задушевный, искренний, сердечный; иһирэх тыл задушевное слово.

искренний; задушевный; интимный; сокровенный; истиҥ кэпсэтии искренняя беседа; истиҥ доҕор задушевный друг; истиҥ санаа сокровенные мысли.

нареч. искренне, задушевно; истиҥник эҕэрдэлээ = тепло приветствовать.

туохт. Иэйиилээх буол. ☉ Иметь, познать подлинное чувство; приобретать задушевный характер (напр., о разговоре)
Ол сэдэх, сэмээр кэпсэтиибит Ордук истиҥ, ордук намыын, ордук дириҥ иэйиилэммит. С. Данилов
Сааһын тухары үтүө сүрэхтэммит, эйэҕэс иэйиилэммит, киэҥ көҕүстэммит, сайаҕас санааламмыт, нус-хас быһыыламмыт, аламаҕай майгыламмыт. И. Данилов

элэ-была тыл задушевные слова; элэ-была тылын эттэ он излил всю свою душу.

1. даҕ. Истиҥ, ис сүрэхтэн тахсар. ☉ Задушевный, искренний, сердечный
   Туох баарбын барытын биэрбитим эйиэхэ: Амарах тапталбын, иһирэх иэйиибин. Күннүк Уурастыырап
   Кини биир эмэ кыыһы кытта кэпсэтиэн, кинилэр иһирэх тылларын истиэн, истиҥ санааларын билиэн баҕарара. А. Сыромятникова
   Соноҕос ат барахсан Иһирэх санаалаах иччим кэлбит диэн …… Сыһыйан барда. П. Ядрихинскай
2. аат суолт. Бэйэтигэр курдаттыы тардар иэйии. ☉ Задушевность, искренность, сердечность
   Иитиллибит ийэ дойду иһирэхтээх (өс ном.). Бары балыстарыам, Туруу доҕотторуом, Тохтоон толкуйдааҥ, Иһирэхпин истиҥ! А. Софронов
   ср. тур. ичрек 'заветный, сокровенный; внутренний, скрытый, таинственный'

даҕ.
1. Тоҥкурууна суох, дьоҥҥо эйэҕэс-сайаҕас сыһыаннаах. ☉ Добрый, открытый (напр., о характере человека)
Кини дьүк киһи буолбатах. Аһаҕас дууһалаах, ылламдьэллэм, үтүө киһи. Н. Босиков
Туман суруксут нэһилиэк кинээстэрин курдук буолбатах, ыллам-дьэллэм, дэлэгэй киһи этэ. Ойуку
Соппуруон ыллам-дьэллэм майгылааҕынан аатырар. ПИП ОТ
2. Истиҥ, ис сүрэхтэн тахсар аһаҕас (хол., кэпсэтии). ☉ Искренний, задушевный (напр., о разговоре)
Дьоҕус дьиэ сып-сырдык, толору киһи. Ыллам-дьэллэм кэпсэтии. В. Протодьяконов
Ыллам-дьэллэм кэпсэтии, ырыа-тойук, үөрүү-көтүү өрөгөйө буолла! «ХС»

даҕ. Ордук чугастыы дьоҥҥо аналлаах, бүччүм, иһирэх. ☉ Особый, задушевный, сердечный. Биһирэм кэпсэтии. Биһирэм көрсүһүү. Биһирэм остуол
□ Кэргэн кэпсэтии — сүрдээх истиҥ, биһирэм дьыала. ЭСС
Биирдэ эмэтэ, Биһирэм кэпсэтиигэ, Бэлиэ тылы истибитин, Бэйэтиттэн эбэ түһэн, Биллэрэн биэрэн, Дурууска дуоһунастанан Дохуокка тиксэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
◊ Биһирэм аһылык (остуол) — уруу иккис күнүгэр кэргэннии буолбуттар чугас урууларын кытта бииргэ аһааһыннара. ☉ Особое угощение (для родственников на второй день свадьбы)
Уон улуу уустар ытык-мааны кырдьаҕастара Тыгын Дархан ураһатыгар биһирэм аһылыкка мустубуттара. «Чолбон»
Иккис күнүгэр биһирэм аһылыга диэн аһанара. Онно түҥүрдүүлэр, ходоҕойдуулар хаалан аһыыллар. «ХС»
Саамай кэнники сүмэтин биһирэм аһылыкка аймахтар уонна бастаахтар аһыыллар үһү. Далан

сов. 1. (окатиться) саба кутун; политься холодной водой тымныы уунан саба кутун; 2. (начать литься) кутулун, тоҕун, сүүр; из крана полилась вода кыраантан уу сүүрдэ; 3. (о речи и т. п.) саҕалан; полились задушевные разговоры истиҥ кэпсэтиилэр саҕаланнылар.

туохт.
1. Анньыынан мууһу балайда киэҥ гына тэс, дьөл, алдьат. ☉ Выдалбивать, долбить, прорубать (напр., прорубь). Анньыынан мууһу аллар
□ Били барбыт дьон бука бары, анньыыларын сүгэ-сүгэ, саба сырсан кэлэннэр, Сэбирдэх ойбонун тула хаар күрдьэн, алларан киирэн бардылар. Амма Аччыгыйа
Икки атаҕынан туора-маары хаһыйа тэбэн кэбиспит сиригэр кырыктаах сырыы анньыылар киирии чардааты алларбытынан бардылар. Н. Босиков
2. Хаһан, дьөлө хаһан хостоон таһаар (хол., сир баайын). ☉ Добывать, извлекать (напр., из-под земли полезные ископаемые)
Алтаны, алмааһы алларан ылыахпыт, Сомоҕо көмүһү Ыас курдук эллиэхпит. С. Васильев
Аҕа дойдум бастыҥ баайын Аҕыс кырыылаах Аламаас тааһы Аллараа дойдуттан Алларан таһаарбыт. С. Зверев
Аргыһым: «Таас чоҕу сиҥнэрэр, алларар Дьэ дьиҥнээх забойга киирдэхпит бу», — диэтэ. Л. Попов
♦ Аллар атаһым кэпс. — олус чугас, истиҥ, куруутун бодоруһар атаһым, табаарыһым. ☉ Близкий, задушевный друг
Ити инники иһэр киһилиин — Киирик Григорьевич Туоскуннуун — Оҕотоойоп өрдөөҕүттэн аллар атастыылар. «ХС». Күндэлэй аллар атаһа кэлэйбиттии эппит. «ХС». Оройун (төбөтүн) аллар көр орой