байаан
Дьулустаан баян кэтэн бастаан симиктик, онтон уламулам улаатыннаран, ис-иһиттэн иэйиилээхтик оонньоон барда. Э. Соколов
Баян тыаһа дьиэрэһийэн Аларга тарҕанар. И. Чаҕылҕан

сыһ. Сып-сырдыгынан, нарыннык, иэйиилээхтик утары (көр). ☉ Излучая добро, свет и нежность (смотреть)
— Ээ, кырдьык да оннук ээ, — Сэмэн оҕонньор өс киирбэх сэргэхсийбиттии чэрэличчи көрдө. Н. Лугинов

туохт., поэт. Дуорааннаахтык, иэйиилээхтик эт-тыын эбэтэр иэйиилээхтик дуорайан тыаһаа (хол., муусука инструменын этэргэ). ☉ Говорить, вещать проникновенно; звучать звонко, протяжно (напр., о музыкальном инструменте). Үрүҥ Уолан обургу Күлүм аллайан, Күлэ былаастаан, Абаран эрэр Абытай-халахай Адьарай кыыһыгар …… Саҥа саҥаран Саймаһыппытынан бардаҕа… П. Ойуунускай
[Кырыыппа] Нуучча модун ырыатыныы Дуораһыта доллоһутта, Сааскы долгун тыаһыныы Сайдамнык саймаһытта. М. Хара

аат. Маһа суох киэҥ нэлэмэн хонуу куйаар. ☉ Степь
Бу уһуга суох унаар-мэнээр истиэптэр Уйус тыалларын уйусхана Айан иҥсэлээх имэҥин иҥэрдэ Мин дьэллик сүрэхпэр. С. Данилов
Истиэп киэҥ хонуулара уу курдук долгуннурарга дылы гыналлар. Эрилик Эристиин
Төрөөбүт Сахатын сиринэн эрэ муҥурдаммакка, Украина киэҥ нэлэмэн истиэптэрин кэрэ көстүүлэригэр тиийэ дириҥ иэйиилээхтик хоһуйбута. ФЕВ УТУ

сыһ. Олус истиҥник. ☉ Задушевно, искренне, сердечно
Лэкиэс, бу урут тиэйтэлээбит дьонноруттан барыларыттан уратытык, иһирэхтик кэпсэтэр киһини сөбүлээн, сэргэхсийэ быһыытыйда. Софр. Данилов
Сатаатар иһирэхтик кэпсэтэр киһини көрсүбэт. А. Сыромятникова
Эмчиттэри кытта кэргэнниһэн хаалан, сүрдээх иһирэхтик араҕыста. Н. Кондаков
«Билиҥҥи кэм саамай сүдү идиэйэлэрин худуоһунньук иһирэхтик уонна лирическэй иэйиилээхтик этэри сатыыр», - диир Блантер туһунан Т. Хренников. «Кыым»

кыҥнаҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Кини саҥатын хоһоонун иһиллээтэххэ, ыт кутуругун хамсата, төбөтүн кыҥнаҥната туран иччитэ эрэ истэр гына сибигинэйэн сэһэргэһэр курдук. Амма Аччыгыйа
Чыычаах төбөтүн араастаан кыҥнаҥната-кыҥнаҥната, суос бэриммиттии дьохсооттонон, туох эрэ диэн мөҕөн чубугураата. Софр. Данилов
Сардаана тута хардарбата, арай хараҕа иэйиилээхтик күлэр, төбөтүн эйэҕэстик кыҥнаҥнатар. В. Протодьяконов

туттул. сыһ. холб. Этэр санаа дьиҥнээҕин быһа бааччы, иэйиилээхтик бэлиэтээһин дэгэттээх көрдөрөр. ☉ Выражает достоверность высказываемой мысли с оттенком категоричности и эмоционального подчёркивания (и в самом деле, как есть, в действительности)
Чахчытынан эттэххэ, Налбыһахха таптал саҕа Эти-хааны эймэнитэр Эрэй, түбүк элбэх этэ. Күннүк Уурастыырап
Чахчытынан эттэххэ, ыйга биир киилэ этинэн, киилэ аҥаара арыынан аһаан-сиэн ханна ыраатыаҥ буоллаҕай? «ХС»

эб.
1. Ыйытыыны кытта холбоһон, мунаарыыны, интэриэһи, билэ сатаан саарбахтааһыны көрдөрөр. ☉ В сочетании с вопросительным местоимением выражает недоумение, удивление, сомнение
Итини эмиэ хантан билэ охсубуттар эбитэй? Амма Аччыгыйа
Кини хайдах ити туһунан санаабатаҕа эбитэй? Софр. Данилов
Тоҕо тугу да билбэт дьону кытта ыаһахтаспыта эбитэй? А. Сыромятникова
2. Этэр санааны иэйиилээхтик күүһүрдүүнү көрдөрөр. ☉ Выражает эмоциональное усиление говорящим высказываемой мысли
Ол иһин даҕаны, киниэхэ хайаан дьол тосхойуо эбитэй? «ХС»
Эттэҕиҥ-тыыннаҕыҥ, саҥардаҕыҥ тоҕо баҕас одурууннааҕай эбитэй!? Софр. Данилов

саҥа алл., фольк. Күүстээх иэйиилээхтик ытаан-соҥоон айманыыны бэлиэтиир (үксүгэр олоҥхоҕо тут-лар, араастык уларыйыан сөп, уустук саҥа алл. этиилэргэ киирсэр). ☉ Выражает неутешное горе, смятение чувств (обычно употр. в олонхо, имеет неустойчивую ф., входит в состав межд. предл.)
Кимнээх буоламмын Киэҥэр-куоҥар кистээн Киһи оҥоруо баарай? Аай-аайбыан! Ыый-ыыйбыан! Аанай-туонай абам эбит! П. Ойуунускай
Ыый-ыыйбыан, Аай-аайбыан, Абытайбыан, халахайбыан! Халыҥ айыы эбит, Сүдү буруй эбит! Ыый-ыый, ыыйыкпыан! Аай-аай, аайыкпыан! Тутум солко быалаах Тойон-дьолуо сүрэҕим умайдаҕыан! Өксөкүлээх Өлөксөй
Ыйа-хайа ыраатта, Ымманыйа ытаата: «Ыый-ыыйбыан, аай-аайбыан! Ыччакайбыан... абытайбыан!.. Ымсыы буолан ыттыйдахпыан, Ыар дьаакырдыы умустахпыан!». Эллэй

эб.
1. Кыыһырыыны, кыйыттыыны, суланыыны көрдөрөр. ☉ Выражает негодование, сетование
Итиэннэ, сатаатар, арахсыахтара баара дуу! Софр. Данилов
Кэргэннээх буолан, кэргэним сүтүктүө баара дуу, оҕолордоох буолан оҕолорум Күүтүөхтэрэ баара дуу... «ХС»
△ Сорох түбэлтэҕэ баҕарыы дэгэттэнэр. ☉ В некоторых случаях приобретает оттенок желания
Оннук тыл чөмчүүгүн талан, Ойуулаан көрүөм баара дуу! Баал Хабырыыс
2. Хайааһын буолбатын иэйиилээхтик күүһүрдэн, дэгэттээн биэриини көрдөрөр. ☉ Выражает отрицание с эмоциональным оттенком
Оо, оттон эн этэриҥ баара дуу, эмээхсиэн. С. Ефремов
Атын дьахталлар курдук, эн киһи кэтит көхсүн күлүгэр ичигэстик олорбутуҥ баара дуу, маанытык таҥнан дьахталлары ымсыырдыбытыҥ баара дуу, сарсыҥҥы күн кыһалҕатын туһунан санаабакка нус-хас утуйбутуҥ баара дуу... Софр. Данилов