ж. бөлөнөх, бөлөнүйбүт үүт.

м. хоймох, бөлүөх, бөлөнөх; сгусток крови хаан бөлүөҕэ.

м. буспут үүт бөлөнөҕө, суорат.

көр бөскөй
Бөлөнөххө мөскөйбүт, тарга дагдайбыт (өс ном.). [Сүөкүлэ:] Миигин абардаары куртаҕым хабарҕата диир буоллаҕа үһү. Бэйэтэ буоллаҕына күнү-ыйы хаххалыыр буола мөскөйө уойан иһэр. И. Семёнов

сэппэрээтэрдээ диэнтэн хай
аата. Сэппэрээтэрдээһин кэнниттэн бөлөнөх эбэтэр холбуллубут үүт хаалар, ону бороохтуйбут тамыйахтарга, сибиинньэҕэ эмиэ иһэрдэллэр. СИиТ
Сарсыарда ыам кэнниттэн чэйдээт, үүтү сэппэрээтэрдээһин буолар. «ХС»

м. мед. тромб (тымырга үөскүүр хаан бөлөнөҕө).

даҕ. Кылгас үйэлээх, сотору суох буолар. ☉ Недолговечный, кратковременный
Марба ыраахтааҕы буолар, урукку ыраахтааҕыны соторунньаҥ гынар. Саха ост. II. Суорат бүрүйэр соторунньаҥ чабычах буолла, Тар кутар Тастыҥ чабычах буолла, Бөлөнөх кутар мөкү чабычах буолла. Саха фольк.

сыһ.
1. Иҥсэлээхтик, өрүһүспүттүү (хол., аһаа). ☉ Жадно, алчно, ненасытно (напр., есть, пить)
Кумаардар оботтоохтук саба түһэн сүгүннээбэттэр. П. Аввакумов
Кини хоп-хойуу бөлөнөҕү оботтоохтук сыпсырыйбыта. ДВЛ МК
2. көсп. Ымсыырбыт курдук, ымсыырбыттыы (хол., көр). ☉ С жадностью, страстно (напр., смотреть)
Мөһөөччүгүн диэки сымнаҕастык уонна оботтоохтук көрүтэлээн ылар. И. Гоголев
Таһыттан киирбит киһи харахтара оботтоохтук килбэчиһэн ыллылар. А. Фёдоров

I
туохт. Үчүгэй аска-үөлгэ сылдьан, эттэн, соноо (киһи туһунан). ☉ Полнеть, поправляться, становиться толще (о человеке)
Аныгы эдэр дьон уойа сатаабаттар. Далан
Үүйэтэ адьас уларыйбатах эбит, дьүдьэйбэтэх даҕаны, уойбатах даҕаны. Л. Попов
Сааскы өттүгэр саарыкпын толору аһатаҥҥыт уойдарбын эмиэ сухаһыт үтүөтэ …… буолан тахсыах этим. М. Доҕордуурап
△ Үчүгэйдик аһаан-сиэн, ыйааһыныҥ эбиллэн, тубус, сыалан, төлөһүй (сүөһү, кыыл туһунан). ☉ Становиться жирнее, тучнеть, нагуливать жир (о животных)
Ыт уойбутугар дылы (өс ном.). Үөн-көйүүр хаптайан, сылгылар уойан, самыылара төгүрүйэн, түүлэрэөҥнөрө килбэлдьийэн испитэ. И. Федосеев
Кураан дьыл тыа аһа, отон араас үүммэтэҕинэ, эһэ уойбакка хаалан, кыһын арҕахтан туран мэнээктиир үһү. Н. Заболоцкай
♦ Бөлөнөххө (бөлөнөҕөр) тот (уой, бөскөй, мөскөй, мөлбөй) көр бөлөнөх
Билигин биһиги бөлөнөхпүтүгэр уойан, маска эрэ ыттыбакка сылдьара буолуо. П. Ойуунускай. Туора тот (уой, туол) — сыта (кэдэрги, сытыйа, туора) бай диэн курдук (көр бай I). Тойоттор-хотуттар туора уойан кэбилэнэн эрдэхтэрэ. Уһаты уой кэпс., сиилээн. — аһара соноо, уой. ☉ Заплывать жиром, лопаться с жиру
Аҕаҥ бар дьон хара көлөһүнүн супту уулаан муспут баайыгар уһаты уойдаҕыҥ... Амма Аччыгыйа
II
саҥа алл. Соһуйууну, уолуйууну көрдөрөр. ☉ Выражает удивление, испуг (ой, ох)
Уой, оҕолоор истиҥ эрэ Уол миэхэ тугу диирин: Күн сиригэр миигин эрэ Күүстээхтик таптыыр үһү. С. Данилов
Бу «уой» биһиги дьоммутун олоххо хат төнүннэрбит курдук иһилиннэ. Н. Заболоцкай
Түгэх хоско дьиэлээх дьахтар: «Уой!» — диэн уолуйбут хаһыыта иһилиннэ. В. Протодьяконов

аат., түөлбэ. Таба тириитинэн эбэтэр сарыынан тигиллибит бүтэй саҕынньах, сукуй. ☉ Глухая доха из оленьей шкуры или ровдуги, кухлянка, камлейка
«Эрчимэн Бэргэн …… Миэхэ кэлэн, Хара тыһаҕас тириитэ ыстааннаах? Хаппыт хамыйыалка сонноох Хамначчыт уол буолан Суорунабар соноотун, Тарбар дагдайдын, Бөлөнөхпөр бөскөйдүн», — диир. С. Васильев
русск. сиб. камлейка ‘верхняя круглая глухая одежда’