моһуогур диэнтэн атаах. Арааһа, Мөрүөн, тылбаасчыта суоҕа эбитэ буоллар, регистраторга суруйтарыытыгар моһуогураахтыа эбит. Д. Таас

аат. Айаннаан иһэн моһуогуруу, сэп-сэбиргэл алдьаныыта. ☉ Задержка в пути из-за поломки и повреждения средств передвижения. Суолга араскаатырыы [айаннаан иһэн моһуогуруу, сэп-сэбиргэл алдьаныыта] булчукка «сыанан аҕаабат», киниэхэ эбии үлэ, мэһэй эрэ буолара чуолкай. Я. Семенов

туохт., түөлбэ. Дьиэгир, моһуогур. ☉ Получать изъян, повреждение
Аҕалара, били, уокка түрүтэ сиэппитинэн иһээкитийэн, уһуннук эрэйдэнэн өлүүтүгэр Ача иккилээҕэ эрэ эбитэ үһү. Н. Босиков

моһуогур диэнтэн хай
аата. Балаҕаннаах ыала туох да моһуогуруута суох күөх сайыны этэҥҥэ туораатылар. «ХС»
Саха литературата …… инники сайдыытыгар моһуогурууларга түбэһитэлээбитэ. СГС СЛКСБ

мэтэ суох кэпс. — кэмэ суох. ☉ Безмерно, неограниченно
Ууну да мэтэ суох истэххэ моһуогурар инигин. Н. Лугинов
Соҕуруу, арҕаа уобаластарга уоҕурдууну мэтэ суох туттуу түмүгэр сир-дойду, бэл, уулаах холуодьастар кытары, улаханнык сүһүрдүлэр. «ХС»

туохт. Арыый да буол, кыратык тубус (хол., ыарыһах ыарахан туругуттан). ☉ Быть сносным, терпимым (напр., о состоянии тяжелобольного)
Ыарыыта аматыйбыт кэмигэр [Өлүөнчэ] оҕонньорун кытта хаадьылаһар. И. Гоголев
Устунан хараҕынан моһуогуран, сэтиигэ киирэ-киирэ аматыйан атаҕын тумсун эрэ боругулдьутар буолаахтаабыт. П. Ядрихинскай
Тыал-хаар аматыйда. «ХС»

туохт. Туохтан эмэ моһуогур, урукку туруккун сүтэр, мөлтөөахсаа. ☉ Становиться слабым, немощным, болезненным, утратить прежнюю форму, получить изъян
Кини ата бу искэнинэн дьиэгириэ суоҕа. ПЭК СЯЯ
Бэл киил мас «үлэтэ суох» сыттаҕына дьиэгирэр, үөн-көйүүр аһылыга буолар. Н. Заболоцкай
Алексей Александрович мичээрдээн, дьиэгирбэтэх маҥан тиистэрэ көһүннүлэр. Л. Толстой (тылб.)

туохт., кэпс. Туохха эмэ табыллыбакка эрэйдэн, моһуогур. ☉ Сталкиваться с трудностями, испытывать страдание от чего-л.
Мин ийэм тап тала — соҕотох оҕом тымныыга то ҥон, куйааска буһан, үлэлээтэҕинэ накааһырыа диэнтэн атына суоҕа. М. Д оҕордуурап. [Уолбут] Куттаһынан накааһыран Кутуйахха да чугаһаабат. К. Туйаарыскай

аат. Эһиилги ыһыыга сири таҥастаан, хорутан, уоҕурдан о. д. а. бэлэмнэнии үлэни ыытыы. ☉ Подготовка, обработка почвы под пар (вспашка, очищение от сорняков, удобрение)
[Мотуруос] саҥа таҥаһын устан, эргэ хомуһуолун, ынах этэрбэһин кэтэн, паардааһын үлэтигэр эр дьону кытта тэҥҥэ суха тутта. Бэс Дьарааһын
[Дима] билигин уһун учаастакка паардааһыҥҥа сылдьара. С. Федотов
Паардааһыны ыытыыга тиэхиньикэ эргэ буолан, кыратык моһуогурдубут быһыылаах. ФП МХ

туохт., кэпс. Бадарааҥҥа батыллан моһуогура-моһуогура сыҕарый, айаннаа. ☉ Передвигаться, ехать, увязая в грязи, в болоте
Сүөһү дэлби бадараанныыр бырыы-бадараан суол устун хааман тахсаатын кытта, Урууп сайылыга көһүннэ. Күндэ
Айаннарын усталарыгар ахсым ардах арыаллаата, Барбах суол аҥхалаатыгар Массыына бадарааннаата. Ф. Софронов
♦ Ооҕуй оҕус <да> бадараанныыр – туох барыта (миэстэтэ сирэ). ☉ Губительная трясина, непролазное болото (букв. и паук увязает)
Барбыт эргийбэт, түспүт күөрэйбэт дириҥ дьуоҕалара, ооҕуй оҕус бадараанныыр оборчолоро манна бааллар эбит. И. Данилов
Биир чаас устата мин урукку Дьокуускай ооҕуй оҕус да бадараанныыр уулуссаларынан хаампытым. С. Тарасов
Ооҕуй оҕус бадараанныыр иһик бадылҕах үрүт өттүнэн ап-чарай быа, ооҕуй оҕус ситимин курдук, тиирэ тардыллан турар. Суорун Омоллоон
Күһүҥҥү ардахтарга дэриэбинэ уулуссалара ооҕуй оҕус бадараанныыр оборчолоро буолаллара. Далан