинин таһаараллар. ШВФ З
Хаппыыста симэһинэ куртах, оһоҕос бааһыгар эмтээҕэ биллэр. ФНС ОС
ср. др.-тюрк. йүү ‘сок’

аат., хим. Ханнык эмэ атын бэссэстибэни суурайар эбэтэр убатар кыахтаах убаҕас. ☉ Растворитель
Уу — саамай боростуой уонна дэлэй суурайааччы. ХОДь
Суурайааччы быһыытынан ууну, испиири, эфири, испиир-уу, эфир-испиир былааһыктарын туһаналлар. МАА ССЭҮү
Хостору кырааскалыырга кырааскалааччылары, сыстаҥнас бэссэстибэлэри уонна суурайааччылары бэлэмниэххэ наада. ДьХ