туохт.
1. Охтон эбэтэр сытан баран олуллан, кыайан турума. ☉ Быть не в состоянии подняться после падения
Ииҥҥэ түһэн, көлөттө сытар кыылы тыынын салгыыллара. КФП БАаДИ
Саас хаар халыҥыыр, буос сылгы күөлэһийээри көлөттүөн да сөп. ДьСИи
Бүтүннүү хаар буолбут, көлөттөн мөхсө сытар оҕонньору икки окумалыттан туруору тарта. «ХС»
2. кэпс. Туохтан эмэ иҥнэн хаал. ☉ Цепляться, задевать, зацепиться за что-л.; застревать где-л., в чем-л.
Уонча илии миигин …… бобо харбаан ылаат, атын үрдүгэр олордон истэхтэринэ, мин тахсан иһэн ыҥыыр үрдүнэн уһаты ууруллубут бөктүргэҕэ кэлэн көлөттөн хааллым. Н. Заболоцкай
Сатаабатахха, хоһоон ойуулаах-оһуордаах күүһүн …… умуруоран, киһи көлөттө-көлөттө ааҕар, эриирдээх-мускуурдаах ыарахан этиилэргэ …… кубулутуохха сөп. РИН СЛ-8
Уол күрүө-маһын быыһынан көлөттөн хаала сыһа-сыһа, иһирдьэ киирдэ. «ХС»
Якутский → Якутский
көлөтүн
көлө
I
аат.
1. Айаҥҥа эбэтэр таһаҕас тиэйэргэ мииниллэр сүөһү. ☉ Упряжной скот, рабочий скот
Дохуотун икки көлөнөн тиэйэн дьиэлээтэ. М. Доҕордуурап
Көлө көрдөһө куонньукка барда. С. Федотов
Көлөтө суох хайдах олороохтуой? Ким киниэхэ отун-маһын таһан биэриэй? И. Федосеев
2. көсп., кэпс. Бэйэтэ хаамар, айанныыр кыахтаах тиэхиникэ. ☉ Самоходная техника (на которой можно ездить)
Хатан ыстаал ыллык устун, Хаһыытыыхаһыытыы сындылыйан, Тэтимнээх тимир көлө Тилигирээн тиийэн кэлиэҕэ. С. Васильев
Сотору кыыс, модун хамбаайын Көлөтүн тигинэтэ, Көмүс долгуннаах уйгу-быйаҥ Муораны тэлэн истэ. И. Эртюков
◊ Көлө-илии звенота — окко, сириттэн көрөн, көлөнөн да, илиинэн да үлэлиир звено. ☉ Полумеханизированное звено (на сенокосе)
Ааспыт сайын …… уон аҕыс көлө-илии звенолара тэриллэн үлэлээтилэр. Ходуһа х. Көлө-илии звеноларыгар эмиэ ахсаабат кыһамньы ууруллара наада. «Кыым»
ср. др.-тюрк. көлүк ‘вьючное животное’
II
аат. Икки ачаах атахха ууруллар, уокка күөһү ыйыыр мас. ☉ Перекладина над костром для котла
Көлө мастарга хаардаах солуурдар кэккэлэстилэр. Амма Аччыгыйа
Чаанньыгын, көлө маска иилэн, уот төлөнүгэр уурда. В. Протодьяконов
Кутаа тула көлөлөргө ыйаммыт иһиттэр оргуйан бидилистилэр. Айталын
Оҕонньорум икки үтэһэҕэ сыалаах эти үөлэ охсон уотун кытыытыгар анньыталаата, уулаах солуурчаҕын көлө маска ыйаата. А. Кривошапкин (тылб.)
көлөт
I
аат., кэпс.
1. Сүөһү, дьиэ сүөһүтэ. ☉ Скот, домашнее животное
[Күөх Көппө:] Сатана сылгылара бу манан эмиэ тоҕу көтөн кээстэр эбит дии... Дьэ үчүгэй да илиэһэй көлөттөрө буолаллар эбит. Суорун Омоллоон
Холкуос ыанньык көлөттөрө Холуннарын, хоодуоттарын! Ф. Софронов
— Көлөттөр [табалар] хайа үөдэҥҥэ дьөлө түстэхтэрэй? — диир Имтеургин. Тэки Одулок (тылб.)
2. үөхс. Сүөһү курдук киһи диэн үөҕэн этии. ☉ Грубый, подлый человек, скотина
Туолбуттарын уйбакка, Өрө көрбүт көлөттөртөн Дьон кыһыйан, үөхсэ-үөхсэ, Өтөх хаҥас өттүнэн …… Чуучурҕаһан аастылар. Күннүк Уурастыырап
II
аат., эргэр. Муоҕунан бүрүллүбүт уулаах кыра синньигэс сир. ☉ Небольшое узкое место, покрытое водой и мхом.
Якутский → Русский
көлө
I рабочий скот; упряжной скот; көлүнэр көлө упряжной скот; ат көлө конная подвода; ыт коло собачья упряжка; ср. колго.
II перекладина (над костром для котла).
көлөтүн=
1) быть стеснённым в движениях (напр. в неудобной одежде); 2) быть не в состоянии подняться; заваливаться; ат көлөттүбүт лошадь завалилась, лошадь не может встать.
Якутский → Английский
көлө
n. working cattle
Еще переводы: