Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бөдөҥ-садаҥ

даҕ., кэпс. Улахан киэптээх, улахан көстүүлээх. Крупный, большого роста, размера
Дьон бары чуумпуралларын кытта аҕабыыт бэйэтин бөдөҥ-садаҥ дьүһүнүгэр ханан да маарыннаспат ньааҕынас куолаһынан кэпсээнин салҕаата. Эрилик Эристиин
Биһиги массыыналарбыт, станоктарбыт, оборудованиеларбыт ардыгар наһаа улахан ыйааһыннаах бөдөҥ-садаҥ буолаллар. «Кыым»


Еще переводы:

дыгдалын

дыгдалын (Якутский → Якутский)

дыгдай 2 диэнтэн бэй
туһ. Уҥуоҕунан кыра диэҕи, дыгдаллыбыт түөһэ, дараҕар сарына киниэхэ [Сэргэйгэ] бөдөҥ-садаҥ көрүҥү биэрэллэр. Далан
[Ат] күрүө тоһоҕотугар көнтөһүттэн иҥиннэриллэн, дыгдаллан турда. Н. Заболоцкай

даадай

даадай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Имигэһэ суохтук, көнтөрүктүк хамсан (бөдөҥ-садаҥ үскэл киһини эбэтэр улахан көтөрү этэргэ). Двигаться неповоротливо, неуклюже (о рослом, тяжеловесном человеке или крупной птице)
Хотой хааман даадайар. «Үчүгэй дирижер эбит»,- дии-дии улахан киһи, композитор Марк Жирков хааман даадайара. «ХС»

көлтөкө

көлтөкө (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Көлөттүгэс, бөдөҥ-садаҥ көлтөйбүт киһи. Крупный, толстый человек, неуклюжий в движениях. Көлтөкөлөр, тугу да гыммакка таах сытаҕыт дуу?
ср. хак. көлтек ‘толстый и неуклюжий; большой и неуклюжий’

көтүөхчэ

көтүөхчэ (Якутский → Якутский)

сыһ. Көтүөх курдук; көтөөрү гыммыттыы (көтөр оҕотун этэргэ). Словно готов взлететь (напр., о только оперившемся птенце)
Бары аҕаларыгар маарынныыр, көтүөхчэ буолбут көҕөн оҕолорун курдук, бөдөҥ-садаҥ уонча оҕо дьиэни толору бөтүгүрэһэн сылдьаллар. Амма Аччыгыйа

кыһыаллаа

кыһыаллаа (Якутский → Якутский)

кыһайан диэн курдук
Таһыттан, аан аһыллыытыгар тыраахтардар уоттара тыкпытыгар кыһыаллаан көрдөҕүнэ, биир бөдөҥ-садаҥ киһи мас көтөҕөн киллэрэн, оһох иннигэр лүһүгүрэччи сүөкээбитэ. В. Яковлев
Үрдүк хайаҕа кыһыаллаан көрдөххө Үгүс үрүҥ дьиэлэр туртарыһан тураллар. «ХС»

ньохчой

ньохчой (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Бөгдьөллөн, накыйан аччаан хаал (хол., кырдьан). Становиться сгорбленным, осевшим (напр., от старости)
Үрдүк арҕаһынан ньохчойон түспүт, аҥаар хараҕа суох бөдөҥ-садаҥ уҥуохтаах эмээхсин кинилэри чугаһаан эрэ баран биллэ. Эрилик Эристиин
ср. эвенк. некчэрээ-ми ‘согнуться, сгорбиться’

сүүрэлэҥнээ

сүүрэлэҥнээ (Якутский → Якутский)

сүүрэлээ диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Быччыҥнара күүрэн сүүрэлэҥнээбиттэрин, моонньо сэтэлээҕин, харыта түөрт кырыылааҕын өйдөөн көрүтэлээн, Дьэбдьиэ иһигэр: «Этэ-сиинэ толорутугар чахчы бөҕө көрүҥнээх, бөдөҥ-садаҥ киһи эбит», — дии санаата. Болот Боотур
Кырдьаҕас киһи харахтара уоттанан, эдэрдии сүүрэлэҥнээн кээлтэрэ. В. Яковлев

тиэхэлэн

тиэхэлэн (Якутский → Якутский)

тиэхэлээ диэнтэн бэй
туһ. [Кыра Хабырыыс] оҕотук эрдэҕинэ тиэхэлэнэр эбит. Эрилик Эристиин
Бачча бөдөҥ-садаҥ, бачча боччумнаах улахан үлэһит киһи хайдах итинник тиэхэлэнэрин киһи дьиибэргиэн курдук. В. Яковлев
Малаанньа тиэхэлэниэх санаата кэллэ быһыылаах, уоһун үмүрүччү тутунна. М. Попов

ыадас

ыадас (Якутский → Якутский)

ыадай диэнтэн холб. туһ. Үгүстэрэ пуормалаах таҥастаах, суон бөдөҥ-садаҥ дьон ыадаһан иһэллэр. Болот Боотур
Ыадаспыт сириннээх икки ынах, уһуктаах муостаах тиҥэһэ оҕус дал иһигэр киирдилэр. В. Протодьяконов
Мэхээчээн үттэ, ыга кэлгиллибит таһаҕастаах салааскалар үөһэ ыадаһан таҕыстылар. «Чолбон»

ымат

ымат (Якутский → Якутский)

ымай диэнтэн дьаһ
туһ. Ыллаабыччай ырыакам Ытаабыты ыматар. С. Данилов
Оҕонньор кыараҕас харахтарынан биһигини кэрийэ көрөкөрө, утары хааман кэллэ, абыр-табыр тиистээх айаҕын ыматан, мичээрдээтэ. Н. Габышев
Төрөлкөй, бөдөҥ-садаҥ бэйэтэ нөрүйэн, арыы-сыа иҥпит кытархай сирэйин ыматта. Софр. Данилов