1) становиться твёрдым, крепким, жёстким; тоҥон кытаат = затвердеть на морозе; 2) перен. становиться суровым, строгим; ирдэбил кытаатта требования стали строже, требования повысились; 3) перен. становиться трудным; үөрэх кытаатта учиться стало труднее; 4) перен. становиться сильнее, крепче; оҕобут кытааппыт наш сын стал крепче; 5) перен. стараться, прилагать усилия; кытаатан үлэлээҥ постарайтесь работать лучше.

туохт.
1. Чиҥ, хаҕыс буол; кытаат, күүһүр. ☉ Становиться твердым, жестким; усиливаться, крепнуть (напр., о ветре)
Маайа, хара балыыртан абаккаран, хараҕын уута кууран хаалар, куолаһа кытаатар. Н. Якутскай
Тыал эмискэ үлүгэр кытааппыта, хаар кыыдамнаабыта. А. Данилов
2. Тулуйарга ордук күчүмэҕэй буол, ыараа, уустугур. ☉ Становиться более трудным, осложняться
Дьэ, доҕор, дьыала кытаатарыгар тиийдэ быһыылаах. Н. Неустроев
Олохпут, дьэ үчүгэй буолла ини диэтэхпитинэ, дьэ эбии кытаатан иһэр. П. Ойуунускай. Да-а, харчы көстөрө аны олус кытаатта… Н. Якутскай
3. Тугу эмэ кыһанан, түргэнник оҥор. ☉ Делать что-л. старательно, быстро
Тоойуом, Өкүлүүн, эн чэйгин кытаат. Амма Аччыгыйа
Дьаакып, күрүөҕүн кытаатыыһыгын. Суорун Омоллоон
Бытархайга да кытааттахпына табыллар. Ити аайы мөлтөх дьон тылынан «сарсын» диэн уталытыы табыллыбат. Н. Лугинов
△ Ыарахантан чаҕыйыма, инниҥ диэки баран ис. ☉ Держись, крепись
[Кууһума:] Ходьоҥ эмээхсини ылан көрөөрү гынабын. [Эмээхсин:] Һок! Дьэ, үчүгэй ходьоҥнотуу буолсу. Чэ, кытаат, кытаат. Суорун Омоллоон
Үлэҥ кэскилин саныыгын, оччоҕуна бэл бэйэҥ «кытаат» дэнэ саныыгын. П. Тобуруокап
[Сергей Нарыйаҕа] — Чэ, кытаат! Ыра санааҕын ыһыктыма, ыарахан тирээтэҕинэ сынтас гына түһүмэ. В. Яковлев