загадочный, непонятный.

прил. 1. (загадочный) кистэлэҥ, кистэлэҥнээх; 2. (скрывающий что-л.) кистиир, саһыарар, хорҕотор; с таинственным видом (тугу эрэ) кистиир быһыынан.

прил. 1. өйдөммөт, кыайан өйдөммөт; непонятное слово өйдөммөт тыл; 2. (загадочный, странный) киһи өйдөөбөт, дьиибэ; непонятный случай дьиибэ тубэлтэ.

1) имеющий тайну, секрет; 2) тайный, сокровенный; кистэлэҥнээх баҕа санаа сокровенная мечта; 3) таинственный, загадочный; кистэлэҥнээх арыы таинственный остров.

нареч. 1) тайно, скрытно; 2) таинственно, загадочно.

даҕ. Туох эрэ кистэлэҥнээх, киһи үгүстүк толкуйдаан өйдүүр, быһаарар. ☉ Таинственный, со скрытым смыслом, загадочный
Эзоп тыла диэн — таайтарыылаах, эҕэлээх тыл-өс, муннаран, дьиҥнээх өйдөбүлүн саһыаран этии. ВГМ НСПТ
Аалтаар аана сабылынна, аргыый аҕай быыс тардылынна, таайтарыылаах наҕыл куолас онтон тугу эрэ саҥарда. Л. Толстой (тылб.)

үгэ-тамах : үгэ-таамах курдук намёками, загадочно (рассказывать что-л., сообщать о чём-л.).

даҕ.
1. Таабырын таайтарар кыахтаах; элбэх таабырыны билээччи. ☉ Способный загадывать загадки; знающий много загадок
Кини туох да ааҕан сиппэт үгүс, араас көрүдьүөстээх, уустук хоһуйуулаах таабырыннаах. Амма Аччыгыйа
2. Таайтарыылаах, кыайан өйдөммөт. ☉ Труднообъяснимый, загадочный, непонятный
Кэтэҕэрииҥҥи өттүгэр …… санаатынан тардыллан турар таабырыннаах лааппылаах. ПЭК ОНЛЯ II
Үөрэрдээх, үөрбэт күннээх, Күлсэрдээх, күлбэт күннээх, Таптыырдаах, таптаабаттаах, Барыта таабырыннаах. П. Тобуруокап
[Үрүҥ Хайа] Хотун Лена хоһуун уола — ирим-дьирим Индигиирдээх Иилии хайа иэдэһигэр Таабырыннаах суруктардаах. С. Тимофеев

1. даҕ. Атыттарга биллэриллибэт, кистэлэҥ. ☉ Имеющий тайну, секретный (о деле)
   Миша улахан кистэлэҥнээх дьыаланы этэрдии, Сережаны көрүдүөргэ ыҥыран таһааран, сибигинэйэн эттэ. Н. Лугинов
   Ити туохтааҕар да сэрэхтээх, кистэлэҥнээх «Байыаннай таайына» диэн буолар. Н. Якутскай
2. Киһи бэйэтэ иһигэр тута сылдьар, кимиэхэ да кэпсээбэт, истиҥ. ☉ Тайный, сокровенный (о желании, мысли)
   Оҕонньор тойонугар көмөлөһөөччү, аҕабыыт саамай кистэлэҥнээх ыйытыытын этэн тоҕо барар. Амма Аччыгыйа
   Кистэлэҥнээх санаабын Кэпсээн-этэн биэрээхтээ! С. Васильев
3. Биллибэт дьиктилээх, таайыллыбат таабырыннаах. ☉ Таинственный, загадочный (о месте)
   Кистэлэҥнээх арыы. Кистэлэҥнээх күөл. — [Оҕо эрдэххэ] олох …… дьиктилээхэй кистэлэҥнээх туманынан тунаарара, умсугута угуйара. Н. Лугинов
   Мин эһигини ханна да ыраах дойдуларга, көҕөрөр муоралар кистэлэҥнээх хоннохторугар …… ыҥырбаппын. Н. Габышев
   Сахам сирэ барахсан! Эн бараммат барҕа баайдааххын, киһи билэ илик кэмэ суох кистэлэҥнэрдээххин. И. Никифоров
4. аат суолт.
5. Ситэ өйдөммөт, биллибэт туох эмэ дьикти. ☉ Тайна, таинство, загадка
   Киэһэрэн чуумпурбут дуолларга, …… туох эрэ кистэлэҥнээҕи сипсиһээри кэтэспит чараҥнарга дууһаҕа ситэ өйдөнүллэ илик ис иэйиилэрбин кимиэхэ эрэ кэпсиэхпин баҕардым. Далан

1. аат.
2. Туох эмэ урут биллибэтэх, саҥа көстүбүт, үөдүйбүт. ☉ То, что недавно появилось, возникло, новое
   Тэлиэгэ — Абаҕа дэриэбинэтин оҕолоругар улахан сонун. Н. Якутскай
   Суруйааччы хайаатар да сонуну этиэх тустаах. Н. Габышев
   Суоҕу, сонуну айаҕын Үлэнэн, үөрэҕинэн. Баал Хабырыыс
3. Сибилигин, тута кэпсэниллэр саҥа иһитиннэрии, сурах. ☉ Только что, недавно полученное известие, сообщение, новость
   [Сайсары:] Чэ, Биэрэ, оройуоҥҥа сылдьыбыт киһи сонуҥҥун ыһа-тоҕо олор. Суорун Омоллоон
   Киэһэттэнкиэһэ Ананий дьонугар хаһыаттан ааҕан иһитиннэрэр, соҕуруу дойду сонунуттан сэһэргээн сэргэхситэр. М. Доҕордуурап
   [Иван Иванович:] Сонун баар, Таня. Мин тэрилтэм сабыллар буолбут. С. Ефремов
4. даҕ. суолт. Урут суох, биллэ илик, саҥа. ☉ Ранее не известный, появившийся недавно или только что, новый
   Сонун киһини биһиги тула олорон истибиппит. Далан
   Саҥаттан саҥа күн сонун ситиһиилэри биэртэлиир. И. Бочкарёв
   Сметанин өлүүнү абааһы курдук тыыннааҕымсытан көрдөрүүтэ саха литературатыгар сонун көстүү буолар. КНЗ ТС
   ср. кирг. сонун ‘хороший, замечательный; беда, напасть, пакость’, монг. сонин ‘новость, весть; газета; интересный, загадочный’