курус гын = момент, от куруй = II сразу помрачнеть, огорчиться; резко измениться в лице.

1. даҕ.
2. Санаарҕабыллаах, санаа түһүүлээх, санньыар. ☉ Печальный, грустный
   Тас дойдуларга сылдьан курус харахпынан Умнаһыттары көрөбүн, ол муҥнаахтары аһына Саха буолбуппуттан үөрэбин. С. Данилов
   Госпиталга да киирбитин туһунан курус хоһоонноох суруктар …… эн [саха кыыһа] эрэлгин сүтэрбэтэхтэрэ. Т. Сметанин
3. Биир күдьүс буолар, онон салгымтыалаах, чуҥкук. ☉ Скучный, однообразный, утомительный. Чуҥкук, курус күннэр үүннүлэр
4. аат суолт. Туох эмэ биир күрүс буолара, онон салгымтыалааҕа, чуҥкуга. ☉ Скука, томление, однообразие чего-л.
   Ганя дэриэбинэттэн Намы ааһыар диэри соҕотоҕун айаннаата. Дьэ, куруһа сүрдээх буолар эбит соҕотоҕун айанныыр. Г. Нынныров

туохт. Эмискэччи санньый, санаарҕаа. ☉ Внезапно погрустнеть, опечалиться
Кэччэгэй баай «Кулу», — диэтэххэ Курус гынар. «Мэ», — диэтэххэ Мичик гынар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Уолаттар ойон тиийэн сыарҕаны өҥөлдьүстүлэр уонна кураанаҕын саҥа өйдөөн көрөн, курус гына түстүлэр. Болот Боотур
Хапкаана эстибэккэ сытар эбит. Булчут курус гына түстэ. Д. Таас

1. даҕ. Киһи кутасүрэ тохтуо суох, хобдох. ☉ Неуютный, неприятный
   Хараҥа түүннэргэ ханна эрэ ыраах торҕон бөрө улуйан эҥсэлитэр. Барыта дьэки-курус, тымныы, иччитэх. И. Федосеев
   Дьиэ иһэ, …… киһитэ-сүөһүтэ суох буолан уорааннаах, иһиллээбит курдук, дьэки-курус. Г. Колесов
   Таатта үрэх дуомугар эрэ сыккыстаата. Хобдох, дьэки-курус саас. «ХС»
2. сыһ. суолт. Санааҕа ылларан, дууһа мучумааныгар оҕустаран. ☉ В задумчивости, в душевном беспокойстве, неуютно
   Урукку курдук буолбакка, дьэкикурус хаамсыбыттара. В. Яковлев
   Казанскай университекка дьэки-курус, ыарахан этэ. Хайдах эрэ түрмэҕэ курдук. М. Прилежаева (тылб.)

даҕ., поэт. Киһи санаатын баттатыах курдук чуҥкук дьүһүннээх. ☉ Безрадостный, грустный, унылый (о пейзаже, погоде и т. д.)
Киирэн эрэр күн уота Санньы-курус саһархай. Ытыыр-соҥуур муҥа дуу, Ыллыыриэйэр өҥө дуу? М. Тимофеев
Ардыырардаабат икки ардынан луҥкурбут курдук санньы-курус күннэр үүммүттэрэ. П. Аввакумов
Долгун, будул туманнарга Чомполонон ый устар, Санньы-курус хонууларга Санааргыы уотун кутар. А. Пушкин (тылб.)

даҕ. Киһи санаата түһүөх, хомолтолоох, хобдох (үксүгэр дьиэ иһинээҕи быһыыны-майгыны этэргэ). ☉ Проникнутый печалью, безрадостный, сумрачный (обычно об атмосфере в доме)
Собус-соҕотоҕун тыбыс-тымныы, ибис-иччитэх чэки-курус дьиэтин уҥа оронугар бүк түһэн олорон уол санаарҕаабыта. Далан
Дьиэ иһэ чэки-курус, хайдах эрэ, туох эрэ буолбутун курдук. В. Протодьяконов