саамылат диэнтэн төхт
көрүҥ. Оттон кыбартыыра өттүнэн куһаҕан этэ. Хас эмэ ыалы көһөртөөн, саамылаталаан, нэһиилэ биир хоһу булбутум. МАС ТК

туохт. Чаҕылыйан, сырдаан көһүн. ☉ Сверкать, блестеть
Кыбартыыралар истэрин Кырааскалаан кылбатан, Сиэркилэ ньуурунуу Ситэрэн кэбистэҕинэ — Киирэр күн сыдьаайа килбиэннирэр дуу диэҕиҥ. Р. Баҕатаайыскай
Килбиктик килбиэннирэ Киэһэ саһарҕа киэркэйдэ. П. Ершов (тылб.)

халаа диэнтэн хай
аата. Бандьыыттар дэриэбинэҕэ киирдэхтэринэ, аҥаардас лааппы эрэ малын халааһынынан муҥурданыахтара суоҕа. Н. Якутскай
Кыбартыыралары халааһын ордук элбээтэ. У. Ойуур
Алдьаммыт күлүүс — уоруу, халааһын бэлиэтэ. БРИ ТТ

холоруктаа диэнтэн бэй
туһ. Дьиэ таһыгар ат чуораанын тыаһа эймэнэрин кытта тэҥҥэ …… кыракый кыбартыырабытыгар кини [Орджоникидзе] холоруктанан киирэрэ. ОТК
Бүлтээһэп өрө холоруктанан, бэйэтэ биир эрэ хостоох уопсайын иһигэр «баппат» буола түстэ. «ХС»

туохт. Кими эмэ кытта биир дьиэҕэ, кыбартыыраҕа, хоско бииргэ олор (дэҥҥэ тут-лар). ☉ Устроиться на жительство, квартировать у кого-л., проживать с кем-л. вместе в квартире, доме или комнате
Бөрөлөөх куобаҕы биир сиргэ Ким бэрт уус тылынан дьукаахтыай? Эрилик Эристиин
Оҕото-уруута суох, эмээхсиннээх эрэ Уйбара диэн оҕонньору кытта дьукаахтыыбыт. И. Федосеев

аат. Дьону аһатар тэрилтэ. ☉ Столовая
Кулуупка тиийэ куодарыстылар, Остолобуойу ордорон тоҕуоруйдулар. А. Софронов
Яков остолобуой аанын тэлэ баттаан киирбитэ, сөп-сөрүүн салгын кууһа түспүтэ үчүгэйэ бэрдэ. Н. Заболоцкай
Уоллаах кыыс оҕолоохпут, кэргэним остолобуой үлэһитэ. И. Бочкарёв
◊ Остолобуой хос — дьиэҕэ, кыбартыыраҕа аһыыр хос. ☉ Столовая (комната с обеденным столом)
Остолобуой хоско суорҕан үрдүнэн синиэли бүрүммүт эмээхсин сытар. Амма Аччыгыйа

түҥкүнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Киэһэ Сэмэн оҕонньор биир паартаны тиэйэн түҥкүнэтэн кэллэ. Амма Аччыгыйа
Таас дьиэ кыараҕас кыбартыыратыгар пианино атыылаһан түҥкүнэтэн аҕалан, саала хоско туруорбуттара. П. Аввакумов
Түһүүлэргэ түҥкүнэтэн, Түҥ-таҥ түһэн истибит. Атара сэлии нэксиэтиттэн Адьас суох илистибит. Р. Баҕатаайыскай

туохт. Ханна эмэ сылдьан соҕотохсуйа санаама, чуҥкуйума. ☉ Не скучать, не чувствовать себя одиноким
Кириһээн соҕотоҕун хаалан баран, тэһийбэккэ, аттынан ааспыт киһиттэн барытыттан ону-маны ыйыталаһар. Амма Аччыгыйа
Маайа улаатан истэҕин ахсын соҕотохсуйан, дьиэтигэр улам тэһийбэт буолан барбыта. Н. Якутскай
Сэттэ уончатыгар куоракка биир хостоох кыбартыыра ылан биэрбиттэрэ, онно тэһийэн олорботоҕо. ПНИ АДХ
ср. монг. тэсэх ‘терпеть, сносить; переносить, выносить’, тюрк. тэз, төз ‘терпеть, ожидать’

даҕ. Туох эмэ үөһээ өттүгэр, үрүт өттүгэр баар. ☉ Находящийся наверху, верхний
Ол киһибит Үөһээҥҥи хойуу кугас бытыгын уоһун икки өттүнэн өрө эрийэн кэбиспит. Л. Попов
Тыаһа-ууһа суох ким да суоҕар дьыбааҥҥа сытан сынньана түһүөн баҕарар да, үөһээҥҥи кыбартыыраҕа эмиэ эдэр дьон мунньустубут. ПБН КДЬСО. Үөһээҥҥи Доҥҥа сэрии кэннинээҕи маҥнайгы саас уһулуччу күргүөмнээхтик, тоҕо дьулуруйан кэлбитэ. М. Шолохов (тылб.)

хастаа диэнтэн хай
аата. Хаппыт тирии, тыс субатын кыһыйыы, хастааһын тыаһа-ууһа да намыраабат. Хомус Уйбаан. Остуолбаны саас мас сүмэһинэ сүүрүүтэ хатырыгын хастааһын, этин алдьаппакка суллааһын үйэтин уһатар, үлэтэ да чэпчиир ПАЕ ОС
Кыбартыыраны өрөмүөннээһиҥҥэ биир ыарахан үлэ — эргэ обуойдары хастааһын буолар. ДьХ