м. омшаник (мүөттээх ыҥырыаны кыстатар дьиэ).

кырыымчыктый диэнтэн хай
аата. Бастакы сорук тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын аһылыкка кырыымчыктыйыыны ордук билиннэрэр көрүҥнэрин элбэтии буолар. ЯАМ ҮүСС
Сүөһүнү кыстатар сир тиийбэтинэн кырыымчыктыйыылар үөскэтэлээбиттэрэ. ХКА

аат. Мииниллэр, көлүллэр сылгы. ☉ Верховой и упряжный конь
Ат-атыыр, киһи-сүөһү, Элэһин дэриэбинэтин тобус-толору үллэҥнэс. Эрилик Эристиин
Олбуорга ат-атыыр бөҕө мунньустубут. Күннүк Уурастыырап
Эрдэттэн ат-атыыр булан, өйүөтайаа тэрийэн, Амыдай уҥуоргу үрэхтэригэр таһааран оттоттохпуна, балай эмэ сүөһүнү кыстатыам. Болот Боотур

аат., кэпс. Ас уурар эбэтэр хортуоппуй кыстатар умуһах (сүнньүнэн дьиэ иһинээҕи). ☉ Погреб под полом жилого дома (обычно небольших размеров, для хранения скоропортящихся продуктов и картофеля зимой)
Бачча элбэх сымыытынан тугу гыныахпытый? Боппуолдьаҕа түһэр. Н. Габышев
Арааһа, биэс уонча буут эти, арыыны боппуолдьатыгар түһэрдэ. Болот Боотур

көр иитиэх
Кубаҕа холобурдаах муус маҥан иитийэх хаастара дэриэбинэттэн хонууга халыйан киирэннэр улуу сыһыы эҥээринээҕи хомурахтыы кылбастахтарын! Суорун Омоллоон
Кини кыра эрдэҕиттэн Сордоҥ диэн баайга иитийэх оҕо ааттанан босхо хамначчыт буолбут. Н. Заболоцкай
Кыстатан таһаарбыт сүөһүтүн дойдуга үүрэн киллэрэн иитийэхтэрэ эстибит аччык дьоҥҥо түҥэтэн биэрбитэ. И. Данилов

аат., к э п с. Мотуордаах оҥочо. ☉ Моторная лодка, моторка
Өрө сундулуспут мотуоркалар Кыстатыам үрэҕинэн икки көһү өрөтөр гымматылар — бириистэҥҥэ начаас ньолотон тиийдибит. С. Руфов
Манан хам-хаадьаа мотуоркалар син сылдьаллар. С. Никифоров
Өрүс мууһа ыраастанан бүппүт. Онон-манан мотуоркалар сундулуһаллар. ИН КК

сыһ. Киэҥ эҥсиилээхтик, уорааннаахтык, киһи уйулҕатыгар күүскэ дьайардык. ☉ Протяжно, напряжённо, выразительно, вызывая у человека тревогу, страх. Охоноон хара көлөһүнүнэн кыстатан таһаарбыт сүөһүлэрэ, эҥсилгэннээхтик маҥыраһа-маҥыраһа, Күндэли алааһы мүлүкүччүйэн туораатылар. Л. Попов
Лиза санаатыгар бүтэй дүлүҥ истиэнэлэр эмиэ эҥсилгэннээхтик энэлийэн эрэргэ дылылар. С. Федотов
«Айыы-айа!» — диэн иһин түгэҕиттэн эҥсилгэннээхтик айалаат, хахыйах күлүгэр олордо. «ХС»

1. бас I диэнтэн дьаһ. туһ. Бу уолунан уута бастар. —Уу бастара, мас кыстата, Онно-манна кыйдаталыыр. С. Васильев
2. Дириҥник, киэҥник хаптаран оҕус (от охсуутугар). ☉ Глубоко, широко охватить (при косьбе)
   От охсуутугар эмиэ биэскэтин билиэххэ наада. Ханнык муннугунан окко хотуур биитин түһэрии, оту бастаран дуу, бастарбакка дуу таһаарыы эҥин. Далан
   Бүөккэ көнөтүк тура сылдьан аа-дьуо дайбыыр курдук да, хотуурун тимирин уһунун тухары бастаран иҥиннэрбэккэ таһаарар буолан түргэн эбит. ТМ ДК

д ь ү һ. т у о х т. Түргэнт үрг эн ни к х ам са н, эрг и ч иҥ нэ э (кыра соҕус уҥуохтаах, түргэн хамсаныылаах киһини, сүөһүнү этэргэ). ☉ Двигаться быстро, вертеться в разные стороны, будучи небольшого роста, плотного телосложения. Охоноон хара көлөһүнүнэн кыстатан таһаарбыт сүөһүлэрэ, эҥсилгэннээхтик маҥыраһа-маҥыраһа, Күндэли алааһы мүлүкүчүйэн туораатылар. Л. Попов
Күлтү гүр төбөлөөх, кыра уҥуохтаах киһи трибуна диэки хааман мүлүкүчүйдэ. В. Титов

сыһ.
1. Ыпсаҕайа, сатамньыта суохтук, ыһыллаҕастык. ☉ Нескладно, неслаженно, неумело, неорганизованно. Сатаҕайдык үлэлиигит. Сатаҕайдык салайар
□ Сарсыардаҥ сатаҕайдык саҕаланнаҕына, күнүҥ бүтүннүү да табыллыбат. Амма Аччыгыйа
Быйыл наһаа харбааһыннаахтык сыыһа дьаһанан сүөһүлэрин олус сатаҕайдык кыстатта. Болот Боотур
Олохторо хайдах эрэ киһи билбэтинэн сатаҕайдык саҕаламмыт. В. Яковлев
2
сатаархайдык диэн курдук. Саа тыаһа уу чуумпуга олус сатаҕайдык сатараан, ой дуорааныгар охсуллан, ыраах субуһар мырааннар диэки бара турда. Уустаах Избеков
Кырдьаҕаһа бэлэһинэн сатаҕайдык күллэ уонна бытыылкаттан сып гына омурдан ылла. М. Доҕордуурап