көр араҕастыҥы
Сэллик атыыһыт, мээнэнэн килэччи көрө-көрө, араҥастыҥы үрүҥ чалахайынан силлээн унаарытта. Н. Лугинов

прил. 1. өстүөкүлэ; стеклянная масса өстүөкүлэ маассата; стеклянный шкаф өстүөкүлэ ыскаап; 2. перен. (неподвижный, безжизненный) өстүөкүлэ курдук, килэгир, килэччи; стеклянный взгляд килэччи кө- РҮҮ-стеклярус м. стеклярус (туруупкалыы бы- һыылаах өстүөкүлэ оҕуруо).

Даҕааһын, сыһыат күүһүрдэр эбиискэтэ, -ки диэн саҕаланар олохторго сыстар: кири-килтэгэр, кири-килэччи. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательных, наречий, присоединяемая к основам, начинающимся на ки-: кирикилтэгэр ‘очень широкий и выпуклый’, кири-килэччи ‘так, чтобы целиком заблестело’
[Хачыкаат бөҕөһө] биир күдьүс кири-килтэгэр көҕүстээх киһи. Р. Кулаковскай
[Киһи] түөһүгэр кири-килэччи ботуруон иилиммит. М. Доҕордуурап

көр кэдээл
Тогойкин …… тумултан киэҥ кэдээҥҥэ түстэ. Амма Аччыгыйа
Сааскы хаар уута намыһах кэдээни, аппаны килэччи сабан, күөх өҥүнэн долгуннуран көстөрө. А. Неустроева

даҕ. Баттаҕа суох, тараҕай. ☉ Лысый (о голове)
Эдэрчи эрээри киччэгэр төбөлөөх киһи көхсүн этитэ-этитэ …… саҥарда. И. Никифоров
Дьөгүөр Бөтүрүөп пилоткатын устан, килэччи кырыллыбыт киччэгэр төбөтүн имэринэн ылла. «ХС»

туохт. Хаҥкынан хатааһылаа. ☉ Кататься на коньках
[Тымныы кырдьаҕас] Эһигини хаҥкылаатыннар диэн күөллэри, үрэхтэри уонна өрүстэри килэччи тоҥорор. Н. Якутскай
Биэс-алта сааһын ааспыт оҕону хайыһардыырга, хаҥкылыырга, харбыырга үөрэтиэххэ наада. Дьиэ к.

аат., кэпс., сөбүлээб. Хараҕын килэччи көрбүт, айаҕын дьаллаччы аппыт, тугу да өйдөөн-дьүүллээн быһаарбат, оттомо суох киһи. ☉ Человек-разиня, ротозей
Тыллыырап сэргэҕэ суох үлэһиттэри, аныгылыы ааттыылларынан, аппаалалары бэйэлэрин дьыалалаан тиҥсиритээри сырыттаҕына, ыҥырыылара дьэ кэллэ. Софр. Данилов
Сибээс сорох үлэһиттэрин ортолоругар аппаалалары албыннаан босхо харчыны куйуурдаан ыларга баҕалаах дьон баар буолбуттар. «Кыым»

көөрө буол — үлтүрүйэ, бытарыйа сылдьар буол. ☉ Распадаться на мелкие кусочки, крошиться, дробиться
Оҕолорбут, урукку курдук көөрө буолбут таас куоппаһын ыймахтаабакка, килэччи сууйуллубут бетон уулусса устун хаамаллара. В. Яковлев
Бу — өрүс түгэҕин көөрө буолбут тааһын биэсалта миэтэрэ дириҥнээх гына ылгыы, ыраастыы сылдьар сирдэрэ. «ХС»

туохт.
1. Килэччи муус буола тоҥ. ☉ Замерзать, превращаться в лёд
Кыһыны быһа тибиллибит халыҥ хомурах чиҥээн, муустуйан, сыарҕалар босхо баран, халтарыйа иһэллэр. Болот Боотур
2. көсп. Чугастык ылыммат, билиммэт буол, муус сүрэхтэн. ☉ Не испытывать жалости, быть жестоким
Артур, аҕаҕын мантан антах аҕам диэмэ даҕаны. Эһиэхэ [оҕолоругар] сүрэҕэ-быара муустуйбут киһи. «ХС»

туохт.
1. Кимиэхэтуохха эмэ ханыытын, дьүөрэтин бул, булан кэккэлэт. ☉ Подобрать кому-чему-л. пару
Синонимнары пааралаан суруйуҥ. ПНЕ СТ
Кэккэлэһэ этиилэргэ саҥа чаастарын пааралаан, тэҥнээн туттар стилистическэй форма. ВГМ НСПТ
2. Икки көлөнү кэккэлэһиннэри көлүй. ☉ Запрягать лошадей парой
Маҥан аты сайыалаан Массыына сэпкэ пааралаан, Уолба-ньүөгү олоҕун, Уһун үскэм оттооҕун …… Иһирийэн-хоруйан быспыттар, Килэччи охсон барбыттар. С. Васильев