1) возможность; кыамтата тиийбэт у него не хватает возможностей (сделать что-л.); 2) тех. мощность; мотуор кыамтата мощность мотора.

1) имеющий возможность, возможности; с... возможностями; 2) тех. имеющий мощность; с... мощностью, ... мощности; кыра кыамталаах электростанция электростанция малой мощности.

прил. 1. өлөрөр, өлөрүллэр; убойный скот өлөрүллэр сүеһү; 2. воен. (смертоносный) өлөрөр; убойная мощность артиллерийского огня артиллерия уотун өлөрөр күүһэ.

1) возможности; бу массыына кыаҕа ситэ туһаныллыбат мощность этой машины используется неполностью; биригээдэ кыаҕын толору туһан = использовать все возможности бригады; 2) возможность; миэхэ кыах суох у меня нет возможности (для чего-л.); кини кыаҕа улахан у него большие возможности; үөрэнэр кыах возможность учиться; 3) способность; кини кыаҕа бэрт он очень силён; у него большие способности.

активный; тэрилтэ активнай чилиэнэ активный член организации.

прил. 1. (большой физической силы) күүстээх; сильные руки күүстээх илиилэрдээх; 2. (твёрдый, стойкий) күүстээх, кытаанах; сильная воля күүстээх воля; сильный характер кытаанах характер; 3. (хорошо вооружённый) күүстээх; сильная армия күүстээх армия; 4. (могущественный, мощный) күүстээх, кыахтаах; сильное государство күүстээх государство; 5. (дающий большую мощность) күүстээх; сильный мотор күүстээх мотуор;. 6. (по величине, степени проявления) күүстээх; сильный ветер күүстээх тыал; сильное желание күүстээх баҕа; 7. (сведущий, талантливый) күүстээх, кыахтаах, кыайар; сильный ученик күүстээх үөрэнээччи; в математике он силён математикаҕа кини кыахтаах; # иметь сильную руку где-л. кыахтаах илии көмөлөөх буол (кыахтаах көмөлөһөр киһилэн).

аат.
1. Ханнык эмэ бырайыагы олоххо киллэрэргэ, толорорго наадалаах кыах, усулуобуйа, өрүт. ☉ Потенциальные возможности (производственные мощности), необходимые для осуществления чего-л.
Бу дойду инники сайдар кэскилигэр аналлаах бырамыысыланнас, олох-дьаһах тутууларын ыытарга сөптөөх, айылҕа бэйэтин сөптөөх кыамталара баара, киһини улаханнык үөрдэр. Тумарча
Чэпчэки уонна аһылык бырамыысыланнаһын салааларыгар норуот туттар табаардарын оҥорууга кыамталары сайыннарыы ураты хаалан иһэр. «Кыым»
2002 сыл тохсунньу ыйыгар дылы бырайыак кыамтатын баһылыахтаахпыт. «Чолбон»
2. физ. Хамсатааччы төһө кэриҥнээх күүһү, энергияны биэрэр кыаҕа. ☉ Мощность (величина, характеризующая работу, совершаемую в единицу времени)
Физикаҕа кыамтаны кэмниир сүрүн единицанан ватт ылыллан турар. ПАВ Ф-7
Электростанция кыамтата сүүс тыһыынча киловакка тиийиэхтээх. И. Федосеев
Электростанциялар кыамталара аҕыс төгүл улаатта, биэс сүүс тыһыынча киловаттан орто. «ХС»

ж. 1. (по гл. оборонять) оборона-лааһын, көмүскээһин; 2. (по гл. обороняться) обороналаныы, көмүскэнии; активная оборона активнай көмүскэнии; 3. (совокупность средств для защиты) оборона; крепить оборону страны дойду оборонатын бөҕөр-гөт.

баал (массыына подшипншска олорор дэтээлэ. Хамсатааччы эргичитэр куүһүн үлэлиир механизмна тиэрдэр уонна эргичийэр дэтээлгэ сүрүн буолар оруоллаах. Б. араастара: кенө (прямой), тоҥонохтоох (коленчатый), төрүт (коренной), имигэс (гибкий), тиистээх (зубчатый или шлицевой), көндөй (полый), үллэрэр (распределительный), кардааннаах (карданный), кыамтагган ылар (вал отбора мощности) о. д. а. Б. үксүн элбэх углеродтаах Эбэтэр тупсарыллыбыт бөҕө ыстаалтан оҥоһуллар.)

аат.
1. Эт-сиин, быччыҥ кыаҕа, чэгиэнэ. ☉ Физическая сила, мощь
Биһиги Нинабыт тутуннаҕа түргэнин, күүһүн-уоҕун, силигирэтэн. Далан
Күүһэ-уоҕа, бөдөҥө, үчүгэйдик таҥнан-аһаан сырыттаҕына, киһи да киһи буолуох этэ. Болот Боотур. Кини күүһүн-уоҕун төрүт да кистии-саба соруммат киһи эбит. И. Бочкарев
2. Ис дууһа, санаа кыаҕа, күүһэ. ☉ Духовное начало как источник энергии, деятельности, сила духа
Кини күүһэ-уоҕа холун-буутун быччыҥнарыгар буолбатах, сүрэҕин-дууһатын дьулууругар, ырааһыгар, кырдьыгар. Амма Аччыгыйа
Бары өй-санаа, күүс-уох олоччу үөрэххэ туһуланна. Н. Лугинов
[Сынаҕы Баай Киис Бэргэҥҥэ:] Сэмэй буолуу — үтүө киһи үгэһэ, Ол эрээри өйгүнэнмэйиигинэн, Күүскүнэн-уоххунан тойон аҕаҕын, Убайдаргын таһыччы баһыйан эрэргин Харахтаах барыта көрөр. И. Гоголев
△ Эрчим, күүрээн. ☉ Стимул, заряд энергии
Саамай муҥ-саҥ туттар тирэхпитинэн, кэлэн сынньанар, күүсуох ылынар уонна саамай куттала суох сирбитинэн үүтээммит буолара. Далан
[Киирик:] Бу хайам барахсаҥҥа кэлэн дойдум эриэккэһин көрдөхпүнэ, санаам ордук чэпчиир, күүс-уох ылабын. С. Ефремов
Улахан кыһалҕалаах кэмҥэ оннук доҕордоһуу, бэйэ-бэйэни өйөһүү киһиэхэ күүһү-уоҕу биэрэр, санааны көтөҕөр, аралдьытар. С. Никифоров
3. Тугу эмэ хамсатар, хаамтарар күүс; техника күүһэ. ☉ Движущая сила; мощность двигателя
Оннооҕор массыына күүһэ-уоҕа салгын баттааһыныттан, уматыгын састаабыттан эҥин тутулуктаах. Н. Лугинов
Мин эбитим буоллар аныгы саа күүһүн-уоҕун мөлтөтүөм этэ. Алдьархайдаах алдьатыылаах саа аптамаат диэн үөдүйдэ. Ону ончу бобуохха наада. Далан
4. Модун кыах. ☉ Сила, мощь, могущество
Күүспүт-уохпут — норуот тыла, күммүт-ыйбыт — норуот тыла. Күннүк Уурастыырап
[Ньукуус:] Оо, дьэ, бу холкуос баар эбит — күүс-уох. Дьэ бу тугу-тугу тулутуох дьонуй доҕор? Күндэ
♦ Күүһүн-уоҕун үрдүгэр сылдьар — эдэр, чэгиэн сааһыгар, күөгэйэр күнүгэр сылдьар. ☉ Находиться в расцвете сил
[Мөрүөн] оччотооҕуга эдэр этэ, күүһүнуоҕун үрдүгэр сылдьара. Д. Таас