кынаттан диэнтэн хай
аата. Өй-сүрэх күүрэн үүнүүгэсайдыыга кынаттаныы туох-ханнык иннинэ оскуолаттан саҕаланар. «Кыым»
Итинник быһыы куоталаһыы диэн уопсай тылынан кынаттаныыттан, дьиҥнээх дьыалатыгар дириҥник өтөн киирбэттэн тахсар. «Кыым»

кынаттаа 1 диэнтэн бэй
туһ. Ат …… сытар ынах ханнын саҕа хара тааһы логлу тэбэн кэбистэ да, сиэлинэн, кутуругунан кынаттанна да, көтөн куугунаан истэ. Ньургун Боотур
[Сиэллээхэп] түүн түһээн: эмиэ куораттаата, Түптэҕэ түһэн ылаттаата, Эмиэ да кынаттанан, Өлүөнэни үрдүнэн көтүтэлээтэ. С. Васильев
2. Кынаттарыҥ куорсуннара ситэн, көтөр кыахтан (көтөр оҕолорун туһунан). ☉ Достигнуть зрелости — возможности летать, опериться (о птенцах)
Биир көҕөн оҕото, саҥардыы аҕай кынаттаммыт барахсан, окко кирийэн, саһа сатаан-сатаан баран, тулуйбакка, өрө көтөн талыгырайан таҕыста. Н. Заболоцкай
Үөннэр-көйүүрдэр бастаан сымыыттыыллар, онтуларыттан үөн тахсар, онтон үөн хаҕыран хаалан баран, дьэ харахтанан, кынаттанан тахсар. Күндэ
Тигээйи айаҕа суох, ол иһин аһаабат. Кынаттаныан иннинээҕи үөскэҕэр мунньуллубут аһылыгын бэссэстибэлэрэ бүтүөр диэри эрэ тыыннаах сылдьар. БК БК
3. көсп. Сит, улаат, сүһүөххэр тур. ☉ Повзрослеть, встать на ноги, опериться
Мин улааттым, кынаттанным! Мин көтөбүн, барабын! Аны хаһан эргиллэн кэлэммин куораппын, эйигин көрөрүм биллибэт. Н. Якутскай
[Анфиса — Аркадийга:] Атаһыам, мин хаһан кынаттаммытым да, көҥүл көтөр буолан, көтөн хаалбытым. Н. Габышев
4. көсп. Түргэнник бар, тиий, тарҕан (санаа, сурах о. д. а. тустарынан). ☉ Быстро доходить, доноситься; распространяться, разноситься (о мысли, новости и т. п.)
Санаам миэнэ кынаттанан Саха сиригэр тиийдэ. Күннүк Уурастыырап
Үтүө сурах сатыы хаамар, Хобдох сонун кынаттанар. Айталын
[Кинээс] Чаанньык [киһи хос аата] дьиэтин үрэйтэрбитин туһунан кэпсээн кынаттанан көттө, уолуйуу, сэтэрээһин бөҕө буолла. М. Доҕордуурап
5. көсп. Үөр-көт, өрө көтөҕүлүн, күүр. ☉ Радоваться, быть в приподнятом настроении; вдохновляться, окрыляться
Кыайыынан кынаттанан үлэ-хамнас өрө күүрбүтэ. ОСИ ОУу. Райком бастакы сэкирэтээрин кэбиниэтиттэн …… санаата көнөн, күүһүгэр күүс эбиллибит курдук буолан, кынаттанан тахсыбыта. ПДН ТБКЭ
Бу бэйэлэрэ тустаах дьарыктаах дьон самодеятельноска үтүө баҕаларынан, талааннарын күүһүнэн кынаттанан сылдьыбыттара үөрүүлээх. «Кыым»
♦ Кыһыл тылынан кынаттанар сөбүлээб. — тугу да туһалааҕы оҥорбот аата кураанах тылынан эрэ чобуорхайар, наар тыл этэн, араатардаан тахсар. ☉ Увлекаться болтовней (букв. окрыляется своим красным словом)
Арай …… уоһугар уоһаҕа куурбатах оҕочоос биитэр наар бэлэмҥэ мээтиргээн, сыыһа-халта туттаран, кыһыл тылынан кынаттанан сааһын бараабыт ааргы эрэ эйигин куһаҕаннык саҥарыахтара. Софр. Данилов
Бэйэлэрэ генийдэрбит дэнэр уонна чугас дьонноругар кырдьык да генийдэринэн аатырар буолан баран, дьиҥинэн сүрэхтэрэ суох, кыһыл тылларынан кынаттанар элбэх дьону билэттиирим. ЛВ МТА
Үлэлээн да эбэриҥ холоон, кыһыл эрэ тылынан кынаттанар сурахтааххын. «ХС». Кыһыл тылынан кынаттанааччы сөбүлээб. — туһалааҕы оҥорбот аата кураанах тылынан эрэ чобуорхайааччы, кураанаҕы куолулуур киһи. ☉ Краснобай, фразер, болтун
«Харбалаах барыбыт киэн туттуута, онно көмөлөспөт буолуу саамай улахан алҕас буолуо этэ», — диирэ оччолорго Демьян кыһыл тылынан кынаттанааччылары уҕарытарыгар. ДА ХУо. Кыһыл тылынан кынаттанааччылары, холуннарааччылары саралыы тардыахха. «Ленин с.»

1) учиться летать; кус оҕото кынаттаммыт утята уже научились летать; 2) перен. крепнуть, становиться на ноги # кыһыл тылгынан кынаттан= быть краснобаем, фразёром.