прил. 1. (вычурный) чааҕыр; затейливое украшение чааҕыр киэргэл; 2. (замысловатый) саатабыллаах, көрдвөх; затейливая игрушка саатабыллаах оонньуур.

щегольской, нарядный; вычурно-красивый; сиэдэрэй ат сэбэ щегольская сбруя; сиэдэрэй оһуор вычурно-красивые узоры.

даҕ.
1. Эгэлгэ, сиэдэрэй өҥнөөх, ойуулаах. ☉ Ярко, пестро разукрашенный, узорчатый
Эмти быһыы дьэрэкээннээх, элийэ охсуу иилээх, …… Тойон айах маһы Туруору кэбэн кэбиспиттэр. С. Зверев
Дьэрэкээннээх таба саҕынньаҕын көөчүктээбиттии уҥа илиитинэн имэрийдэ. М. Доҕордуурап
Дьэрэкээннээх хонуу үрдэ Дьэргэл-мичил буола түстэ. А. Бродников
2. Хомоҕой тыллаах-өстөөх, киэргэтиилээх (этии). ☉ Цветистый, вычурный (о речи, словах)
Кини «Саха норуота барҕардын!» диэн Дьэрэкээннээх хоһоонун Дьирэлдьиччи ыллаабыта. С. Васильев
[Чаанньык Ньукулай] туох да олус үчүгэй майгыннаах, дьэрэкээннээх сайаҕас тыллартан тыл минньигэһин туттар. М. Доҕордуурап

1. даҕ.
2. Судургута суох, олус эгэлгэлээх, уустук (хол., оһуору этэргэ). ☉ Вычурный, затейливый (напр., об узоре)
   [Ыаҕайа] хор, маннык чааҕыр тигиилээх эбит. А. Сыромятникова
   Олус чааҕыр таҥаһы таҥныбыт Тоняны көрүөххэ толоос этэ. Н. Островскай (тылб.)
3. түөлбэ. Атаах, хаппырыыс (хол., оҕону этэргэ). ☉ Капризный, привередливый (напр., о ребёнке). Ыалбыт оҕото олус чааҕыр
4. аат суолт. Эгэлгэ, уустугурдуу. ☉ Вычурность, затейливость, замысловатость. Ийэм бастыҥам оһуорун улахан чааҕыра суох, судургутук тиктэ
   □ [Айымньы геройдарын] кэпсэтэр тыллара судургу, ордук чааҕыра, уустугурда сатааһына суох барар. Н. Заболоцкай

даҕ.
1. Эриэхэ астаах, эриэхэлээх. ☉ С орехами, ореховый. Эриэхэбэй мас
2. кэпс., күл.-ооннь. Атыттартан туох эрэ уратылаах, дьиибэ (киһини этэргэ). ☉ Странный, диковинный, причудливый (о человеке)
Дьэ, эмиэ да эриэхэбэй киһигин дии. Күрүлгэн
△ Атыттартан ураты, уустук. ☉ Оригинальный, вычурный, своеобразный. Эриэхэбэй баҕайы оһуор
3. көсп. Табыгаһа суох, моһуоктаах, уустуктардаах (туох эмэ). ☉ Заключающий в себе проблему, проблемный, сложный. Эриэхэбэй дьыала. Эриэхэбэй боппуруос
◊ Эриэхэбэй хамса — эриэхэ маһыттан оҥоһуллубут хамса. ☉ Курительная трубка из орехового дерева
Кини эриэхэбэй хамсаны соппойон, күөх буруону үөһэ үрэн кэбиһэр. В. Протодьяконов
Хабырыыс сөп буола-буола эриэхэбэй хамсатыттан хойуу буруону оборон ыла-ыла, аргыый үөһэ үрэн унаарытар. С. Никифоров
Өтөөкү Өлөксөй эриэхэбэй хамсатыгар чаркааскай табаҕы толору уурунан баран тарда сытара. И. Бочкарёв

поэт, красота, прелесть; күөх хатыҥ силигэ прелесть зелёной берёзы # силигин ситэр = готовить, делать что-л. очень старательно (уделяя внимание мельчайшим деталям); сыбаайба таҥаһын силигин ситэр = старательно отделывать свадебный наряд; силигэ сиппит вычурно изукрашен (о каком-л. изделии).