вышивка, узор; узоры; ойуу-мандар замысловатые узоры.

1. аат.
2. Ойуу-бичик, туох эмэ сиэдэрэй ойуута, силигэ. ☉ Богатый, изысканный узор
   Биэрэ этэрбэспин тиктэ, мандардаах билэбин оҥордо. Саха нар. ыр. II
   Тит Тороев түннүк кэрэнииһин сахалыы мандарын кыҥаан көрө турда. Л. Попов
   Таҥара дьиэтин эркиннэрин сырдык араҕас кыраасканан соппуттара …… туус маҥан кэрэниистэрэ, эҥин эгэлгэ мандара ол көрүөхтэн дьикти хартыынаны ситэрэн биэрэр. НВ БК
3. поэт. От-мас арааһа, байыма, сиэдэрэй көстүүтэ. ☉ Щедрое, богатое убран ство природы. Күһүҥҥү кэм! Көрүөххэ дьэ дьикти! Сүрэҕим сөбүлүүр Эн тиһэх мандаргын, — Таптыыбын айылҕа сиэдэрэй кэхтиитин, Хампаҕа, көмүскэ сууламмыт тыаларын… КВА Б
   Тэбистэҥник кэчигирэспит мандардаах …… Суо ла үрэх бырааннарын: көҕөрө унаарар субурҕаларын умсугуйа көрөҕүн. И. С осин. Кустук сэттэ дьүһүнэ, Күммүт күлүм чаҕыла, Барҕа буор сир мандара, Барылара баар манна. Д. Васильев. / / Норуот тылын баайа, дэгэтэ, толбоно араастаан туттуллуута. ☉ Богатство, образность, красочность, сочность (языка)
   [Айымньылар тылбаастара табыллыбыттара] суруйааччы суруйар истиилин, уус-ураннык ойуулуур тылын мандарын табатык биэрииттэн …… тылы, олоҕу үчүгэйдик билэллэриттэн буолуохтаах. «ХС»
   Айы мньы ты лын ырытарга суруйааччы туттар баай тыла, истиилин уратыта, араас мандара оҕо кыаҕыгар ылбычча баппат курдук өйдөнөр. ФГГ СТМЛ
4. даҕ. суолт. Ойуулаах-бичиктээх, сиэ дэрэй оҥоһуулаах. ☉ Узорчатый, красочно, искусно отделанный
   Эбэлэрэ туостан араас мандар иһит тигэрэ. «ХС»
   Мааччах, таналҕан, кытыйа Мандар ойуута дьэргэйэн, Халыҥ сандалы тэриллэр …… Үүт-сүөгэй үрүлүйэр. «ХС»
   ◊ Ойуу (оһуор)-мандар — уустук оҥоһуулаах, ойуу-дьарҕаа. ☉ П р и ч у д л и в ы й , искусно нанесённый узор, роскошное убранство
   Мин үрүҥ көмүстэн киэргэллэри, ытарҕалары, кириэстэри, бэчээттэри ойуу-мандар оҥорон, дуйдаан кутар буолбутум. И. Иннокентьев
   Бороҥ кумааҕыга баһаархай сирииптэринэн туох да ойуута-мандара суох бэчээттэммит нүөмэрдэр. А. Олбинскай
   Атыыһыт д ь и э т э , икки кыбаарталы мүлчү түстэххэ кэлэр. Биир мэн ди эм эннэ эх, уһун, үгүс түннүктээх, тас өттө оһуор-мандар …… бөҕө. М. Прилежаева (тылб.)
   ср. др.-тюрк. мандар ‘вьющееся растение’, мандарлан ‘обвиваться, быть обвитым вьющимся растением, повиликой’

даҕ., кэпс. Аһара сиэдэрэй, ойуулаах-бичиктээх. ☉ Богато украшенный, узорчато-нарядный
Баар буолаллар ээ бииртэн биир бэрт киэргэллээх, сиэри таһынан баай-мандар бэйэлээх тэриллэрдээх дьиэлэр. «ХС»
Ким баҕарар кини кинигэлэрин ылан көрөттөөтөр эрэ, киниэхэ Саха сирин баай-мандар айылҕатын тыаһа-ууһа иһиллэргэ, сыта-сымара муннугар биллэргэ дылы буола түһэллэр. «ХС»

1. аат. Силигэ сиппит, дьэрэкээн ойуу, оннук көстүү. ☉ Яркий, искусный рисунок, узор, украшение
   Киһи оҥорор киэргэлэ, симэҕэ, ойуута-мандара аан дойду отун-маһын ойуутуттан ордук кэрэ буолуох тустаах. Суорун Омоллоон
   Хонуу ото сир үрдүгэр баар ойууттан-мандартан тугу да матарбатарбын диэбиттии ситэн, араастаан тэтэрэн көстөр. Эрилик Эристиин
   Мандар Уус [киһи аата] саха ойуутугар-мандарыгар, үгэһигэр, өйүгэрсанаатыгар иҥмит үтүмэннээх матырыйаалы мунньан үтүө күннэргэ тиэрдибитэ. Б. Павлов
2. даҕ. суолт. Дьэрэкээн киэргэтиилээх, оннук көстүүлээх. ☉ Щедро, ярко украшенный, выделяющийся таким видом
   Сибэкки дьэрэкээн ойуулаах Сиидэс, сатыын тэнийбит. Ойуу-мандар оһуордаах Остуол иһитэ дэлэйбит. С. Васильев
   Киэҥ нэлэмэн Сахабыт сирин ойуу-мандар сыһыылара, хонуулара, алаастара бука барылара былыр-былыргыттан анал ааттаахтар. Багдарыын Сүлбэ
   Эриэн ситии иилии-курдуу Оһуордаах бэрт баҕайы Ойуу-мандар ыаҕайаны Эргитэллэр тутан-хабан. «Кыым»