куой диэнтэн хай
аата. [Сүрэҕим] Кырдьык суолуттан кыратык Арай туоруу түс эн …… Оччоҕо, доҕоор, эйигин Түөспүттэн хостоон ылыам, куттала-куойуута суох мин Аччык ыкка быраҕыам. Баал Хабырыыс
Якутский → Якутский
куойуу
иэй-куой
туохт.
1. Саҥа таһааран ытаан-соҥоон, сулан. ☉ Сетовать, стенать, плакать жалобно, громко
Онно ытыы-соҥуу, иэйэ-куойа сырытта: «Иһиликпин-таһылыкпын, иэдээмминалдьархайбын, аарыкпын-айдааммын оҕолор!» Саха фольк. Уолчаан түүнү мэлдьи ыһыытыы-хаһыытыы, иэйэ-куойа олорбута. И. Федосеев. Биһиги быыкайкаан Венерабытын куоракка илдьэн, тугун-ханныгын ситэ билбэт тэрилтэбитигэр туттарарбытыгар, оҕобут сайыһан иэйэрин-куойарын истэ-истэ хайдах санааҕа ылларбыппытын, бука, оҕолоох эрэ киһи барыта өйдүөҕэ дии саныыбын. «Кыым»
2. Ис искиттэн өрүкүй, манньый, өрө көтөҕүлүн. ☉ Вдохновляться, воодушевляться, воспрянуть духом
Иэйэн-куойан, ирэн-хорон олороннор ис-быар санаалара хайдах сатанан тахсарынан ыллыыллар. Күндэ
Эмээхсин үөрбүт-көппүт, иэйбит-куойбут, өйдөөх-санаалаах сэбэрэтэ ордук тупсан үтүө майгыланан көстөр. И. Данилов
С. Прокофьев сэттис сонататын өссө ордук табыллан, иэйэн-куойан оонньоото. «ЭК»
Кини да киһи - итиннэ оҕо ытыы олордоҕуна, манна кэргэнэ талыгырыы сырыттаҕына, ама кинитин иһин, хайдах иэйэн-куойан үлэлии олоруон өйүм хоппот. «ХС»
куой
туохт., эргэр. Туохтан эмэ ытырыктат, дьиксин, куттана санаа. ☉ Пугаться, страшиться чего-л. «Тыый, куттаннахпын да, куойдахпын да! Хомойдохпун нии!» — диэтэ, ийэтин күлүгэр сөрүөстэ түстэ. Ньургун Боотур
Кондрат суругун дьэ туттум. Тутаат сүрэҕим ытаата, сүрүм тостон, куойда кутум. Р. Баҕатаайыскай
ср. др.-тюрк. хуй ‘пугаться, шарахаться’, др.-уйг. кот, кой ‘оставлять, бросать’
куттан-куой
туохт. Улаханнык куттан. ☉ Сильно испугаться
«Тойон иччиҥ Куттанар-куойар күнүгэр Тыл этэн, өс кэпсиэн, Саҥа саҥаран этэр буолаар», — диэбиттэрэ. Ньургун Боотур
Ыҥыртаран киллэртэрбит Ыар-нүһэр ыалдьыттарыттан Куттанан-куойан …… Сыттаҕа дуу. П. Ойуунускай
Еще переводы: