- 1) мокрый || мокро; инчэҕэй таҥас мокрая одежда; таһырдьа ардах, инчэҕэй на улице дождь, мокро; 2) сырой; инчэҕэй мас сырые дрова; инчэҕэй талах свеженарубленный тальник; инчэҕэй тирбэҕэ быстыбат посл. сыромятный ремень не рвётся; 2. мокрое место # инчэҕэй эттээх тулуйуо суох никакой человек не выдержит; инчэҕэй сырыт! диал. будь здоров! (обычно говорят детям).
Якутский → Русский
инчэҕэй
Якутский → Якутский
инчэҕэй
- даҕ.
- Курдаттыы өтөн илийбит, ууну оборбут. ☉ Мокрый, сырой, пропитавшийся влагой
Эмээхсинэ тугу да саҥарбакка, инчэҕэй сарыыны булан аҕалан …… хос-хос тутан баайда. Саха фольк. Инчэҕэй ис таҥаһын илгэн баран, дьигиһийэ-дьигиһийэ кумахха харса суох сүүрэкэлии сырытта. Л. Попов
Өксүү биир күн куолутунан оҕотун суруйар остуолун инчэҕэй таҥаһынан кылбаччы сотон, субу билигин да киирдэр, үлэлээбитинэн барар курдук оҥоро турбута. Н. Заболоцкай - Сииктээх, илийбит, сиигирбит (туох эмэ таһа, ньуура эрэ). ☉ Влажный, покрытый влагой (о поверхности чего-л.)
Инчэҕэй кыыһы тымныы салгын биирдэ эпсэри ылан кэбистэ, быһыта хаарыйталаата. Л. Попов
Хойуу ыар таммах кэлэн инчэҕэй ытыстарынан тааска эттиирэ, сып-сырдык уот сырдыргыы, өрө саҕылла сытарын курдук буолта. Н. Заболоцкай
Инчэҕэй сирэйин саба туттубутунан, уулусса устун бастаан хааман истэ, онтон нүксүччү туттан сүүрэн барда. М. Шолохов (тылб.) - Үөл, өссө куура илик (үксүгэр мас туһунан). ☉ Сырой, свежий, еще не засохший (преим. о срубленном дереве)
Киэһэ бороҥуй буолуута оҕуһа токуруйуор диэри инчэҕэй маһы тиэйэн баран дьүккүтэн киирэр. В. Яковлев
Аҕыс киһи инчэҕэй иирэ баалкынан дэлби ныһыйан кээспиттэрин кэннэ сарсыныгар: «Көр, ардах кэлээри гынна, дьарҕам ыалдьар», - диэччи киһи ньохчойон олордоҕо. Н. Павлов - аат суолт. Ууну оборбут, сииги иҥэрбит туох эмэ. ☉ Что-л. мокрое, впитавшее влагу
Уота тиит мутукчатын баратан инчэҕэйигэр тиийэн намтаан эрэр. Амма Аччыгыйа
Хаар ууллан хараарда, Хара сир таҕыста. Бадараан, инчэҕэй ааҥнаата, Бачыыҥка, саппыкы «дьаҥнаата». Күннүк Уурастыырап
Иһити бигээн, харбыалаан, туох эрэ инчэҕэй соҕуһу туппута, имэрийэн көрбүтэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
♦ Айаҕар инчэҕэйи киллэрбэт (ас укпакка) көр айах I. Инчэҕэй сырыт! түөлбэ., харыс т. - этэҥҥэ, өлүөр сырыт. ☉ Будь здоров! «Илистибэккэ айаннаа, инчэҕэй сырыт!» - диэн алгыы хаалла. «ХС». Инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан - нэһиилэ, бэрт сорунан; тыыннаах эрэ. ☉ Кое-как, еле-еле (напр., справляться с чем-л.; соотв. едва сводя концы с концами (жить))
Бэйэлэрэ буоллаҕына, күүстэрэ эстэринэн ыар үлэҕэ эриллэ-эриллэ, инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан олорбуттар. Софр. Данилов
Биһиги үһүөн инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан, сэрии ыар сылларын этэҥҥэ туораабыппыт. П. Аввакумов
Сэрии сылларыгар Маайыс балтын Огдуустуун инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан, муҥҥа-таҥҥа мускуллан, олороохтообуттар этэ. Н. Кондаков
Сэттэлээх Миитээни кинилэр, инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан иитэн, көрөн-харайан киһи-хара гыммыттара. НЕ ТАО. Инчэҕэй эттээх фольк. - киһи, тыыннаах киһи. ☉ Человек, живой человек (букв. с мокрым телом)
Эйигин кытта инчэҕэй эттээх тулуйан олороруттан ааста. А. Софронов
Инчэҕэй эттээх тулуйуо суох ынырык ыарыыта бүтүн бэйэтин бүтүннүүтүн үүйэ ылла. Софр. Данилов
Уонна дириҥник долгуйан Улуу иэйиинэн иҥиэттэн Инчэҕэй эттээҕи долгутар Ааттал тыллары мин этиэм. С. Данилов
Таака уон түөрт оҕо төрөөбүтүттэн тутан хаалбыт инчэҕэй эттээҕэ диэн Нуоралдьымата эрэ этэ. Р. Кулаковскай
Еще переводы: