Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кутуруу

кутур диэнтэн хай
аата. Сүөһүлэр тириилэрин көндөйдүү сүлэн ылан кэрэхтэргэ ыйаабыттара. Миикээн ойуун онно тоҕус дабатыы кутуруутун кутурбута. Далан
Кутуруу кини [Нуоралдьыма] сүрэҕин бүргэһинэн тэһитэ кэйбитэ, тырыта тарбаабыта. Р. Кулаковскай
Түһүлгэ хаҥаатар-хаҥаан истэ. Ылдьаананы үтүктэн ньиргитэр дьон модун куолаһа ойуун сордоох кутуруутун саба халыйан кэбистэ. Л. Попов

иир-кутур

туохт.
1. Иирбит киһи курдук баламаттык этиһэн-охсуһан айдааны тарт. Вести себя безрассудно, дико, подобно сумасшедшему, буянить
Кэнникинэн киһибит дьэ иирэнкутуран турда.  Илиэһэй уола Имньим сылдьан, Испииринэн эмсэхтэнэн, Иититтэн-саҕатыттан тахса, Иирдэ-кутурда диэн Истиҥ-тастыҥ доҕотторум Иһирэхтии этэргитин истэбин. А. Софронов
2. көсп. Тыаһаан-ууһаан, силбиэтэнэн, балысханнык ытыллан тыалыр (күүстээх тыал, буурҕа туһунан). Бесноваться с шумом, свистом, разбрасывая, ломая все вокруг (о вихре, буре)
Сорох буурҕа үс хонон астар, оттон сороҕо тоҕус даҕаны хонук устата иирдэҕинэ-кутурдаҕына көҥүлэ. Н. Якутскай
Таһырдьа тыал ытыллар, иһиирэркуһуурар, иирэр-кутурар. Н. Якутскай

иирии-кутуруу

иир-кутур диэнтэн хай. аата

итир-кутур

туохт. Айдааран, ыллаан-туойан итир. Опьянеть сильно, напиться допьяна (при этом шуметь, веселиться и т. п.)
Бэйэ эрэ, итирэ-кутура иликкэ, бии билсиэх буолбут билсиини тэрийиэххэ. П. Ойуунускай
Ким билэр, доҕор, ол бэйэ итирэн-кутуран ол-бу буоллаҕын аайы милиция сүүрэ сылдьыа дуо? Н. Заболоцкай

кутур

туохт. Ис-искиттэн долгуйан, эҥсэлитэн, улаханнык ыллаа (ойуун туһунан, эбэтэр түүн баттатан). Петь громко, исступленно (в шаманском трансе или во время кошмарного сна)
Суор ойуун абалаахтык-саталаахтык кутуран эҥсэлийэн барда. Амма Аччыгыйа
Быдырааһап кыыран чыҥыйар, Быһыы-тутуу быакалдьыйа, Тэйэр, кутуран дьаҥыдыйар, Чэпчэкитик дыгылдьыйа. Дьуон Дьаҥылы
ср. тюрк. кутур ‘беситься, взбеситься’

Якутский → Русский

иир-кутур=

1) быть взбалмошным, сумасбродным; вести себя шумно, дико, подобно сумасшедшему; буянить (в нетрезвом состоянии); 2) буйно помешаться.

иирии-кутуруу

и. д. от иир-кутур =.

кутур=

1) петь, напевать по-шамански; петь, голосить истерически; ойуун кутурар шаман напевает по-шамански; 2) токовать (о тетеревах); куртуйах кутурар тетерев токует.


Еще переводы:

разгул

разгул (Русский → Якутский)

м. 1. (кутёж) көрү батыы, итирии--кутуруу; 2. чего (разнузданность) наһаа барыы, үүнэ-тэһиинэ суох барыы; разгул реакции реакция наһаа барыыта.

тэһитэ

тэһитэ (Якутский → Якутский)

сыһ.
1.
тэһэ диэнтэн хат.-күүһүр. Ампаарбытыгар кутуйах үгүс, ону-маны тэһитэ кэбийэн эрэйдииллэр. Далан
Мин холбуйабын миинэ оскуолактара, буулдьа дэлби тэһитэ, хайыта көтүөлээн кээспит. Багдарыын Сүлбэ. Огдооччуйа лэппиэскэтин субусубу эргитэн биэрэр, биилкэнэн тэһитэ кэйэр. С. Маисов
2. көсп., кэпс. Биирдэ эмэ, дөрүндөрүн. Изредка, время от времени, временами. Быйыл тэһитэ ардыыр
Уол киһи быһыытынан соччо куһаҕана суох гынан баран, тэһитэ мэнигилээн ылаттыыр. С. Никифоров
Үгүстэрэ, киһи дьиктиргиэн иһин, бэрт сотору сахалыы өйдүүр, тэһитэ кэпсэтэр буолбуттара. «Чолбон»
Тэһитэ астар — эмискэ тугу эмэ оҥоруоххун, айыаххын баҕаран кэлитэлээ. Временами быть охваченным неудержимым желанием делать, творить что-л. Тэһитэ астарар кыдьыктааҕым, Тэбэнэт, дьээбэ, мэник этим. Агидель к. Тэһитэ (дьөлүтэ) кэйэр көр кэй II
Ити санаа чыычааҕы сытыы бүргэс буолан тэһитэ кэйиэлээбитэ. И. Гоголев
Кутуруу [Нуоралдьыма] сүрэҕин бүргэһинэн тэһитэ кэйбитэ. Р. Кулаковскай. Тэһитэ түһэн — онтон-мантан талан ылан. Местами, выборочно
Наадалаах кэрчиктэри кыра-кыратык тэһитэ түһэн ааҕыы уруогу киэргэтэр. СЛСПҮО
Мин хаһыаттары тэһитэ түһэн, ол эрээри элбэх оройуоннары хабарга дьулуһан көрдүм. «ХС»

аам

аам (Якутский → Якутский)

саҥа алл.
1. Туохтан эрэ олус астыныыны, дуоһуйууну көрдөрөр. Выражает чувство большого удовлетворения, радости, довольства
Аам! Бу сыттара үчүгэйин! А. Сыромятникова
[Күкүр Уус:] Чыычааҕым сыта бу былаатыгар баар буолуо. Аам! Баар эбит! Сүрэҕим ортотунан «дьар» гына түстэ. Суорун Омоллоон
Аам! Аан дойдуга аны-аныаха диэри акаарылар бааллара абыраллаах даҕаны, аһыыр көһүннэҕэ бу! П. Тобуруокап
2. эргэр. Ойуун кутуруутугар, иччилээх тыллары этиитигэр дьааһыйан таһаарар саҥа аллайыыта (иччилэрин, абааһыларын ыҥырарын курдук өйдөнөр). Возглас шамана, сопровождающий его заклинания для привлечения внимания духов
Чаҥыргыыр ойуун — улуу ойуун, ол гынан баран, кини үтүө сүрэхтээх, онон этэр тылын истэр буолуҥ, оччоҕо эһигини баттыа суоҕа. Оо, арахарах! Аа-ам! Г. Угаров

бесноваться

бесноваться (Русский → Якутский)

несов. ииримтий, иир-кутур.

аа

аа (Якутский → Якутский)

I
аат. Уһатыылаах а дорҕоон сурукка бэлиэтэниитэ. Обозначение на письме долгого гласного а.
II
сыһыан т.
1. Кыйаханыыны, кыһыйыыны көрдөрөр (үксүгэр муннунан этиллэр ээ дорҕ. маарынныырдыы иһиллэр). Выражает чувство раздражения, досады (в произношении часто имеет носовой призвук)
Аа, аҕаккайбыт эрэйдээх Аны аныаха дылы, Киһи саатыах, Киһиргиирэ кэм даа бараммат?!! П. Ойуунускай
2. Эмискэ өйдөөн кэлиини, билэн ылыыны көрдөрөр (үксүгэр соһуйуу, дьиибэргээһин дэгэттээх). Выражает внезапное узнавание, припоминание (часто с оттенком удивления, изумления)
Аа, бу дайды дьоно хатыҥ мас сыҥаһалаах буолуохтара диэбитим Хаан-Харахаан тойон уола сыҥаһалаахтар эбит дуу! Саха ост. I
Аа, Сева эбиккин дуу? Киир, киир! Сыгынньахтан. Софр. Данилов
«Аа, табаарыс Кочубеев кэллиҥ дуу, үчүгэй. Баһаалыста, аас. Олорон кэбис», — диир байыаннай. П. Аввакумов
III
саҥа алл.
1. Соһуйа куттаныыны, уолуйууну көрдөрөр (үксүгэр атын саҥа алл. кытта холбуу). Выражает чувство изумления, растерянности и ужаса (часто в сочет. с др. межд.)
Суола биллибэт соҕуруу уолаттара суодаҥнаһар дьулааннара туһаайда... Аааа арай аҕай нии! А. Софронов
2. Ойуун кутуруутун саҕаланыыта (субуруччу уһуннук тардан эбэтэр кылгастык быһыта баттаан, эҥсэн этэр). Протяжные или прерывистые звукоиспускания при начале шаманского камлания
Аа-аа-аа... Күүс күлэр дьааһыйыытын дьааһыйдым — Аа-аа-аа... Аллараа амнахтаах хара аартыктаах Тайахтаах Дьаабыҥхай хотун, Аан дьааһыйыытын дьааһыйдым. П. Ойуунускай
Аа, алгыстаах силиктээх, Аа, аар хатыҥ тутуурдаах Аа, улуу чэчир сэргэҕит ханна баарый? Аа, Хаахай ойуон! С. Зверев

кыыгынаа

кыыгынаа (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт.
1. Киһини салгытар курдук биир тэҥ синньигэстик тыаһаа, дыыгынаа (хол., кумаар саҥата). Издавать ровный тонкий звон, писк (напр., о комаре)
Үрдүгэр ирбинньиктэнэ оонньуур кумаар бииһэ кыыгынаата. Софр. Данилов
Кынат тыаһа кыыгынаата, Куорсун тыаһа куугунаата. С. Васильев
Сайыҥҥы итии салгыҥҥа үөһэ оҥоойу үөрэ кыыгыныы туойар. Күндэ
Тимир тимиргэ охсулларын курдук синньигэс тыаһы таһаар (хол., кыаһаан). Издавать тонкий звон, звенеть (напр., о мелких металлических подвесках)
Ат туйаҕын тыаһа кэннигэр тибигирээн, аарык тыаһа кыыгынаан кэлбитигэр Уулаах [киһи аата] хаһыырбытынан эргиллэ [түстэ]. Эрилик Эристиин
Будильник тыаһа өрө кыыгыныы түһэр. И. Семенов. Ытык Хайа диэки дүҥүр тыаһа, кыаһаан кыыгыныыра, удаҕан кутуруута сүрдэммит этэ. «Чолбон»
2. көсп. Күүтүллүбэтэх өттүттэн эмискэ баар буол, күөрэс гын (үксүгэр соһуччу сонуннаах сурук, ыстатыйа эҥин туһунан). Появляться внезапно, заставать кого-л. врасплох (напр., о письме или статье в газете с неожиданным содержанием)
Аҕыйах хонон баран республика хаһыатыгар фельетон кыыгынаан тахсыбат дуо? В. Яковлев
Оройуон хаһыатыгар «Буурай от» диэн ыстатыйа кыыгынаан тахсыбыта. «ХС». Семен Семеновичка «Кыым» хаһыат эрэдээксийэтиттэн сурук кыыгынаан тиийэн кэлбитэ. «ХС»

соболезновать

соболезновать (Русский → Якутский)

несов. кому и без доп. кутурҕаҥҥын биллэр, аһын (атын киһиэрэйин, кутур ҕанын үллэһин).

кутурбахтаа

кутурбахтаа (Якутский → Якутский)

кутур диэнтэн тиэт
көрүҥ. Хаарчаан мэнээк кутурбахтаан баран, хоһоон таһааран көрүү көрүүлэнэн барда. Болот Боотур

хоһоонноо

хоһоонноо (Якутский → Якутский)

туохт. Хоһоонно ай, хоһоонно аах. Сочинять, читать стих
Кини олох былыргылыы эҥээритэн, кутуран хоһооннообута. «ХС»

чаҥырҕаамахтаа

чаҥырҕаамахтаа (Якутский → Якутский)

чаҥырҕаа диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Ойуун] кутуран куоҕайыктанна, мохсоҕоллуу чаачыгыраамахтаата, өксөкү кыыл буолан чаҥырҕаамахтаата. В. Яковлев