Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьаарыс

слой, ряд, ярус; үс дьаарыс гына уур = класть что-л. в три слоя.

Якутский → Якутский

дьаарыс

аат.
1. Туох эмэ сааһынан үрүт-үрдүгэр ууруллан кыстаммыта эбэтэр дьапталаспыта. Ряд, слой аккуратно сложенных друг на друга предметов
Хонууга тэлгэнэн сытар бөдөҥ бэрэбинэлэр дьаарыстарын эргийдилэр. Эрилик Эристиин
Үс хаттаһа дьаарыс Муус-таас дьайыҥнаах Бүтэй Бүлүү өрүс. С. Зверев. Бүгүн дьаарыстарбын бэрэбиэркэлээбитим - үс дьааһык мина уонна икки дьааһык ракета итэҕэс. Эдэр г.
2. Тыйаатыр саалатыгар көрөөччүлэр олорор иккис эбэтэр онтон үөһээ этээстэрэ. Этаж во внутреннем помещении театра, ярус
Тыһыынчанан дьон партеры, ложалары, дьаарыстары толордулар. Н. Островскай (тылб.)
[Верочка] иккис дьаарыс ложатыгар киирбитигэр кини диэки баһаам үгүс халампаастар хайыһа түспүттэрэ. Н. Чернышевскай (тылб.)
Үрүт-үрдүлэригэр буолар гына оҥоһуллубут орон, наара үөһээ өттө. Верхний ряд кроватей, нар, расположенных друг над другом
Таһырдьа халлаан сырдаан эрдэҕинэ эрэ бараакка төннөрө. Үөһээҥҥи дьаарыска сытара. Ю. Чернов (тылб.)
Генерал сыырастан куттанарын иһин киниэхэ оронун өрүү иккис дьаарыска оҥорон биэрэллэрэ. А. Фадеев (тылб.)


Еще переводы:

штабель

штабель (Русский → Якутский)

м. дьаарыс (туох эмэ дьаарыстана кыстаммыта).

ярусл*.

ярусл*. (Русский → Якутский)

  1. театр, ярус; ложа третьего яруса үһүс ярус ложата; 2. (один из рядов чего-л.) дьаарыс; 3. геол. дьаарыс, дьапталҕа.
дьабырытын

дьабырытын (Якутский → Якутский)

көр дьабарытын
Бастаан, абааһытын-айыытын ыҥыран, үһүүрэ-үһүүрэ, дьааһыйан дьабырыттар. Күннүк Уурастыырап
Күллэрэстиир уот этиҥ «Көлөһөтүн» тыаһатта, Дьаарыс былыт үрдүнэн Дьабырыттан таҕыста. И. Эртюков

болкуон

болкуон (Якутский → Якутский)

аат. Дьиэ үөһээ мэндиэмэннэрин эркиниттэн тас диэки тутуллубут күрүөлээх площадка. Балкон. Болкуоҥҥа табахтаа. Болкуоҥҥа туран аллараны көр
Болкуон аанын аһаммын Сылаас күҥҥэ сыламныыбын. В. Гольдеров
Тыйаатырга үрдүкү олорор дьаарыс. Верхний ярус в театре. Аллара миэстэ суох буолан болкуоҥҥа тахсан олорбуттара

аһыылан

аһыылан (Якутский → Якутский)

аһыылаа диэн (соччо тут-бат ф-тан) бэй
туһ. Онтон атын эбитэ буоллар ойууннар маннык ардай аһыыланыахтар суоҕа этэ. С. Курилов (тылб.)
Онон үһүс дьаарыс олохтоохторугар [салгын куйаарын олохтоохторугар] салгын үгүс үөрүйэхтээх холун этэ хойдубут, буутун этэ буспут, ардай аһыыламмыт эһэ эрэ сананара. И. Федосеев

киирээхтээ

киирээхтээ (Якутский → Якутский)

киир диэнтэн атаах. — Сааскыттан Дьаарыс Баһылайга айаҕым иһин хамначчыт киирбитим
— Күн хатаҕата улахан, киирээхтээминэ, — диэтэ дьахтар сыыйыллаҕас саҥата. М. Доҕордуурап
[Ньыкаандыр] үөрэхтэн тэйбитэ үйэ чиэппэрэ буолуо ини. Онно эбии өссө биир чиэппэри куоттаран киирээхтиир буоллаҕа үһү. С. Федотов
Оо, оҕо бөтөһүм илиибэр киирээхтээбиккин ээ. Аахсар баҕайым ини. «ХС»

үп-ас

үп-ас (Якутский → Якутский)

аат. Ким, туох эмэ бас билэр үбэ, баайа. Богатство, состояние, имущество, принадлежащее кому-чему-л.
Баайдарга күүстээх түһүүлэр буоллулар. Баайдар үптэрин-астарын кистэнэр аатыгар бардылар. Бэс Дьарааһын
Дьаарыс Баһылай биир аймаҕа өлөн, күрүөтэ суох оту сүөһү көҥүл тэпсэринии, үпкэ-аска тиксибитэ. М. Доҕордуурап
[Чокуурап бэрэссэдээтэлгэ:] Холкуос үбүн-аһын бэйэтин киэнин курдук туттар. С. Ефремов

стихосложение

стихосложение (Русский → Якутский)

с. 1. (сочинение стихов) хоһоону оҥоруу, хоһоон суруйуу; 2. лит. (строй стихотворной речи) хоһоон оҥоһуута, хоһоон дьаарыһа.

кэҕэ

кэҕэ (Якутский → Якутский)

аат.
1. Саха сиригэр саас эрдэ сайылыы кэлэр бороҥ өҥнөөх кукууктаан саҥарар тыа көтөрө. Кукушка. Онно иэҕэйбит титиик кэтэҕэр Кэҕэ кэлэн кэпсээннээн кэҕийэр… Эллэй
Ньукуолун ааспыта быданнаата, кэҕэ эппитэ ыраатта. Л. Попов
Кэрэ чуор куоластаах, Кэҕэ кыыл кукууктаан, Киҥкиниир-хоҥкунуур Киэҥ тыаны аймаата. С. Васильев
2. калька., кэпс., байыан. Үөһээ мас лабаатын быыһыгар саһан олорон ытыалыыр снайпер. Снайпер, укрывающийся в ветвях дерева, «кукушка»
Кэнники кыргыһыыларга Георгий Федоровка снайперскай ытыынан ньиэмэс эписиэрдэрин, «кэҕэлэри» уонна аптамааччыктары бултаһарыгар хамандыыр сорудах биэрбитэ. КИДК
Кэнники мин снайпер буоларга үөрэммитим. Улаханнык «бултуйбут» күммэр үс немецкэй «кэҕэҕэ» тиийэ өлөрөрүм. «ХС»
Арҕас кэҕэтэ анат. — сис тоноҕоһун бастакы сүргүөҕүн чочойбут уҥуоҕа. Выступающая косточка первого спинного позвонка
Ытыһынан арҕаһын кэҕэтин аргыый таптаан «лап-лап» охсоохсо, кириҥэтин, кэтэҕин билгэлээн иһэн, өйдөөн көрбүтэ — ат кулгаахтарын уһуннара биирдии сүөм кэриҥэ этилэр. Күннүк Уурастыырап
Арҕаһын кэҕэтигэр түһэттэрбит тайах сүрдээх кэбирэхтик атахтара адаарыһа түһээччи диир буолаллара. Р. Кулаковскай
Тыҥырахтаах кырбый кыыл Быһа сарбыйан ылбытын курдук Арҕаһын кэҕэтигэр Аалыы-сырыы дьаҕыллаах. Күннүк Уурастыырап. Кэҕэ кулгааҕа бот. — 1) биир умнастан тахсыбыт элбэх маҥан сибэккилэрдээх, төгүрүк ньалҕаархай сэбирдэхтээх от үүнээйи. Грушанка
Өскөтө ойуур үрүт дьаарыһын үөскэтэр мастары кэрдэн кэбиһэр буоллар, анныкы дьаарыстар үгүс үүнээйилэрэ (кислица, ландыш, сүрэх от, кэҕэ кулгааҕа уо. д. а.) өлүөх этилэр. КВА Б
Үгүс эмтээх үүнээйилэр: …… куоска ытыһа, кэҕэ кулгааҕа, кулааһай ото диэн ааттаахтар. «ХС»; 2) түөлбэ. Ньургуһун. Подснежник
Кэҕэлэр күөх «кулгаахтара» «Катюшаны» ыллаһаллар, Кинилэр нарын ыраастара Кыһаан кыыһы санаталлар. С. Данилов
Никита сыһыыны туораан, тыаҕа тахсыбыта. Аһаҕас сиргэ кэҕэ кулгааҕа тыллыбыт. ПНИ ДКК
ср. тат. күке ‘кукушка’, тув. хек ‘кукушка’

паартыр

паартыр (Якутский → Якутский)

I
аат. Дьон олорор миэстэлэрдээх көрөр саала аллараа мэндиэмэнэ. Партер (в зрительном зале)
Дойду тэбэр сүрэҕэр, Москваҕа, Улахан тыйаатыр паартырын уонна биэс дьаарыстарын тобус-толору Россия чулуу уолаттара уонна кыргыттара мустубуттар. А. Сыромятникова
Норуот паартырга Ленин олорорун көрө түһээтин кытта, тулалаан турар барыта хамсыы, сэргии түстэ. «ХС»
II
аат., спорт. Тустуук сүһүөҕүн үрдүгэр буолбакка, көбүөргэ сөһүргэстээн турар, сытар балаһыанньата. Положение спортсмена-борца, сбитого со стойки (обычно стоящего на ковре на четвереньках или лежащего), партер. Паартырга түс. Паартырга түһэр
Киһим паартырга умса көтөр, сүнньүбүттэн баттаан атахпын олуйа сатыыр. Е. Неймохов
Мехти-заде сэбиэскэй бөҕөһү паартырга түһэрэн биир очукуону ылла. «ХС»
Байбалабыс …… үөрэппит өттүктээһинэ, миэлиҥсэтэ, тэбиитэ, паартырга түһэрдэххэ турецкайдыы кыптыыйдааһына, күлүүстээһинэ араас дойдулартан кэлбит бөҕөстөрү төрдүөннэрин тиэрэ уурарга көмөлөспүттэрэ. «ХС»