Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дибдий

тыаһы үт. туохт.
1. Тугу эмэ (хол., ааны, остуолу) күүскэ тоҥсуйан бүтэй ньиргиэрдээх тыаһы таһаар. Производить громкий, гулкий звук, ударяя кулаком, ногой, громко стучать (в дверь, по столу)
«Дьэргэ биһиги киһибит», - диэтэ Уолуктай, оттон бандьыыт кыыһырда, саатынан сири дибдийдэ. Болот Боотур
Хапсыгыр сыҥаахтаах, уоспалаах сирэйдээх киһи остуолу дибдийэр. А. Федоров. Кыһыл дружинниктар ааны өссө күүскэ дибдийдилэр. В. Протодьяконов
2. көсп. Киһиттэн тугу эмэ ирдээн эбэтэр модьуйан туран мөх, ыххай. Сильно ругать кого-л., кричать на кого-л., требуя что-л. или настаивая на чем-л., требовать
Өрө дибдийэн …… дьулаан киһи буолан сылдьар. Амма Аччыгыйа
Хоруодай обургу дьигиһийэн киирэн, хамначчыттары үлтү түүрэйдэтэлээн, кийиити ким ханна көрбүтүн эҥин туһунан ыххайан, дибдийэн ыйыппыта. П. Аввакумов
Сиидэрэп хаанын хамнатан, үлтү дибдийэн …… биир да киһини тыыннарбата. Күндэ

Якутский → Русский

дибдий=

1) производить громкий стук, громко стучать; ааны дибдийдилэр в дверь громко застучали; 2) грозно топать, кричать, набрасываться с бранью на кого-л.; атаҕынан дибдийэр он затопал ногами; миигин дибдийдэ он меня обругал.


Еще переводы:

дибдиһий

дибдиһий (Якутский → Якутский)

дибдий диэнтэн хамс
көстүү. Доргуулап кулгааҕар сылгылар түөрт түөрэм туйахтарын тыаһа дибдиһийэн хаалар. Л. Попов

дибдийтэлээ

дибдийтэлээ (Якутский → Якутский)

дибдий диэнтэн төхт
көрүҥ. Бу кэмҥэ Халаарап атын учаастактарга баар чилиэннэрин төлөпүөҥҥэ ыҥыртаан дибдийтэлээтэ. Хомус

дибдийбэхтээ

дибдийбэхтээ (Якутский → Якутский)

дибдий диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Дьэрээ Дьөгүөр] саатын бырыкылаатынан дьиэ буор муостатын дибдийбэхтээтэ. В. Протодьяконов

дибдит

дибдит (Якутский → Якутский)

дибдий диэнтэн дьаһ
туһ. Бу хара систэри ортолорунан солко лиэнтэ курдук субуйа соломмут, тимир суолу дибдитиэхпит. Амма Аччыгыйа
Сахалыы симэхтээх аттары миинэн хаамтаран дибдиттилэр, сиэллэрэн сэгэттилэр. И. Федосеев

туох үлүгэрэй бу

туох үлүгэрэй бу (Якутский → Якутский)

туох үлүгэрэй диэн курдук
Бэйэтэ үс чаас устата үлэтигэр суох, аны эрдэ кэлбит дьону үлэҕит чааһын сарбыйыам диидии дибдийэр. Туох үлүгэрэй бу. В. Яковлев

түүрэйдэтэлээ

түүрэйдэтэлээ (Якутский → Якутский)

түүрэйдээ диэнтэн төхт
көрүҥ. [Капитонов:] Үлтү түүрэйдэтэлээн, үрүҥ харахтарын өрө көрдөрүө суох баара. Л. Попов
Биир күн Дьэкиим, иэһин иэстии, чугастааҕы ыалларын түүрэйдэтэлээн, итиигэ-буһууга киллэртээн баран, дьиэтигэр төннөн испитэ. Н. Заболоцкай
Хоруодай обургу дьигиһийэн киирэн, хамначчыттары үлтү түүрэйдэтэлээн, кийиити ким ханна көрбүтүн эҥин туһунан ыххайан, дибдийэн ыйыппыта. П. Аввакумов

өттүттэн

өттүттэн (Якутский → Якутский)

аат дьөһ. Хайааһын ким, туох аатыттан оҥоһулларын бэлиэтииргэ туттуллар (төрүт биитэр үөскэтэр т. кытта тут-лар, элбэх ахсаан, 1-кы, 2-с с. сыһыарыыларын ылыан сөп). Употребляется при обозначении предмета, со стороны, от имени которого совершается действие (от, со стороны – употр. с именительным или родительным п., может принять на себя аффиксы мн
ч., 1-го, 2-го л.). Мин аҕалаах сурдьубун биһиги өттүбүтүттэн эйэлээхтик көрсүөх тустаахпыт. Саха фольк. Бэрэбиэркэ кэнниттэн педсэбиэккэ районо үлэһиттэрин өттүттэн ыгыы-түүрүү, дибдийии аҥаардаах кытаанах тыллар этиллибиттэрэ. Н. Лугинов

суостаахтык

суостаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Киһи куттаныан, дьулайыан курдук. Грозно, устрашающе
Ыраахтааҕы аатыттан суостаахтык дибдийэн, ыҕарыйан Тойоттор дьаһаах төлөтөллөрө. И. Гоголев
Кини аата өстөөххө аптамаат тыаһыныы суостаахтык иһиллэр. Р. Баҕатаайыскай
Ийэ кырса оҕолоруттан көҥөнөн үрэн чардыргыы-чардыргыы, арҕаһын түүтүн адьырытан, тиистэрин суостаахтык килэтэн, утары сүүрэн кэлэ-кэлэ төттөрү куотара. И. Федосеев
Кыыһыран, кыйаханан. Сердито, гневно
«Ыты сибилигин таһааран ытан кэбиһиэххэ!» — Ким эрэ суостаахтык ордоотоото. И. Гоголев
«Түрмэҕитин хампы сыспыт киһи баар ини!» — диэн ким эрэ суостаахтык хаһыытыыр. А. Фёдоров
«Саҥарба! Эйигиттэн ыйытыллыбат!» — Кузьмин суостаахтык көбдьүөрбүтэ. С. Никифоров

илбиһир

илбиһир (Якутский → Якутский)

туохт.
1. эргэр. Имэҥирэн, эттиин-хаанныын кычыгыланан туран кыргыһыыга, хааҥҥа баҕар. Стать одержимым духом, страстью кровопролития
Хатан батыйа хааннырда, Уһуктаах тимир унньугурда, Биилээх тимир илбиһирдэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Төһө да саанан, түрмэнэн дибдийбиттэрин иһин, ытарынан-ыйыырынан илбиһирбиттэрин иһин, фашист аармыйатын күүһэ-уоҕа улам симэлийэн-мөлтөөн иһэрин кэпсээтэ. Амма Аччыгыйа
Бар дьон хаанын халытыыга фашист илбиһирдэ. Эллэй
2. көсп. Тугунан эмэ наһаа үлүһүй, сэтэрэн, кыдьыгыран туран оҥор. Быть одержимым страстью к чему-л.
Биир бириэмэҕэ этэр тылынан илбиһирэн, хомуһуннаах тойугу туойан баран, күүһүҥ-күдэҕиҥ баранан, өйүн-санааҥ ыаммыт курдук кураанахтанан …… тойугу туойбакка сылдьаҕын. Суорун Омоллоон
Кыталык ыллыыр илбиһирэн, Сир тапталын туһунан. С. Данилов
Бандьыыттар илбиһирэн туран кырбаатылар. «Кыым»

көҕөччөр

көҕөччөр (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Сылгы өҥүн арааһа: көҕөрүмтүйэр бороҥ дьүһүннээх. Сивый (о масти лошади)
Көҕөччөр ат сүүрбүт да, суолун хаалларбатах (тааб.: тыы). Кини иннигэр икки көҕөччөр сылгы хонос гына түстүлэр. Амма Аччыгыйа
Көҕөччөр атын миинэн айан суолугар дибдийэн киирдэ. Л. Попов
2. Көҕөрүмтүйэ туртайан көстөр, күл курдук дьүһүннээх (хол., баттах). Пепельного цвета (напр., о волосах)
Көҕөччөр буолан эрэр үөһэ бытыга уоһун саба түһэн сэҥийэтин бытыгар холбоһон хаалбыт. А. Софронов
Өрүкүйэ үүммүт көҕөччөр баттаҕын өрүтэ анньыммахтаата. Амма Аччыгыйа
Кынным куораттан көҕөччөр суккун сон, …… хомуһуол ырбаахы таһаартаабыта. М. Доҕордуурап
ср. шор. көгүлдүгүм, алт. көҕөрүүн ‘голубой’