мучная заправка (для супа).

с мучной заправкой; сэлиэйдээх мин суп с мучной заправкой.

делать мучную заправку (для супа).

аат., кэпс.
1. Тырааныспары, тиэхиньикэни сапыраапкалыыр анал сир. ☉ Заправочный пункт, заправочная станция, заправка. Бэнсииним бүтээри гыммыт, сапыраапкаҕа бардахха сатаныыһы
□ Суоппар газигын сапыраапкаҕа илтэ. П. Аввакумов
2. Тырааныспары, тиэхиньикэни айанныырыгар эбэтэр үлэлииригэр бэлэмнээн, уматыгы кутуу, уматыгынан хааччыйыы. ☉ Заправка (горючим — транспорта, техники)
— Ээ, чэ, суолга турунуох иннинэ биири [бытыылка арыгыны] төбөтүн чокуйбаппыт дуо? Оннооҕор бульдозер сапыраапката суох сыҕарыйбат. Софр. Данилов

аат. Миини бурдугунан хойуннарыы. ☉ Мучная заправка для супа
[Сайыына] Миинин барытын истэ. Сэлиэйэ суох буолан баран, бэрт миин эбит. Г. Угаров
Оргуйбут миинтэн баһан ылан, сойбутун кэннэ сэлиэй оҥоһуллар уонна оргуйа турар мииҥҥэ кутуллар. ТИИ ЭОСА
Тугукка үүт аһылык икки ардыгар эбии бурдугунан оҥоһуллубут хааһы сэлиэйи биэрэллэр. ТНС ОКТК
ср. бур. шүлө, шүлүн ‘суп, похлёбка’, маньчж. силэ ‘мясной отвар, бульон, суп’

1. уур диэнтэн хай. аата. Өксөкүлээх пааматынньыгар венок ууруута буолла
   □ Олорор оҕо саҕа Ууруу көмүстэммиттэр. С. Зверев
   Сүктэр дьахтарга Ыстапаанньыйа оһуордаабыт үтүлүгэ, дьабака бэргэһэтэ, тумус аспыт сарыы, саары этэрбэстэрэ уурууга сылдьар буолаллара. М. Тимофеев
   Дьокуускайтан Маарыкчааҥҥа мирэбиэй судьуйа тахсан ууруу уурбут. Эрилик Эристиин
2. Биир хамса табах. ☉ Одна забивка, заправка (табака)
   Былаат уһугар икки ууруу табаҕы чороччу баайбыт эбит. А. Кривошапкин (тылб.)

аат.
1. Ас амтанын тупсарарга туттуллар туох эмэ эбиилик. ☉ Приправа, специи, заправка к какой-л. пище
Атын-атын мииҥҥэ тустуспа үүнээйи тума буолар. ЭХК. Оҕурсуну чараас төгүрүк гына кэрчиктииллэр, үүнээйи арыытыгар булкуйаллар уонна …… швейцарскай туманан саба куталлар. ЭХК. Туустаммыт сыа амтана тупсарын наадатыгар чосунуогу, үлтүрүтүллүбүт биэрэһи, онтон да атын туманы кутуллар. ДьСИи
2. эргэр. Ас амтанын тупсарарга туттуллар үүт эбииликтээх туох эмэ. ☉ Молочная смесь, приправа к пище
Туҥуй ынах туматынан …… Ньуулдьаҕай, куччугуй бэйэбин Уһааран улаатыннарбыта. Саха нар. той. IV
Тумул хоннох тоҕойугар, Тума курдук туналыйар, Тумарыктаах ыйдаҥаҕа — Кыра соҕус кырыы от Кырыаланан көстүбүтэ. Күннүк Уурастыырап
ср. карач.-балк. тым ‘приправа’

1. даҕ.
2. Уу курдук убаҕас буолбатах, түргэнник сүүрбэт, халыйбат, мөлбөркөй. ☉ С ослабленной текучестью, густой (о жидкостях)
   Кимиэхэ хойуу, кимиэхэ убаҕас (өс ном.). Сеня «фирменнэй» бүлүүдэтэ — миин диэҕи хойуу, хааһы диэҕи арыый убаҕас, бэйэтэ ааттыырынан «соркуой диэн ааттаах ас». Н. Лугинов
   [Таня] арыылаах лэппиэскэни, хойуу суораттаах күөрчэҕи мотурҕата олордо. Дьүөгэ Ааныстыырап
   Биэ уоһаҕа хойуу, сыстаҥнас, араҕас дьүһүннээх, амтана олус минньигэс. ААФ КС
3. Ордук үксээн чугас-чугас симсэ үүммүт, симэ буолбут (оту-маһы, киһи баттаҕын эҥин этэргэ). ☉ Густо растущий, часто расположенный (о лесе), густой (напр., о волосах)
   Силбэһэ сыспыт хойуу хаастара күөгэс гынан хамсыыллар. Амма Аччыгыйа
   Бырдах уулаах, хойуу оттоох ходуһа сиригэр ордук сытыйан үөскүүр. Н. Заболоцкай
   Галя …… хойуу ыас хара баттаҕын көннөрүнэкөннөрүнэ, сирэйин көрүннэ. И. Попова
   Тула өттүм хойуу талах, титирик мас бүрүйэ үүнэн кэбиспит сирэ. «ХС»
4. көсп. Ханан да дьэҥкэрбэт (салгыны, буруону, былыты этэргэ). ☉ Насыщенный, плотный, густой (о воздухе, дыме, облаках)
   Хойуу, тымныы салгын мин аһаҕас моонньубун кууспахтыыр, таныыбын кычыгылатар. Амма Аччыгыйа
   Кыһын муора үксүн хойуу туманынан бүрүллэн турар буолааччы. Н. Якутскай
   Ананий хойуу буруоҕа түбэһэн тумнаста сыһыталаата. М. Доҕордуурап
5. көсп. Олус элбэх, дэлэй. ☉ Многочисленный, густой (о скоплении когочего-л.)
   Ыраах толоон уҥуор хойуу ыал уоттара кытыастан көстөр. Эрилик Эристиин
   Кырса суола сорох сиринэн хойуу, сорох сиринэн сэдэх, букатын хаары алдьаппат. Н. Якутскай
   Тыаҕа эһэ элбэх, сорох сиргэ өссө олус хойуу. Н. Заболоцкай
6. көсп. Дорҕоонноохтук иһиллэр, намыһах (үксүгэр эр киһи саҥатын этэргэ). ☉ Полнозвучный, низкий, густой (обычно о мужском голосе)
   Кэлин диэкиттэн Ефрем Николаевич хойуу куолаһа сатарыйбытыгар дьон соһуйан ходьох гына түстүлэр. Н. Лугинов
   Түгэх хос сэгэйэн турар аанынан эр киһи астык, хойуу саҥата иһилиннэ. Н. Габышев
   Нөҥүө хоско Уоһук сөҥ, хойуу саҥата бордьугунуур. Д. Таас
7. аат. суолт., харыс. т. Киһи-сүөһү сааҕа. ☉ Кал
   Саҥа төрөөбүт кулун аһыырга бэрт сотору үөрэнэр, хойуута бэрт сотору хараарар. АНП ССХТ
   Гастриттаах киһи аска иҥсэрэр, тахсан киирэрэ булкуллар: үөһүрдэр эбэтэр хойуута хатар. АВТ ГСЭ
   Оҕо хойуутун мэлдьи кэтээн көрөн, бириэмэтигэр чохчотуллуохтаах. ВА ОМЫа
   ♦ Хойуутугар бөппүт, убаҕаһыгар чачайбыт көр бөт II
   Хойуугар бөтөҥҥүн, убаҕаскар чачайаҥҥын, баайгар бардамнааҥҥын, Сыллай түөкүн, киһиттэн чиэски тылламмыккын, урааҥхайтан утары майгыннаммыккын! Амма Аччыгыйа
   [Манчаары:] Чоочолор, истиҥ тылы истиэххитинээҕэр хойуугутугар бөтөргүтүҥ, убаҕаскытыгар чачайаргытын ордорор эбиккит! И. Гоголев
   Хо- йуутугар быһахтаммыт, убаҕаһыгар хамыйахтаммыт көр убаҕас. Урааҥхайдар биһиги — Омук-өһүк Убаҕаһыгар хамыйахтамматахпыт! Хол дойду Хойуутугар быһахтамматахпыт! С. Васильев
   ◊ Көйөргөлөөх хойуу көр көйөргө
   Баҕарах таҕатын курдук көйөргөлөөх хойууну туругурдан, күн-ый быатын тутан олорбуппут. ИН ХБ. Кымыс хойуута — кымыс иһит түгэҕэр сөҥөн хаалбыт хойуута (кымыс оҥорорго туһаныллар). ☉ Кумысная заправка, закваска
   Кымыһы оҥорооччулар, үчүгэй кымыһы оҥордохторуна, кымыс сөҥөн хаалбыт хойуутун мунньан ылан хатараллар уонна эһиилги кымыска көөнньөрүү оҥосторго ууруналлар. ЩМФ ККЭБС. Хойуу чэй — олус хара гына барбыт чэй. ☉ Крепкий чай
   Бары саҥа солуну уруккуттан Силиппиэн Абыраамапка сүөгэй үрүҥнээх хойуу чэйи иһэ-иһэ, кэпсээн сипсийээччи. Л. Попов
   Сөдүөччүйэ хойуу чэйтэн утаҕа ханан, көхсө кэҥээтэ. М. Доҕордуурап
   др.-тюрк., тюрк. хойуҕ