Якутские буквы:

Якутский → Русский

лаҥха

прошлогодняя трава (нескошенная).

Якутский → Якутский

лаҥха

аат.
1. Ходуһаҕа, сыһыыга быйылгы үүнүү аннынан сытан хаптайбыт хагдаҥ былырыыҥҥы от. Полёгшая под нынешним травостоем прошлогодняя трава на лугу
Куталаах, хомустаах күөллэри билиилэринэн туораан иһэн, лаҥха аннынааҕы сиикэйгэ түһэн, нэһиилэ оронон тымныыга быһыта үлүйүү кэпсээҥҥэ киириэ дуо? С. Васильев
Ортокуйа соҕус үүнүүлээх сирдэр оттоммокко саас-үйэ тухары лаҥха буолан сыталлар. С. Никифоров
2
кэпс., көр лабах. Сарыы лаҥха бэргэһэтин Саттаччы уурунна да, Сатыы даҕаны буоллар, Салтар-малтар тэбинэн Тус арҕаа диэки …… Туллахачыйа тур да. П. Ядрихинскай
Кур лаҥха — хас да (элбэх) сыллаах лаҥха. Скопившаяся за несколько лет (за многие годы) старая полёгшая трава на лугу
Кур лаҥха баттаабыт ходуһалара сайыҥҥы өттүгэр ойуур баһаара турар, күөдьүйэр олус кутталлаах сирдэринэн буолаллар. ПАЕ ОС. Тэҥн. сэтиэнэх

кырыа-лаҥха

көр кырыадьаҥха
Тардыылаах [ат аата] тохтоон кырыатын-лаҥхатын тоҕо дьигиһийдэ. Сэмээр Баһылай


Еще переводы:

ырыы

ырыы (Якутский → Якутский)

ыр диэнтэн хай
аата. Сир лаҥханан бүрүллэр. Онон оройуон да үрдүнэн сылгы ырыыта уонна биэлэр кулуннааһыннара сыллата маассабайдык тахсар. «Кыым»

дыгдаҥнас

дыгдаҥнас (Якутский → Якутский)

даҕ. Үөһэ-аллара күөгэҥниир, кутаҥныыр. Плавно вздымающийся, вздувающийся; пружинящий
Ууну иҥэриммит таба муоҕа үктээтэххэ дыгдаҥнас этэ. Далан
Кута курдук дыгдаҥнас муохтаах лаҥханы тэһитэ үктээн үрэҕи туораата. «Чолбон»

куугуначчы

куугуначчы (Якутский → Якутский)

сыһ. Куугунуур тыастаахтык. Так, чтобы гудело
Үйэсаас тухары өлгөмнүк үүнэ-үүнэ, таҥнары дьапталла турар сытыган лаҥхатын өрт уотунан куугуначчы салатта. Амма Аччыгыйа
Куруҥ маһын оһоҕор куугуначчы оттон кээстэ. Күннүк Уурастыырап

ньыраайык

ньыраайык (Якутский → Якутский)

аат. Саҥа үүнэн эрэр талах. Молодая поросль, молодняк тальника
Төһөлөөх арыылар, төһөлөөх киэҥ кытыл сайылыктара, ходуһалара ньыраайыкка талахха, дулҕаҕа былдьатан, сыыска-лаҥхаҕа баттатан сытара буолуой? С. Васильев. Тэҥн. ньирээйик

хачырҕаччы

хачырҕаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Хачыргыыр тыастаахтык (тугу эмэ ыстаа эбэтэр үктээ). С хрустом, треском (есть что-л. или наступать на что-л.). Куһуок саахары хачырҕаччы ыстаан сиир
[Ньургууна] лаҥханы, дулҕа сиэлин хачырҕаччы үктээн истэ. А. Сыромятникова

хоҥнорута

хоҥнорута (Якутский → Якутский)

хоҥнору диэнтэн хат.-күүһүр. Хомурахха-хаарга тимирбит кунан оҕус саҕа лоһуор таастар хоҥнорута ыстанан куугунуу ойдулар. Эрилик Эристиин
Лоҥкууда кытылыгар уонунан сылларга үллүк буолан сыппыт кур лаҥханы от мунньар массыына ыстаал тимир тиистэринэн хоҥнорута тардан ылҕаан ылар. М. Доҕордуурап

өлбүргэлээх

өлбүргэлээх (Якутский → Якутский)

модьугу диэн курдук
Сотору күн киирэн им-балай хараҥа бүрүүкээбитэ, аҥыр хаахтаабыта, өлбүргэлээх күлбүтэ. Далан
Көлүйэ нөҥүө, лаҥха бүрүйэн кэбиспит дулҕатын үрдүгэр өлбүргэлээх (улар кыырда) биир кус оҕотун тутан таһааран, сиэн тоҥхоҥнуу олорор. Р. Кулаковскай
[Бу көтөрү] сорохтор өлбүргэлээх диэн ааттыыллара. М. Попов

саас-үйэ

саас-үйэ (Якутский → Якутский)

саас-үйэ тухары — бэрт өрдөөҕүттэн, хаһан да тохтообокко үйэлэр усталарыгар, куруук. Вечно, испокон веков; во веки вечные
Саас-үйэ тухары Саха хаан аймаҕар, Кэнчээри ыччатыгар Кэрэ кэпсээн буолар Отут суол олоҥхоттон Оҥоһуллубут олоҥхо. П. Ойуунускай
Саас-үйэ тухары кэхтибэт саҥаны, кэрэни айыахпыт. Эллэй
Саас-үйэ тухары токур хотуур түспэтэх, лаҕыыр лаҥха буолан хаалбыт сирдэр. М. Доҕордуурап

сэтиэнэх

сэтиэнэх (Якутский → Якутский)

аат. Үүммүтүнэн туран хатан хаалбыт кур от. Прошлогодняя трава, высохшая трава
Сирбит барыта дулҕа, муох, былырыыҥҥы кылыс от сэтиэнэҕэ, ол быыһа быр-бар курдук уу. Н. Якутскай
Балаҕан кэннигэр өрдөөҕүтэ кии мунньуллубут томторун оҕотугар эрбэһиннэр, абааһы тайаҕын, кучуппа уонна хатыҥ оттор сэтиэнэхтэрэ кубарыһа хаппыттар. Л. Попов
Ходуһа сирэ биэс-алта сыл оттоммотоҕуна сэтиэнэҕинэн, талаҕынан былдьанар. В. Титов. Тэҥн. лаҥха

дьапталын

дьапталын (Якутский → Якутский)

туохт. Үрүт-үрдүгэр, хос-хос араҥалаах буол (туох эмэ). Располагаться слоями, наслаиваться
Үйэ-саас тухары өлгөмнүк үүнэ-үүнэ, таҥнары дьапталла турар сытыган лаҥхатын өрт уотунан куугуначчы салатан, ыраастаан-чэбдигирдэн баран, үтүө ходуһаны таһаар. Амма Аччыгыйа
Уу хайа боруодаларын суурайар дьоҕура уларыйарынан сибээстээн, өрүс саҕаланар уонна түһэр сирдэрин диэки хочотун оҥоһуута уонна онно дьапталлар сөҥүүлэр тус-туспа састааптаах буолуохтаахтар. Г. Угаров
Дабыыт бу туох-ханнык буолбутун быһаарбатахтыы, мутукчанан дьапталлан оҥоһуллубут отуулары, аттары уонна саалаах дьоннору эргиччи көрүтэлээн кэбиспитэ. Д. Таас