и. д. от боп = запрёт, воспрещение; кытаанах бобуу строгий запрёт.

уст. 1) наставление; 2) запрещение, запрёт.

уст. 1) наставлять; 2) запрещать, налагать запрёт.

уст. запрёт, запрещение; буоҕул от сено, на которое наложен арест.

и. д. от буой = запрёт, запрещение чего-л.; ограничение в чём-л.

межд. выражает 1) удивление, лёгкий испуг ну, ой; бэ , бэлиэр кэллиҥ дуу ? ну, ты уже приехал?; 2) запрет, пресечение (напр. разговора, детских шалостей и т. п.).

1) загон для скота; сүөһүнү хааччахха хаай = загнать скот в загон; 2) перен. препятствие, препона; ограничение; запрёт; ас барыта туох да хааччаҕа суох атыыланар все продукты отпускаются в магазине без всяких ограничений.

аат. Тугу эмэ хааччахтааһын. ☉ Запрет, запрещение чего-л.
Куска оччолорго бобуу суоҕа. «ХС»
Биһиэхэ бобуу, хааччахтааһын туһалааҕа өтө көстөр. П. Аввакумов
Кэнники кинээскэ этэн бобуу таһаартарбыт этэ. Н. Заболоцкай

уст. склонность исчезать (при малейшем нарушении охотником какого-л. запрета — о добыче).

эб. Саҥарааччы сааныылаах кытаанах бобуутун көрдөрөр (буолуу сыһ. туохт. кытта тут-лар). ☉ Выражает строгий запрет говорящего с угрозой (употр. с деепр. на -а, -ыы)
Аны ити тылы мин кулгаахпар иһитиннэрэ баҕалаа эрэ! «ХС»
Тириини тэлэ баҕалааҥ эрэ, тириини тэлэн сыарҕа быата гынан баран, этэрбэһэ суох сылдьаары гынаҕын дуо? Күндэ
Хаан айах, сиэмэх бэлэс, кэлэ баҕалаа эрэ! М. Доҕордуурап