камин, камелёк; печь; саха оһоҕо якутская печь; камин, камелёк; оһох сабыыта заслонка; оһох оттооччу истопник.

передняя верхняя часть камина; оһох хабаҕала передняя верхняя часть камина.

фольк. священный, божественный; высокочтимый; үрүҥ аар тойон пресветлый господин (всевышнее божество, творец и верховный властитель всей жизни на земле); аар баҕах священный жертвенный столб (где приносился в жертву духам скот необычной масти); аар маҥан холумтан священный домашний очаг (букв. огромный белый камин); аар тойон аҕа высокочтимый господин отец (почтительно-церемонное обращение к отцу); аар тайҕа седая священная тайга.

аат. Эргиирэ суох, туруору үөлэстээх, иннэ аһаҕас симии оһох (хардаҕаһы туруору ууран оттуллар). ☉ Камин с прямой выходной трубой (поленья обычно кладут вертикально), печка-камелек
Оҕонньор илбирийбит арбаҕаһын бүрүнэн көмүлүөк иннигэр умса түһэн олороро. Л. Попов
Көмүлүөк суоһугар ырбаахытын куурда турда. Р. Кулаковскай
Көмүлүөк оһоҕу тиһигин быспакка отторго элбэх сыра барар. И. Аргунов

1. 1) решётчатая полка перед камином; 2) см. ардьа; 2. редкий; ардьаах тиистээх тараах редкий гребень.

разг. гнаться за кем-л., преследовать кого-л.; оһоҕу тула батыаххалаһыахпыт я ещё погоняюсь за тобой вокруг камина (шутл. угроза).

1) волосы на висках; чанчыга маҥхайбыт у него виски поседели; 2) перен. нижняя боковая сторона чего-л.; оһох чанчыга нижняя боковая часть камина; аан чанчыга низ косяка двери.

1) навёс, козырёк; дьиэ чарапчыта навёс над входной дверью; оһох чарапчыта козырёк над отверстием камина; 2) уст. волосяная сетка (для защиты глаз от пыли и солнечного света); ср. барыпчы .

находящийся у корня или основания чего-л.; саһыл кутуругун төрдүнээҕи түүтэ шерсть у основания лисьего хвоста; оһох төрдүнээҕи уот кытыытыгар барыаҕа погов. уст. валяющийся за камином окажется перед ним (т. е. и для бедняка настанет праздник).

I
аат. Хотон, балаҕан, дьиэ сыбаныллан турар сааҕа эбэтэр буора. ☉ Глина или навоз, которыми обмазывают хлев, юрту, дом
Балаҕан сыбаҕа кууран, кыым түстэр эрэ буруолаабытынан барар. Амма Аччыгыйа
Балаҕан өтөхсүйбүт: сыбаҕа дьуххаланан түспүт, түннүктэрэ аһаҕастар. Н. Якутскай
Иччитэх балаҕан диэки көрбүтүм, им-ньим, үрдүгэр үүммүт эрбэһиннэрэ тулаайахсыйбыттыы күкээриллэн, буор сыбаҕа кубарыйан олорор. Н. Заболоцкай
◊ Кур сыбах — саҥа буолбатах, өрдөөҥҥү, эргэрбит сыбах. ☉ Старая, несвежая обмазка
Уолаттар хотон кур сыбаҕын суллаан, чохчолуу-чохчолуу уматаллар, дьахталлар хотоннору сыбыыллар. Күндэ. Сыбах дьиэ — буорунан сыбанан оҥоһуллубут дьиэ. ☉ Мазанка
Хатыйыы талах олбуор сыыһа, буор сыбах дьиэлэр киниэхэ [тааҥкаҕа] ас буолуохтара дуо, барыларын оҕо оонньуурунуу үлтү хаамар. ДАЛ УуУоО. Сыбах оһох — титирик дьардьамаҕа истас өттүттэн туой буору сыбаан оҥоһуллубут саха оһоҕо. ☉ Деревянный камин с короткой прямой выходной трубой, обмазанный изнутри и снаружи глиной
Күөдэл-наадал таҥастаах ороҥҥо Маайака таҥаһы бүрүнэн сытар, атах ороҥҥо Макаар оҕонньор сытар, холумтаҥҥа чаанньык, сыбах оһох уоттаах. А. Софронов
Сыбах оһоҕун кэннин хараҥата субу таҥнары харбыахха айылаах барыҥныыр, сарбаҥныыр, холлоҕосторо, баҕаналара күлгэри уорҕатын курдук килбэлдьийэр. Суорун Омоллоон
ср. уйг. сувак, туркм. суваг, алт. шыбак ‘штукатурка’
II
аат. Мас умнаһа. ☉ Ствол дерева.
ср. карач.-балк. сабакъ, башк. һабак, кирг. сабах, ног. сабак ‘стебель’