Якутские буквы:

Якутский → Русский

дэгиэ

  1. рыболовное орудие в виде большого крючка; вид остроги; 2. крючковатый, загнутый; дэгиэ тыҥырах крючковатые когти.

Якутский → Якутский

дэгиэ

  1. даҕ. Токур сытыы уһуктаах; тордуохтуҥу быһыылаах. Загнутый и с острым концом; крючковатый
    Биирдэ хорооммуттан тахсан соловей дьиктилээхэй ырыатын истэммин, өйүм көтөн хаалан, хара санаалаах Мэкчиргэ дэгиэ тыҥыраҕар түбэһэ сыһан турабын. Болот Боотур
    Онтон биири Мохсоҕол Тииккэ тахсыан иннинэ Дэгиэ тиискэ түһэрдэ. Т. Сметанин
    [Хотой] Багыыр - дэгиэ тыҥыраҕынан Батары харбаан олорон, Токур сытыы тумсунан Булдун-алдын садаҕалыыр. С. Васильев
  2. аат. суолт.
  3. Ууттан улахан балыгы ороон таһаарар мас уктаах, токур сытыы уһуктаах дьоҕус тимир тордуох. Рыболовная снасть в виде большого крючка (вид остроги)
    Балык эрэйдээх хайаттан Ытыы-соҥуу көрдөстө: «Мин кыһыл көмүс сандал балыкпын, Илимньит дэгиэтиттэн куотаммын Тунал байҕал эҥсиллэр иэнинэн Тускула суох өр сыттым». Таллан Бүрэ
  4. Остуолбаҕа, туруору хайаҕа ыттарга аналлаах атахха кэтиллэр токур сытыы уһуктаах тордуохтуҥу тимир оҥоһук. Кошки (приспособления в виде металлических зубьев для лазанья на столбы, скалы и т. д.)
    Остуолба төрдүгэр Уһуннук тэринэр, Тирэхтээх үлүгэр Дэгиэҕэ тирэнэр. С. Данилов
    Аны туран, остуолбаҕа ыттарга аналлаах, сүүнэ баҕайы, икки токур дэгиэ тимирдэр муостаҕа адаарыстылар. «ХС»
    Дэгиэ тыҥырахтаах поэт. - тыҥырахтаах (сиэмэх) көтөр. Хищная птица
    Дэгиэ сытыы тыҥырахтаахха Имэриттэримэ иэдэскин, Имэрийэри сатаабакка кытаахтыаҕа эйигин. И. Гоголев
    Маннык хараҥаҕа ардай аһыылаахтар, дэгиэ тыҥырахтаахтар кэлэр-барар, тиҥсирийэр кэмнэрэ. Н. Якутскай
    Өлөр өлүү дэгиэ тыҥыраҕа (тарбаҕа) - киһи кыайан тыыннаах тахсыбат балаһыанньата. Положение, из которого выбраться живым почти невозможно
    Өлөр өлүү дэгиэ тарбаҕар ылларбыт оҕо муҥнаахха тугунан да көмөлөһөр кыах суоҕа. Н. Кондаков
    Күн ахсын өлөр өлүү дэгиэ тыҥырахтара сыыһа-халты харбыыллар. «ХС»

Еще переводы:

крюк

крюк (Русский → Якутский)

дэгиэ, күрүүк (таһаҕаһы көтөҕер массыына эбэтэр механизм таһаҕаһы иилэр тордуоҕа.)

крюк

крюк (Русский → Якутский)

м. дэгиэ, көхө; тордуох (деревянный); # сделать крюк төгүрүй, төгүрүмтэ сиринэн сырыт.

тыҥырахтан=

тыҥырахтан= (Якутский → Русский)

отрастить ногти, когти; хара дэгиэ тыҥырахтанна фольк. он предстал с острыми чёрными когтями.

цепкий

цепкий (Русский → Якутский)

прил. 1. хатаастыгас, хатаамах, дэгиэ; цепкие когти хатаастыгас тыҥырахтар; 2. перен. кыраҕы, хатаамах, кытаҕас; цепкая память хатаамах өй.

кэтэхтээһин

кэтэхтээһин (Якутский → Якутский)

кэтэхтээ диэнтэн хай
аата. «Кыралаан, дьыл-күн хаамыытынан Ньэчимиэни талан үүннэриэххэ!» — диэн кэтэхтээһин иһилиннэ, Дэгиэ-дьуоҕа дьаакыр билиннэ. С. Васильев

сарас гын

сарас гын (Якутский → Якутский)

сарай I диэнтэн көстө түһүү. [Абааһы бухатыырын] Хааннаах хара дапсыл ытыһын Хайыта салаһан үүммүт Уон уоруйах Уот курбуу Тимир дэгиэ тыҥырахтара Тиэрэ сарас гына түстүлэр. П. Ойуунускай

хардастыгас

хардастыгас (Якутский → Якутский)

даҕ. Дэгиэ, тордуохтуҥу быһыылаах. Крючковатый, скрюченный; неровный
[Хотой-Хомпоруун] Уон Дьааҥы хотуурун курдук Хардастыгас тыҥыраҕынан Хатана түһэн баран... Саха нар. ыр. Харыалаах төҥүргэһи Хайыта сыспыт курдук Хардастыгас тиистэрдээх [ойуун]. П. Ойуунускай
Хардастыгас хатан дэгиэ тыҥырахтаах көтөр үөһэттэн супту сурулаан түстэ. П. Ламутскай (тылб.)

баҕыыр

баҕыыр (Якутский → Якутский)

  1. аат. Уһун укка олордуллубут тимир дэгиэ. Багор
    Оҕолору үтүктэн балыгы баҕыырынан охсоору ууга түһэ сыстым. Т. Сметанин
    Гладиатордар өлүктэрин чаҕардар баҕыырынан иилэн соһон таһаараллара. В. Короленко (тылб.)
    Тарбах тыҥырахтарыгар маарынныыр тимир дэгиэ. Металлический стержень с загнутым концом, крюк
    Яхта ыарахан хара баҕыырдара уу түгэҕинэн өрө күөрэйэн тахсыбыттара. П. Филиппов
  2. даҕ. суолт. Баҕыырга маарынныыр токурдаах, күрүүктээх. Имеющий крюк, крючковатый
    Хаххан тимир баҕыыр тумсунан Хайыта харбыы тоҥсуйда, Сабарай кынатын сапсынан, Сабыта охсо дуксуйда. И. Чаҕылҕан
    [Хотой] Баҕыыр дэгиэ тыҥыраҕынан Батары харбаан олорон, Токур сытыы тумсунан Тоҕута-тэлитэ тыытан, Булдуналдын садаҕалыыр. С. Васильев
баҕыа

баҕыа (Якутский → Якутский)

дэгиэ диэн курдук
Саманна түбэспит Сарт элиэ обургу Сытыы баҕыа тыҥыраҕын сарбаппытынан «Сап» гына харбаан эрдэҕинэ, Ийэ куо барахсан Бүтүн көхсүнэн бүөлүү түһэн, Күндү көмүһүн көмүскээн ылла. Р. Баҕатаайыскай

дьибилгэн

дьибилгэн (Якутский → Якутский)

көр дьибилгэт
Ураты дойдулартан Дэгиэ дугуй тыҥырахтаах Диэлийэн тиийэн кэлэн Дьибилгэни типпэтин диэн, Мохсоҕол кыылга моһуоннаах Модун көтөр ааллар Улуу куорат үрдүнэн Уһуура сылдьар буолар эбиттэр. Саха нар. ыр. III
Кыыс кэрэчээним, Туох хонноҕор хонуктаан Ханнык дьибилгэнигэр эрчиллэн Сылдьар эбит диэммин, Аптаах харахпынан Аан дойдутун анаарыппытым. С. Зверев