Якутские буквы:

Якутский → Русский

кэлгиэ

повязка; ыксары кэлгиэ крепкая повязка; кэлгиэ быата ремень, бечёвка для связывания (клади, вещей).

Якутский → Якутский

кэлгиэ

аат. Тугу эмэ кэлгийбит быа, өтүү, туһах о. д. а. ☉ Что-л., предназначенное для связывания, обвязывания, привязывания чего-л. (напр., веревка, бечевка)
Үрүҥ Уоланы кэлгиэтин төлүтэ тарта, илиитин, атаҕын босхолоон кэбистэ. П. Ойуунускай
Аҕата аара хаста да оҕуһуттан түһэн, суорҕанынан хайан, кэлгиэтин көннөрөн биэрдэ. Амма Аччыгыйа

Еще переводы:

привязь

привязь (Русский → Якутский)

ж. кэлгиэ, быа.

повязка

повязка (Русский → Якутский)

ж. баайыы, кэлгиэ; наложить повязку на рану бааһыгар кэлгиэтэ уур, бааһын саба баан.

путы

путы (Русский → Якутский)

только мн. 1. (у лошади) буута, атах баайыыта, бакаайы; 2. (верёвка, ремни и т. п.) кэлгиэ, баайыы, хандалы; 3. перен. (бремя, гнёт) бакаайы, боҕуу.

бордуу

бордуу (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Туох эмэ (үксүн талаҕынан) эргитии кэлгиэтэ, туттарыыта, кура. ☉ Обвязка, крепление чего-л. наподобие обруча (большей частью из тальника)
Үс сиринэн бордуулаах үрүҥ туой күөһүгэр …… Уу кутан курулатта, Өлөрбүт кыылын Өрөн Өрөһөлөттө, Оргутан ойуоккалатта. П. Ойуунускай

босхотуй

босхотуй (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Босхо кэриэтэ буол (туох эмэ туттарыыҥ, кэлгиэҥ холкутаан, чэпчээн, иллэҥсийэн уо. д. а.). ☉ Становиться более свободным (напр., оторвавшись от закрепления, освободившись от нагрузки или набрав темп в движении и т. д.). Көмөлөһөөччү кэллэр, арыый босхотуйуом этэ

дьүдьэйии

дьүдьэйии (Якутский → Якутский)

дьүдьэй диэнтэн хай
аата. Дьүдьэйии бөҕөнү дьүдьэйэн баран, тоҕус төгүрүк сыл устатыгар хаайыыга, быаҕа сытан олорбутунан, ол кэлгиэтигэр өлбүтэ үһү. Саха фольк. Ынах кытарааһынын суох оҥоруу, саптарыыны былааннаахтык тэрийии, сүөһү дьүдьэйиитин утары охсуһуу …… тустарынан киэҥ кэпсэтии буолар. ПДН ТБКЭ

сааһымнаа

сааһымнаа (Якутский → Якутский)

түөлбэ. Сааһылаа. ☉ Расставлять кого-что-л. по порядку, наводить порядок в чём-л. [Уулаах] быһыта үлүйэн этэ ууллан тохтубут атаҕын кэлгиэтин сааһымныы олордо. Эрилик Эристиин
Киһи биир көмөлөһөөччүтэ, буочукаҕа ыттан, тириилэри сааһымныыр. С. Курилов (тылб.)

тыыллыталаа

тыыллыталаа (Якутский → Якутский)

тыылын диэнтэн төхт. көрүҥ. Кудай Бахсы …… били туох баар кэлгиэтин барытын быһыта тыыллыталаан кэбиһэр уонна, болуоту анньыһан, бэрт сотору Дьокуускайга тиийэллэр. Саха сэһ
1977
Даркин …… икки илиитин түөһүгэр кумуччу туттар, бүтүннүү дьиппинийэн баран, эмискэччи төлүтэ тыыллыталыыр. Амма Аччыгыйа

кылыҥкайдаа

кылыҥкайдаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Нэһиилэ кылыйан сыҕарый. ☉ Едва передвигаться, прыгая на одной ноге
Кэлгиэтиттэн босхоломмут Чучунаа хараҕа уоттанан, аҥаар атаҕынан кылыҥкайдаан, оҕонньору батыста. Н. Абыйчанин
Оскуола дьиэҕэ чугаһаата. Арай оскуолаттан Кыраһаапчык атаһа кылыҥкайдаан таҕыста. Н. Антонов
Дьулустаан аҥаар атаҕар кылыҥкайдаан эрэр курдук сүүрэн кэлэн, инники сальто, онтон миэстэтиттэн кэнники сальто биэртэлээтэ. «ХС»

ыйылыннар

ыйылыннар (Якутский → Якутский)

ыйылын II диэнтэн дьаһ
туһ. Илья Тарасов илиитин кэлгиэтин, дэлби мөхсөн, мускуйан, эбии ыйылыннарбыт. Н. Габышев
Этэн баран төлөрүтэр диэн суох, эбии ыйылыннаран иһиэҕэ. А. Сыромятникова
«Туундара уонна икки киһи» диэн кэпсээҥҥэ силлиэ-буурҕа түһүүтэ айымньы драматизмын күүһүрдэр, тыҥааһынын ыйылыннарар. «Чолбон»