аат. Күндү таас ыйааһынын кээмэйэ (0,2 кыраамҥа тэҥнэһэр). ☉ Карат
«Африка сулуһа» диэн аатырар алмаас биэс сүүс отут караат ыйааһыннаах. АНК СБТЛ

түҥэт диэнтэн дьаһ
туһ. Ол кэннэ хоолдьугатын этин мунньустубут дьоҥҥо кыыс бэйэтин илиитинэн түҥэттэрбиттэр. Күннүк Уурастыырап
Кыраһыыннарын ый ахсын күнүнэн кыраамыгар тиийэ ааҕан түҥэттэрэрэ. Н. Габышев

уот I диэнтэн атын
туһ. Уотуллар сүөһү сайын сууккаҕа ортотунан тоҕус сүүс кыраамҥа диэри эбиллэр. И. Федосеев
Оттон ол сүөһүлэриҥ билигин уотулла тураллар дуу? М. Шолохов (тылб.)

аат., эргэр. 4,26 кыраамҥа тэҥнэһэр ыйааһын мээрэйэ. ☉ Золотник
Баара суоҕа уонтан эрэ тахсалыы солуотунньук көмүстэммиттэрэ. Н. Якутскай
[Таас] тис курдук, арааһа үс солуотунньук баар быһыылаах. «ХС»
Биһиги үс солуотунньук чэйи, оһумуоха саахары, килиэби …… атыылаһарбыт. М. Горькай (тылб.)

аат. Ыйааһын кээмэйэ: тыһыынча кыраамҥа тэҥнэһэр. ☉ Килограмм
Бууска үс киилэ буораҕынан иитэн хос боруобалааһыннарыгар үлтү ыстанан хаалбыт. Эрчимэн
Киһи-сүөһү сиир тууһун биир туонна окко биэсуон киилэ тиксэрин курдук …… таммалатан кутуллар. ПАЕ ОС
Үс киилэ бурдук, биир киилэ саахар, арыы киилэ аҥаара, туус тиийбэт. «Кыым»

кыладый диэнтэн холб. туһ. Тугу барытын кыраамыгар тиийэ кыладыһан ыйыыбын, харчыны биир харчытыгар тиийэ туочунайдык ааҕабын. Софр. Данилов
Анаан кыладыһан, оҕото «аҕам барахсан мончууктара» диэн сааланарын тухары өйдүү-саныы сырыттын диэн оҥордо. «ХС»
[Омар Хайям] бука, олоҕун устатын тухары кыладыһан, кылахтаһан, үйэлэри уҥуордуур айымньыны хааллардаҕа. «ХС»

аат., эргэр. Ыйааһын кээмэйэ, 409,5 кыраамҥа тэҥнэһэр. ☉ Ф ун т (единица веса)
Биир муунта арыы.  Куора к ка сыа на бэр т буолбут дэһ эллэр, арыы муунтата биэстии солкуобай үһү. Күндэ
Адьас аҕыйах хонуктааҕыта биирдии муунта эт биирдии солуотунньук көмүс сыаналана сылдьыбыта. Н. Якутскай
Тайҕаттан аҕалбыт чэйбинэн-табахпынан отут муунта сии кэй арыыны булуннум. Эрилик Эристиин

сүүс II диэнтэн барыл
ахс. аат. Тарабыыкын сылгытын үөрэ сүүсчэттэн тахса, оттон табатын ахсаанын бэйэтэ даҕаны билбэт. Л. Попов
Былыргы охсооччулар маҥнайгы үс күн киэһэ хараҥарыар диэри охсоллор, онтон өр оргуйбут сүүсчэ кыраам ынах арыытын иһэн утуйаллар. ААФ ОИОИС
Сөдүөрэни билсиһээт, сүүсчэ күнү ааҕыста. «ХС»

элээмэ диэн курдук
Тырахтарыыс элээскэтэ эн да бу сирэйгинэн төһө өр үлэлиир үһүгүн. А. Фёдоров
«Оттон маны, эргэни, киэр элитэн кэбиһиэххэ наада», — диэн баран, Костя иччитинээҕэр кырдьык үйэтин моҥообут эргэ саппыкы элээскэтин ыраах талахха кыыраталаата. Н. Заболоцкай
[Барахсанов:] Эрэспиэскэһит элээскэтэ буоллаҕым, атаска-доҕорго сүүс кыраам өрүү баар. Н. Туобулаахап

быыппаһын диэнтэн хай
аата. «Сүктэр кыыс ырыатыгар» биир санааны хос-хос хатылааһыҥҥа, төһөлөөх сүрэх-быар эймэниитэ, бэйэ көҥүлүн бэйэ бас билбэтиттэн быыппастыы уонна ону уларытар кыах суоҕуттан кыһыы-аба этиллэрий?! Эрчимэн
Ньургустаана түбүккэ, эрэйгэ, өй-санаа быыппастыытыгар эмиэ түспүтэ, дакылаатын үгүс аҥаарын хат суруйбута. «ХС»
Айар үлэ — сынньалаҥы билбэт быыппастыы, түгэҕэ биллибэт дириҥ чүөмпэттэн күндү тааһы көрдөөһүн, сүүһүнэн туонна уруудаттан биирдии кыраам металы ылҕааһын. «Кыым»