яма, глубокая впадина.

ложбина, низина, впадина.

кэтэх уоллаҕаһа затылочное углубление, затылочная впадина.

бедро; өттүк баһа головка бедра; өттүк үүтэ вертлюжная впадина, тазобедренная впадина; өттүгүн охсунна он ударил себя по бёдрам (от удивления); өттүк баттан = подбочениться; өттүк баттанан турар стоит подбоченившись.

с. I. (по гл. углубить ) дириҥэ-тии; 2. (по гл. углубиться) дириҥээһин, дири-ҥээн киирии; 3. (впадина) хаспах, хаһырыа.

1) анат. глаз || глазной; харах враһа глазной врач; харах олоҕо глазница; харах сетчатката сетчатка глаза; харах уута слеза; харах хаспаҕа глазная впадина; харах эргэтэ бельмо; аҥаар харах одноглазый; бүрүө харах глаза, закрытые плёнкой (напр. у птиц); 2) глаз, глаза, око; очи; взор, взгляд; хара харах чёрные глаза; харах кэмэ глазомер; 3) зрение; хараҕынан үчүгэй он очень зорок; у него очень хорошее зрение; 4) перен. отделение, отверстие, ячея; ытык хараҕа отверстие в мутовке; саахымат хараҕа клеточка на шахматной доске; илим хараҕа ячея в сети; алта харах карт, шестёрка; домунуо хараҕа глазок домино # көҕүс хараҕа место под лопаткой (при нажатии на к-рое возникает резкая боль); массыына хараҕа разг. фара машины; самыы хараҕа поясничная впадина; сарын хараҕа суставная впадина лопатки; сир хараҕа глубокое озеро строго круглой формы (букв. глаз земли); сокуон хараҕа разг. статья закона; тааҥ хараҕа проталина на льду; таас харах разг. очки (букв. стеклянные глаза); тобук хараҕа подколенная впадина; харах ылыыта поле зрения.

1. даҕ. Ис өттүн диэки хомуллан, хотойон киирбит (хол., уоһу, иэдэһи этэргэ). ☉ Вдавленный внутрь, впалый, ввалившийся (напр., губы, щеки)
   Кимистигэс уостара …… үмүрүс гыннылар. Н. Габышев
   [Киһи] кимистигэс иэдэстээх. С. Никифоров
2. аат суолт. Иһин диэки хомуллан, хотойон киирии. ☉ Углубление, впадина, вмятина. Хаҥас иэдэһин аннынан кыракый кимистигэс көстө түһэр. А. Федоров

аат. Сиргэ эбэтэр ууга баар оҥхой. ☉ Углубление, впадина на поверхности земли или на дне водоёма
Ойуурга киирэн Тайыла Дьуонатын өтөҕөр тиийдибит — чөҥөчөктөртөн ураты туох да суох, хаһырыалар эрэ хаалбыттар. С. Руфов
[Эбэ] балыга ханан эмэ урукку ойбон хаһырыатыгар эҥин сыттаҕа эбээт. Айталын
Булт буолан баран үлүскэннээх буолааччы. Өйүлээбэккэ андаатар хаһырыатыгар «сөтүөлээн» да ылыаххын сөп. «Сахаада»
Биһиги сылдьарбытыгар бэл ол дириҥ хаһырыалар уулара суоҕа. «Чолбон»

аат. Өрүс кытылын сыһыыта, кытылыттан төрүт биэрэгэр (мырааныгар) диэри намтала. ☉ Удлинённая впадина вдоль речного русла, долина
Туймаада хочото кылбаа маҥан хаарынан бүрүллэн килэһийэн сытар. Н. Якутскай
Оттуур хочобут кыараҕас буолан, сыл аайы үрэх бастарыгар оттуу барабыт. М. Доҕордуурап
Кэдэлдьи алаас уонна Баатты хочото чараас тыалаах үрдүк арҕас халдьаайынан быысаһаллар. Амма Аччыгыйа
ср. др.-тюрк. хол ‘низменность, бассейн реки’, маньчж. хошо ‘мык; излучина реки’

даҕ. Эмпэ түһүүлээх, дьоҕус, дириҥ (уу). ☉ Небольшой, глубокий, с крутым склоном (об озерце)
Сааскы түүн уматта Күөх төлөн уоттарын, Чөҥөрө чүөмпэлэр Күлүмнүү сыттылар. П. Тобуруокап
Аҕынным: хаан-уруу дьоннорбун, Чөҥөрө күөллэрдээх тыаларбын, Түптэлээх салгыҥҥа тыынарбын, Төгүрүк алааспар хаамарбын. Л. Попов
Онно-манна чөҥөрө көлүйэлэр уулара күн уотугар кылахачыйаллар. И. Данилов
ср. кирг. чукур ‘впадина, углубление, котловина’, казах. шүҥирек көҕ ‘с глубоко впавшими глазами’, эвенк. чүҥүрэ ‘центр, пуп’