превосх. ст. от великий.

великий; сүҥкэн норуот великий народ; коммунизмы тутуу сүҥкэн программата величественная программа коммунистического строительства.

1) великий; сүдү норуот великий народ; 2) громадный; грандиозный; сүдү тутуулар громадные стройки; коммунизмы тутуу сүдү былаана грандиозный план построения коммунизма.

1) великий; Улуу Октябрьскай социалистическай революция Великая Октябрьская социалистическая революция; улуу дьон великие люди; 2) страшный, грозный; улуу кыыл большой страшный зверь; улуу күтүр чудовище # улуу омугумсуйуу великодержавный шовинизм.

даҕ. Сүдү, сүҥкэн. ☉ Великий, величавый
Туллай уол Тулатыгар Маннык үлүгэр Чуураан айылҕа Тускуллуу-уруйдуу турбутуттан Нохтолоох тойон сүрэҕэ Туймаарыйа долгуйбут. П. Тобуруокап
Чуураан тымныы тууйа миинэр [чооруостары]. И. Эртюков
Утары буурҕа ытыйда, Чуураан сата улуйда. Т. Шевченко (тылб.)

равн.-кратн. от уһул = шататься, болтаться; саппыкыта уһуллаҥныы сылдьар у него сапоги сваливаются с ног (т. е. велики).

аат. Тугу эмэ оҥорон бэлэмнииргэ, анаан биэрэргэ киһиэхэ эбэтэр ханна эмэ эрдэттэн үлэһии, көрдөһүү; туох оннук үлэһиллибитэ. ☉ Заказ. Сакааста биэр. Сакааста оҥор. Сакааспыт кэллэ
□ [О
Берггольц] түүн да сынньаммакка хоһоон, уочарка, эрэпэртээс суруйара, араадьыйакэмитиэт суһал, тиэтэллээх сакааһын толороро. И. Сосин
Арассыыйа сакааһынан Аангылыйаҕа 1913 сыллаахха 9600 туонна уйуктаах «Император Пётр Великий» диэн хараабыл тутуллубута. ДьДьДь

аат., эргэр. Үрдүк соло, тойон (улуу, ытык диэн өйдөбүллээх). ☉ Высокий чин, господин, правитель, предводитель (со значением «великий, почтенный»)
Былыр «тыгын» диэн тыл «тойон» диэн суолталааҕа үһү. И. Гоголев
Саха тылыгар баай, дархан, хаан, тыгын диэн салалта сололоро бааллар. ВУА БС
др.-тюрк. тэгин, тегин

с. 1. (действие) сэриилээн ылыы, сыһытыы; 2. (завоёванная территория) сэриилээн ылбыт сир; 3. завоевания мн. перен. (достижения) ситиһии; великие завоевания социализма социализм улуу ситиһиилэрэ.

книжн. в разн. знач. пантеон; улуу дьон пантеоннара пантеон великих людей; таҥаралар пантеоннара пантеон богов (былыргы Римҥэ уонна Грецияҕа таҥараларга барыларыгар аналлаах таҥара дьиэтэ).