прил
саҥа дьыллааҕы

прил. саҥа дьыллааҕы; новогодние поздравления саҥа дьыллааҕы эҕэрдэлээһиннэр.

ёлка (новогодняя) || ёлочный; саҥа дьыллааҕы ёлка новогодняя ёлка; ёлка киэргэллэрэ ёлочные украшения.

карнавал || карнавальный; саҥа дьыллааҕы карнавал новогодний карнавал; карнавал таҥаһа карнавальный костюм.

маскарад || маскарадный; саҥа дьыллааҕы маскараат новогодний маскарад; маскараат көстүүмэ маскарадный костюм.

I 1. бал, пир; саҥа дьыллааҕы баал новогодний бал; 2. разг. множество, много; баал аһы аһаатыбыт ели мы много.
II вал; волна; волны; муора баала морские волны, валы.

подарок, дар; вознаграждение; саҥа дьыллааҕы бэлэх новогодний подарок; бэлэх төлөбүр вознаграждение (за труд); аартык бэлэҕэ уст. приношение на перевале (духу перевала с целью задобрить его).

I
аат. Ханан барыллыахтааҕы бэлиэтиир, көрдөрөр сиргэ, хаарга анньыллыбыт мас (лабаа, талах). ☉ Палка (ветка), воткнутая в землю, указывающая нужное направление пути; веха
Сыҥ ойуур тайҕаны мээрэйдээн Сул маҥан дьуолканы аспыппыт. С. Васильев
[Сүөдэр] ханан тыа солонорун, ханан буор кутулларын бэлиэтээн …… уһун ураҕас төбөтүгэр туос кыбытан дьуолка аспыта, ойуурдарга эркээйи оҥорбута. КН ТДь. Тэҥн. дьүөкэт II
II
аат. Саҥа дьыл бырааһынньыгар киэргэтиллибит харыйа. ☉ Новогодняя елка
Оҕолор бары улуустарга саҥа дьыллааҕы дьуолкаҕа бэлэмнэнэллэрэ. «ХС»
Дьуолкабыт айгырас симэҕэ Дууһабыт устунан тырымнаа! «ЭК»

туохт.
1. Хойуута, тэҥэ суохтук, элэҥ-сэлэҥ түс (хаар туһунан). ☉ Падать, идти неравномерно, негусто (о снеге)
Саҥа дьыллааҕы сымнаҕас хаар кыыдамныыра, кыырпахтара сирэйгэ, харахха түспэхтээн тута ууллаллара. Л. Попов
Халлаан тымныйар, от-мас хагдарыйар, өтөр-өтөр хаар кыыдамныыр. Н. Якутскай
Сир тоҥмута, кыра-кыралаан хаар кыыдамныыра, кыһын кэлэр чинчитэ илэ-бааччы биллибитэ. Т. Сметанин
2. Ыһыахтан, ыһылын, саҕылын (кыым, уот туһунан). ☉ Лететь, сыпаться (об искрах)
Кыыһыттан кыым кыыдамныыр, уолуттан уот уунаҥныыр үһү (тааб.: тойон ыҥырыа, тигээйи). Таас хайалар төбөлөрүттэн уот кыыдамнаан бытарыйарга дылы гынар. Н. Неустроев
Кыым-кыым кыыдамныыр, Кыһыл уот тырымныыр. А. Бэрияк
3. көсп. Чэпчэкитик, күөрэччи көтөн ыстан, кылый. ☉ Прыгать, делать легкие и высокие прыжки
Сыыдам быһый ыччаттар, Кырпа ньаассын кырыстаах Кылбаа-дьылбаа кырдалга Кылыһа, сырса кыыдамнааҥ. П. Ядрихинскай
Кылыыһыт туостары Кыыдамнаан куоһарда. А. Бродников
Кырдал көнө, кылбаҕар ньууругар Кылыыһыт кыыдамныы түстэҕэ. И. Эртюков

туохт.
1. Араас өҥүнэн оонньоо, ураты чаҕылхай буолан көһүн. ☉ Выделяться, бросаться в глаза особой яркостью, пестротой
Араас өҥнөөх сир симэхтэрэ күөх торҕоҕо оһуору анньан, оҕуруону тиһэн, ойуу-дьарҕаа түһэрбит курдук дьэрэлийэ кыыһаллар, күөгэлдьийэ долгулдьуйаллар. Болот Боотур
Киэһэ саҥа дьыллааҕы Харыйа дьэрэлийбитэ. И. Гоголев
Эргиччи дьэҥкир, күөх, араҕас, кыһыл эҥин араас өҥнөр силбэһэннэр кустук сэттэ өҥүнэн дьэрэлийэ оонньууллар. И. Сосин
2. Ордук ырылхайдык, чуолкайдык көһүн. ☉ Выделяться, виднеться, просматриваться четко, ясно
Кырдалын аннынан айан суола дьэрэлийэн сытарын аһары көрөн турар эбит. Амма Аччыгыйа
Ып-ыраас уу түгэҕэ курдаттыы дьэрэлийэн сытар. Тумарча
Кырынаас суола ойуур диэки тахсан дьэрэлийэ турда. В. Протодьяконов
3. Тиэрбэс курдук төгүрүйэ эриллэн ыла-ыла сүүрүгүр, бидилий (ууну этэргэ). ☉ Течь, бурлить, образуя крутящиеся, вращающиеся круги на поверхности (о воде). Оччугуй өрүс билигин сүүрүгүн сүтэрэн, сайыҥҥытын курдук дьэрэлийэ оонньообот, оргууй мөлбөйө устар. Л. Попов
Туналыйар ньуурдаах Лена Киэҥ эйгэтэ дьэрэлийэр. Баал Хабырыыс
Ырбыы кэҥээбит аххан. Сүүрүгэ да биллэрдик күүһүрбүт, дьэрэлийэн олорор. В. Миронов
4. көсп. Сэргэхтик, сытыытык уоттааҕынан көр (харах туһунан). ☉ Смотреть живо, выразительно, остро (о глазах)
Артемьев киниэхэ илиитин уунарын оннугар чуор мутук төрдүнүү дьиппиэрэ дьэрэлийбит хараҕынан батары көрөн турда. Софр. Данилов
Бэрэстэбиитэлистибэ кэмэндээнэ лэспэйбит кыра уҥуохтаах, дьэрэлийбит киэҥ харахтаах киһи. Н. Якутскай
Нестер Александрович дьэрэлийбит киэҥ уоттаах харахтаах. Г. Попов