сыһ.
1. Баайдыкдуоллук, ньир-бааччы (олор). ☉ Обеспеченно, в достатке, благополучно (жить)
Дьиэттэн дьиэҕэ кэлэн түннүгү тоҥсуйан тобугуратар, кыахтаахтык олороллор дии санаабыт ыалларын олбуордарыгар киирэр, ардыгар дьиэлэригэр да көтөн түһэр. ӨӨККҮ
2. Туох-баар күүскүнэн, хотуулаахтык, үрдүк таһаарыылаахтык (үлэлээ). ☉ Ударно, с высокой производительностью, эффективно (работать)
Бойобуой листоккаҕа Таня туһунан кириитикэ тахсыбыта: «Татьяна Дмитрианова холкуоска бастыҥ ыанньыксыттар кэккэлэригэр үүнэр кыахтаахтык үлэлээн иһэн, хайҕаммытын уйбакка, атын суолунан баран эрэр». М. Доҕордуурап
Наполеон ол батареялар төһө кыахтаахтык үлэлээбиттэрин киниэхэ биллэрэргэ бирикээстээбитэ. Л. Толстой (тылб.)
△ Ситиһиилээхтик, холкутук, кыайыылаахтык. ☉ С большим преимуществом, успешно. [Стручков диэн эдэр бөҕөс] соторутааҕыта Сэргэлээххэ буолбут устудьуоннар күрэхтэһиилэригэр кыахтаахтык бастаабыта. «Саха с.»
Якутский → Якутский
кыахтаахтык
кыахтаах
даҕ.
1. Эт-хаан өттүнэн чэгиэн, күүстээх. ☉ Физически сильный, здоровый, крепкий, мощный
Сиэгэн бэйэтин ыйааһыныттан хас эмэ төгүл ыараханы сүгэн илдьэр кыахтаах бөҕө кыыл. «ХС»
2. Тулуурдаах, кытаанах характердаах. ☉ Обладающий твердой волей, стойкий
[Саха норуота] кыахтаах, дьөрү кыаҕын таһынан да буоллаҕына, үтүөнү үтүөнэн боруостуу сатааччы. Суорун Омоллоон
Кыахтаах киһи, кытаат. Биһиги эмиэ үтүктэ таарыйа тугу эмэ оҥоро сатаан көрүөхпүт. Н. Лугинов
3. Баайдаах-дуоллаах, үптээх-астаах, дэлэгэй олохтоох. ☉ Обеспеченный, материально благополучный
Бүгүн манна кыахтаах ыаллар оҕолоро мустубуттар. Р. Баҕатаайыскай
Үлэһит ийэлээхаҕалаах, кыахтаах ыал ыччаттара …… дьалаҕайдык, сатаҕайдык үөрэнэллэр, ол эрээри хайаатар да кулаан-сабаан үрдүк үөрэх дипломун ылан тэйэр эрэмньилээхтэр. Н. Габышев
Аҕата — албакаат эрдэ өлөн, кыахтаах соҕустук олорбут ыал кырыымчык олохтонон барбыта. ПНИ АДХ
4. Үчүгэй туруктаах, баай, сайдыылаах (хаһаайыстыба эбэтэр ханнык эмэ хаһаайыстыба салаата). ☉ Успешно развивающийся, преуспевающий, процветающий (о хозяйствующем субъекте)
[Хоодуотап:] Арай биһиги холкуоспут улахан кыахтаах буоллун, ити биһиги үлэлээбит сирбитигэр хамбаайын үлэлээтин, оччоҕо биһиги холкуоспут судаарыстыбаҕа бастыҥынан бурдугу туттарыа этэ. С. Ефремов. Билигин холкуостар үгүстэрэ бөдөҥ, экономика өттүнэн кыахтаах, техниканан үчүгэйдик сэбилэммит хаһаайыстыбалар буолбуттарын кэннэ чыҥха атын балаһыанньа үөскээтэ. «Ленин с.»
5. Туох эмэ туспа дьоҕурдаах, хайдах эмэ дьайар күүстээх. ☉ Обладающий какими-л. способностями
Кырдьык даҕаны, киһи аймах дэлэгэй кыахтаах. Амма Аччыгыйа
[Марфа Николаевна:] Төрөппүт киһи мин билэбин, оҕом туох үлэҕэ кыахтааҕын. С. Ефремов
Ким хайдаҕын үчүгэйдик билэр Илья Иванович бэйэтэ талааннаах уонна кыахтаах киһини эндэппэккэ билэрэ. АҮ
6. Модун күүстээх, модун. ☉ Сильный, мощный, могучий. Урут Сэбиэскэй Сойуус модун күүстээх обороналаах улахан кыахтаах дойдулар ахсааннарыгар киирэр этэ
△ Улахан кыамталаах, күүстээх. ☉ Обладающий большой мощностью, сильный, мощный
Тыа хаһаайыстыбатын предприятиелара ордук кыахтаах тыраахтардарынан уонна мелиорацияҕа тупсарыллыбыт техниканан сэбилэниэхтэрэ. ЭБТ
Былааны таһынан уон модун кыахтаах ретрансляционнай телевизионнай ыстаансыйалары үлэҕэ киллэрэргэ. «Кыым»
Якутский → Русский
кыахтаах
1) имеющий какие-л. возможности, с... возможностями; кыахтаах колхоз мощный колхоз; 2) имеющий какую-л. возможность; үлэлиир кыахтаах киһи человек, имеющий возможность работать; 3) обладающий какими-л. способностями, способный.
Еще переводы: